Σε ευρωπαϊκό ζήτημα επιχειρεί να μετατρέψει τη διεκδίκηση των Γλυπτών του Παρθενώνα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συνδέοντας την επιστροφή τους με τη νέα关系 της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Πρωθυπουργός στρέφει πλέον ευθέως την πίεση προς τη βρετανική κυβέρνηση, ζητώντας νομοθετική παρέμβαση από το Κοινοβούλιο, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον επαναπατρισμό του γλυπτού διακόσμου του κορυφαίου μνημείου της κλασικής αρχαιότητας.
Μιλώντας στην εκδήλωση «Διάλογοι για την Αθήνα: από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», που διοργανώνεται από την εφημερίδα «Το Βήμα», υπό την αιγίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Δήμου Αθηναίων, με την υποστήριξη του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την απομάκρυνση των Γλυπτών «ξεκάθαρη κλοπή».
Παράλληλα, επανέφερε στο προσκήνιο την πρόταση για μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία (win-win), με οριστική επανένωση των Γλυπτών και παράλληλο δανεισμό σημαντικών εκθεμάτων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα οποία είναι διαθέσιμα λόγω της πολυετούς ανακαίνισής του.
«Εμείς που λυπηθήκαμε όταν το Ηνωμένο Βασίλειο βγήκε από την ΕΕ, ακούσαμε με πολύ ενδιαφέρον τις δηλώσεις του βρετανού πρωθυπουργού για πιο στενή σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα είναι μέρος αυτής της συζήτησης. Δεν είναι μόνο θέμα της Ελλάδας, είναι θέμα της ΕΕ», τόνισε ο Πρωθυπουργός, αφήνοντας να διαφανεί ακόμη και το ενδεχόμενο ελληνικού «βέτο» στην πορεία για στενότερη ευρωπαϊκή σχέση του Λονδίνου.
Τη σύνδεση της επανένωσης των Γλυπτών με τη μελλοντική επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρώπη είχε κάνει νωρίτερα και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, σε αποκλειστική συνέντευξή του στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο».
Η νέα παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτελεί τον τελευταίο σταθμό μιας διεκδίκησης που βρίσκεται ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα ήδη από την πρώτη τετραετία του. Από τα τέλη του 2021 είχαν ξεκινήσει μυστικές συνομιλίες ανάμεσα στον ίδιο και τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Οσμπορν, σε ξενοδοχεία και πρεσβευτικές κατοικίες του Λονδίνου, με αντικείμενο μια αμοιβαία επωφελή «πολιτιστική συνεργασία».
Ωστόσο, οι Συντηρητικοί στη Βρετανία παρέμειναν προσκολλημένοι στον νόμο του 1963, ο οποίος δεν επιτρέπει στο Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει αντικείμενα των συλλογών του. Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε τον Νοέμβριο του 2023, όταν ο τότε πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ ακύρωσε συνάντηση με τον έλληνα ομόλογό του, μετά την παρομοίωση του διαμελισμού του μνημείου με το «κόψιμο της Μόνα Λίζα στα δύο».
Η ανάληψη της βρετανικής πρωθυπουργίας από τον Αντι Μπέρναμ είχε δημιουργήσει προσδοκίες για αλλαγή στάσης, καθώς στο παρελθόν είχε ταχθεί υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών «χωρίς όρους». Μόλις, όμως, εγκαταστάθηκε στη Ντάουνινγκ Στριτ, έκανε πολιτική αναδίπλωση, δηλώνοντας στους «Financial Times» πως το ζήτημα αποτελεί αποκλειστική νομική ευθύνη των επιτρόπων του Μουσείου.
Το αδιέξοδο οδήγησε τον έλληνα Πρωθυπουργό σε άρθρο – παρέμβαση στη «Guardian», όπου απέρριψε κατηγορηματικά κάθε έννοια δανεισμού ή αναγνώρισης ξένης κυριότητας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαμηνύει ότι η Ελλάδα δεν δανείζεται εθνικούς θησαυρούς που της ανήκουν και καλεί τον Μπέρναμ να επιδείξει την πολιτική βούληση και το σθένος για το αποφασιστικό βήμα: την οριστική και πλήρη επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης.
