Η αναγνώριση του δικαιώματος του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την Τεχεράνη, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, ο οποίος υποστήριξε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θα πρέπει πρώτα να ικανοποιήσει τους όρους της Τεχεράνης, προτού ξεκινήσουν οι συνομιλίες. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συζητηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο οι λεπτομέρειες που αφορούν τον εμπλουτισμό ουρανίου.
«Τα σχόλια του Βανς αντανακλούν τις ιδέες και τα αιτήματα της Ουάσιγκτον. … Οι Αμερικανοί είναι ελεύθεροι να διατυπώνουν αιτήματα και να έχουν ιδέες, αλλά αυτά έρχονται σε αντίθεση με τις απαιτήσεις του Ιράν», δήλωσε ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος συμμετέχει στις έμμεσες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ξεκαθάρισε σε αποκλειστική συνέντευξη στο Reuters, μετά την προεκλογική περιοδεία του στην Αλάσκα την Τρίτη (6/9), ότι το Ιράν θα πρέπει να προχωρήσει σε «ουσιαστική» μείωση της ικανότητάς του στον εμπλουτισμό ουρανίου, προκειμένου να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον και να τερματιστεί ο πόλεμος μεταξύ των δύο χωρών, ο οποίος διαρκεί επτά μήνες.
«Αν δεν θέλετε πυρηνικό όπλο, τότε γιατί χρειάζεστε καύσιμο εμπλουτισμένο κατά 60%; Και αν θέλετε να δείξετε τη δέσμευσή σας να μην κατασκευάσετε πυρηνικό όπλο, μην παράγετε καύσιμο υψηλού εμπλουτισμού. Αυτό είναι ένα πολύ βασικό οριακό ζήτημα», δήλωσε ο Βανς.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ πρόσθεσε ότι, εάν το Ιράν θέλει να αποδείξει πως δεν προτίθεται να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, θα πρέπει να προχωρήσει σε ουσιαστικές κινήσεις σε ό,τι αφορά την ικανότητα εμπλουτισμού του.
Ο Βανς σημείωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ανοιχτές σε μια συμφωνία, αλλά θα ζητήσουν συγκεκριμένες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη στον τομέα του πυρηνικού προγράμματος.
«Δεν πρόκειται να ανταλλάξουμε λόγια με πράξεις», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, Ιρανός αξιωματούχος απάντησε στο Reuters ότι τα «αιτήματα και οι προτάσεις» της Ουάσιγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα έρχονται σε σύγκρουση με τις απαιτήσεις της Ιρανικής Δημοκρατίας.
Το Ισραήλ, οι ΗΠΑ και άλλα δυτικά κράτη κατηγορούν το Ιράν ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, επικαλούμενα την απόφασή του να εμπλουτίζει ουράνιο σε ποσοστό 60%, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για μη στρατιωτικές χρήσεις.
Το Ιράν αρνείται, ωστόσο, ότι στοχεύει στην απόκτηση πυρηνικών όπλων. Οι αρχές της χώρας έχουν δηλώσει ότι θα μπορούσαν να συμφωνήσουν στην αραίωση του ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού.
Παράλληλα, δεν έχει διευκρινιστεί εάν η Τεχεράνη θα μπορέσει, στο πλαίσιο μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας, να διατηρήσει κάποιο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα που απαιτούνται για την ταχεία κατασκευή όπλου.
Την ίδια ώρα, ο Βανς παραδέχθηκε ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι βέβαιη για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στην Τεχεράνη. Όπως είπε, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με τον Ιρανό Πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, όμως δεν είναι σαφές πόση εξουσία διαθέτουν στην ιεραρχία της χώρας.
Η τοποθέτηση έγινε στο πλαίσιο των κοινών αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων, οι οποίες οδήγησαν στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
«Ένα από τα πράγματα που διαπιστώσαμε είναι ότι δεν είναι απολύτως σαφές πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στη χώρα τους», ανέφερε ο Βανς.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επισήμανε από την πλευρά του ότι το «μεγαλύτερό πρόβλημά» του είναι πως κανείς δεν γνωρίζει ποιος κυβερνά.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν απάντησε ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν πολύ καλά ποιοι είναι οι Ιρανοί ομόλογοί τους και πώς λειτουργεί το σύστημα λήψης αποφάσεων της χώρας.
«Το πρόβλημα είναι στην πραγματικότητα το αντίθετο: έγκειται στις αντιφατικές θέσεις και τα ασαφή μηνύματα των αμερικανών αξιωματούχων», σχολίασε ο Εσμαΐλ Μπαγαΐ σε εβδομαδιαία συνέντευξη Τύπου.
Ο Βανς ανέφερε ακόμη ότι είχε προσωπικές συνομιλίες με διοικητές στο πεδίο της μάχης, προκειμένου να εκτιμήσει τις συνθήκες, ενώ απέρριψε τις ανησυχίες για έλλειψη πυρομαχικών.
Επισήμανε επίσης ότι, παρά τις επιθέσεις των ιρανικών δυνάμεων σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, δεν είναι σε θέση να διακόψουν σημαντικά τις εξαγωγές ενέργειας μέσω της θαλάσσιας οδού.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ αρνήθηκε, τέλος, να διευκρινίσει εάν ηγείται των ειρηνευτικών συνομιλιών, παρότι συχνά αναφέρεται ως ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Λευκού Οίκου.
«Σίγουρα συμμετέχουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Τελικά, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι αυτός που καθοδηγεί τα πράγματα».
