Ισχυρή αύξηση καταγράφουν τα φορολογικά έσοδα του προϋπολογισμού, με τον ΦΠΑ να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των εισπράξεων, την ώρα που η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού, τα συνολικά φορολογικά έσοδα αναμένεται να φθάσουν φέτος στα 75,729 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση κατά 2,085 δισ. ευρώ ή 2,8% σε σχέση με τον στόχο. Στην εξέλιξη αυτή καθοριστική είναι η συμβολή των εσόδων από τον ΦΠΑ, αλλά και η ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας.
Οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 30,777 δισ. ευρώ, ποσό υψηλότερο κατά 1,548 δισ. ευρώ σε σχέση με τον αρχικό στόχο του προϋπολογισμού.
Οι ανατιμήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες αυξάνουν αυτομάτως το ποσό του ΦΠΑ που εισπράττει το Δημόσιο, καθώς ο φόρος υπολογίζεται επί της τελικής αξίας των προϊόντων. Έτσι, ακόμη και όταν η κατανάλωση σε όρους ποσότητας παραμένει στάσιμη ή υποχωρεί, η άνοδος των τιμών μπορεί να αυξήσει το ποσό του φόρου που καταλήγει στα κρατικά ταμεία.
Στην ενίσχυση των έμμεσων φόρων συνέβαλε και η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 10,4% το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026, η οποία τόνωσε την κατανάλωση και κατ’ επέκταση τα δημόσια έσοδα.
Αντίθετη πορεία ακολουθούν οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης. Τα έσοδα από τους ΕΦΚ αναμένεται να ανέλθουν φέτος σε 7,176 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 283 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Η υποχώρηση αποδίδεται κυρίως στη χαμηλότερη κατανάλωση ενεργειακών προϊόντων, λόγω των αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων.
Η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων ανεβάζει το φετινό πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,6% του ΑΕΠ, δηλαδή στα 9,548 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο περίπου 400 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων που θα περιορίσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Από το ποσό αυτό, περίπου 200 εκατ. ευρώ αναμένεται να κατευθυνθούν στα μέτρα στήριξης που θα εφαρμοστούν έως το τέλος του 2026, ενώ τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ θα αποτελέσουν το «μαξιλάρι» για το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Ο πήχης των φορολογικών εσόδων ανεβαίνει ακόμη περισσότερο το 2027. Οι εισπράξεις προβλέπεται να φθάσουν στα 77,878 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 2,149 δισ. ευρώ ή 2,8% έναντι του 2026. Η άνοδος στηρίζεται στην προβλεπόμενη μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας, στην αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, καθώς και στην ενίσχυση των επιχειρηματικών κερδών.
Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων θα προέλθει από τους φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών, οι οποίοι αναμένεται να ανέλθουν στα 42,431 δισ. ευρώ, αυξημένοι κατά 179 εκατ. ευρώ ή 0,4%.
Παρά τη συνολική άνοδο, τα έσοδα από τον ΦΠΑ προβλέπεται να υποχωρήσουν στα 30,581 δισ. ευρώ το 2027, μειωμένα κατά 196 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2026.
Η κάμψη συνδέεται με τη μείωση κατά 911 εκατ. ευρώ των εσόδων από την εκτέλεση έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, λόγω της λήξης του προγράμματος. Παράλληλα, στα έσοδα του 2026 περιλαμβάνονται έκτακτες και μη επαναλαμβανόμενες εισπράξεις ΦΠΑ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Αντίθετα, τα έσοδα από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης αναμένεται να αυξηθούν κατά 136 εκατ. ευρώ, φθάνοντας στα 7,312 δισ. ευρώ.
Στα ακίνητα, οι τακτικοί φόροι ακίνητης περιουσίας προβλέπεται να ανέλθουν σε 2,365 δισ. ευρώ, μειωμένοι κατά 48 εκατ. ευρώ. Η υποχώρηση αποδίδεται στην κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, καθώς και στην επέκταση της απαλλαγής σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Μείωση αναμένεται και στους λοιπούς φόρους επί της παραγωγής, οι οποίοι προβλέπεται να περιοριστούν στα 614 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση κατά 147 εκατ. ευρώ. Βασική αιτία είναι η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα σε Περιφέρεια και Θεσσαλονίκη.
Τη μεγαλύτερη αύξηση μεταξύ των φορολογικών κατηγοριών αναμένεται να σημειώσουν οι εισπράξεις από τον φόρο εισοδήματος. Συνολικά, προβλέπεται να φθάσουν στα 29,376 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 2,038 δισ. ευρώ ή 7,5%.
Παρά τις φοροελαφρύνσεις, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων εκτιμάται ότι θα αποφέρει 16,995 δισ. ευρώ, δηλαδή 620 εκατ. ευρώ περισσότερα. Η αύξηση αποδίδεται στις αναμενόμενες αυξήσεις μισθών και συντάξεων, στην ενίσχυση του κατώτατου μισθού και στην περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας.
Ακόμη μεγαλύτερη άνοδος προβλέπεται στα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων. Οι εισπράξεις από τα νομικά πρόσωπα αναμένεται να ανέλθουν σε 9,844 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,302 δισ. ευρώ, αντανακλώντας τα υψηλότερα επιχειρηματικά κέρδη που εκτιμάται ότι θα δηλωθούν το 2027.
