Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο φέρνει αλλαγές σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: από την προστασία των οφειλετών και την εποπτεία των servicers έως τη φορολόγηση των κρυπτοστοιχείων, την κεφαλαιαγορά, το αγροτικό πετρέλαιο, τις ηλεκτρονικές πληρωμές και τη λειτουργία της Γενικής Κυβέρνησης.
Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 22.10.2026 και ώρα 10:00 π.μ., με στόχο το νομοσχέδιο να εισαχθεί στη Βουλή και να ψηφιστεί την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.
Στον πυρήνα των ρυθμίσεων βρίσκονται 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος: οι οκτώ αφορούν την προστασία των οφειλετών και την ενίσχυση των ρυθμίσεων και οι υπόλοιπες οκτώ τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η θέσπιση νέας, αυτοτελούς και τυποποιημένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Ο πιστωτής θα πρέπει να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, ενώ ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Επιπλέον, τρεις μήνες πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης. Η πρόταση θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την ικανότητα αποπληρωμής, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.
Οι προτάσεις θα υποβάλλονται εγγράφως. Όταν υπάρχουν δύο εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να κατατίθενται και οι δύο, ενώ σε περίπτωση απόρριψης της ρύθμισης θα απαιτείται έγγραφη αιτιολογία. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Το ποσό της προκαταβολής που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής για απευθείας διμερή ρύθμιση δεν θα μπορεί να ξεπερνά το 15%. Μέχρι σήμερα, το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούσε το 30% ή έφθανε ακόμη και στο 50% της οφειλής.
Ισχυρότερη γίνεται και η προστασία των συνεπών οφειλετών. Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η συνέχιση πλειστηριασμού.
Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων απαγορεύσεων, η πράξη θα είναι αυτοδικαίως άκυρη. Παράλληλα, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης προβλέπονται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.
Ο οφειλέτης αποκτά επίσης ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του. Σε αυτή θα περιλαμβάνονται οι συμβάσεις, το ιστορικό πληρωμών, ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου, το κεφάλαιο, οι τόκοι, οι προμήθειες και κάθε άλλη επιβάρυνση.
Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες. Αν η προθεσμία παρέλθει, θα αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να χορηγηθούν πλήρως τα απαιτούμενα δεδομένα.
Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές. Τράπεζες και servicers θα υποχρεούνται να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους.
Παράλληλα, διευρύνεται η προστασία που ισχύει για τα ΑμεΑ και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Σε ό,τι αφορά τους servicers, οι εταιρείες θα πρέπει να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη, την εταιρική διακυβέρνηση, τα χαρτοφυλάκια που διαχειρίζονται, τα αποτελέσματα της διαχείρισης και τον τρόπο χειρισμού των παραπόνων των δανειοληπτών.
Κάθε servicer θα υποβάλλει επίσης ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων, με προβλέψεις για τις εισπράξεις, τη στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, τους πόρους, το κόστος, τους κινδύνους και τους δείκτες απόδοσης.
Για τις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου προβλέπεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος. Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκομένων. Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα αποστέλλεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Ενισχύεται ακόμη το πλαίσιο κυρώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος και προβλέπεται η δημοσιοποίησή τους. Παράλληλα, αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα στοιχεία που δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Το νομοσχέδιο καλύπτει και το νομοθετικό κενό σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση των κρυπτονομισμάτων, ενισχύοντας τη φορολογική βεβαιότητα.
Η υπεραξία φυσικών προσώπων από τη μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων θα φορολογείται με συντελεστή 10%. Κατά κανόνα, θα υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής μεταβίβασης, με συγκεκριμένους κανόνες για την τεκμηρίωση των συναλλαγών και τη μέση τιμή κτήσης σε περίπτωση διαδοχικών αποκτήσεων.
Υπεραξία έως 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος δεν θα φορολογείται, ενώ η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο δεν θα δημιουργεί φορολογητέα υπεραξία.
Καθορίζεται επίσης ο τρόπος αποτίμησης των κρυπτονομισμάτων που χορηγούνται ως παροχή σε είδος σε εργαζομένους, εταίρους ή μετόχους, με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά τον χρόνο απόκτησής τους. Η αγορά κρυπτονομισμάτων εντάσσεται, παράλληλα, στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για σκοπούς τεκμηρίων.
Αποδόσεις από δραστηριότητες όπως ο δανεισμός, η παροχή ρευστότητας και η δέσμευση κρυπτονομισμάτων σε μηχανισμούς επικύρωσης συναλλαγών (staking) θα φορολογούνται ως τόκοι με συντελεστή 10%.
Για τον φόρο κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τα κρυπτονομίσματα χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή. Η αξία τους θα προσδιορίζεται με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά την προηγούμενη ημέρα από τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.
Δεν θα επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής κατά την πώληση κρυπτονομισμάτων. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης υπεραξιών από παλαιότερες μεταβιβάσεις, μέσα σε 12 μήνες από τη δημοσίευση του νόμου και χωρίς πρόστιμα ή τόκους, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Σημαντικό μέρος του νομοσχεδίου αφορά τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου του χρηματοπιστωτικού τομέα και την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών Οδηγιών.
Οι παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, την τραπεζική ένωση, το πλαίσιο εξυγίανσης και διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις αγορές.
Ενισχύεται η εποπτεία των τραπεζών και των υποκαταστημάτων τρίτων χωρών, καθώς και η διαχείριση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και σχετικών με τη διακυβέρνηση κινδύνων. Επικαιροποιείται, επίσης, το πλαίσιο για τη διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων, τους ΔΟΕΕ και τους ΟΣΕΚΑ, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, ενισχυμένη προστασία των επενδυτών και αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνων.
Η Ελλάδα εντάσσεται πλήρως στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (ESAP), προκειμένου επενδυτές και επιχειρήσεις να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε συγκρίσιμα εταιρικά και χρηματοοικονομικά δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Αλλάζουν ακόμη οι κανόνες για τους πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης και τις αγορές ανάπτυξης ΜμΕ, ώστε να γίνει ευκολότερη και πιο ελκυστική η άντληση κεφαλαίων από τις δημόσιες αγορές, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Στο μέτωπο του αγροτικού πετρελαίου, προβλέπεται ότι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης θα επιστρέφεται απευθείας στους δικαιούχους αγρότες έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Από τον Νοέμβριο, όταν η έκπτωση θα εφαρμόζεται ψηφιακά απευθείας στο τιμολόγιο αγοράς, το αντίστοιχο ποσό, μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ, θα επιστρέφεται στους πρατηριούχους ως ακατάσχετο και ασυμψήφιστο με οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τις τράπεζες.
Το σχέδιο νόμου προετοιμάζει επίσης την εφαρμογή, από την 1η Ιανουαρίου 2027, του νέου Λογιστικού Πλαισίου Γενικής Κυβέρνησης σε όλες τις οντότητες της Γενικής Κυβέρνησης.
Το νέο σύστημα βασίζεται στη λογιστική του δεδουλευμένου και στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα για τον Δημόσιο Τομέα (IPSAS), ενώ κεντρικό εργαλείο της μεταρρύθμισης είναι το gov-ERP.
Μεταξύ άλλων, αλλάζουν οι διαδικασίες ανάληψης, ελέγχου και εκκαθάρισης δημόσιων δαπανών. Επικαιροποιούνται οι αρμοδιότητες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και των οικονομικών υπηρεσιών των φορέων, ενώ ενισχύονται η λογοδοσία, ο προγραμματισμός και ο έλεγχος των δημόσιων οικονομικών.
Υποχρεωτική καθίσταται η χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για τις παραδόσεις αγαθών από εταιρείες courier, ανεξαρτήτως ποσού.
Εταιρεία ταχυμεταφορών που θα δέχεται μετρητά θα αντιμετωπίζει πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής. Πριν από την έναρξη ισχύος της διάταξης θα εκδοθεί υπουργική απόφαση, με την οποία θα καθοριστούν οι κατηγορίες φυσικών προσώπων που θα εξαιρούνται από την υποχρέωση, κατ’ αναλογία με τις εξαιρέσεις που ισχύουν για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών δαπανών και το «χτίσιμο» αφορολόγητου.
Ρυθμίζεται, τέλος, η διαχείριση των καυσίμων που παραμένουν σε πρατήρια τα οποία σφραγίζονται για δύο χρόνια λόγω παραβάσεων.
Τα καύσιμα που το Γενικό Χημείο του Κράτους κρίνει ότι έχουν κανονική σύνθεση και δεν αποτελούν προϊόν λαθρεμπορίας θα απαντλούνται για λόγους ασφαλείας και θα μπορούν να διατίθενται στην αγορά από τον υπόχρεο φορέα. Αντίθετα, τα μη κανονικά ή νοθευμένα καύσιμα θα κατάσχονται.
Παράλληλα, αποσαφηνίζεται ότι τα μέτρα δέουσας επιμέλειας των εταιρειών εμπορίας και των διυλιστηρίων αφορούν τόσο τα πρατήρια δημόσιας όσο και ιδιωτικής χρήσης. Τίθεται επίσης χρονικό όριο στη διακοπή διακίνησης καυσίμων και καλύπτεται το κενό σχετικά με το ποιος αναλαμβάνει την απάντληση όταν δεν υπάρχει εταιρεία που έχει προμηθεύσει το πρατήριο τις τελευταίες πέντε εργάσιμες ημέρες.
«Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών – Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος – Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2024/1619, (ΕΕ) 2024/1640, (ΕΕ) 2024/2994, (ΕΕ) 2024/927, (ΕΕ) 2023/2864 και (ΕΕ) 2024/2811, διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους – Συνταξιοδοτική ρύθμιση – και λοιπές διατάξεις».
