Η κατάσταση στη Γαλλία κλιμακώνεται, καθώς οι καταλήψεις στα λύκεια επεκτείνονται στα πανεπιστήμια και οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας πολλαπλασιάζονται. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί εκτιμά πλέον ότι το κίνημα έχει περάσει στο επίπεδο των «αστικών ταραχών», ενώ η πολιτική αντιπαράθεση με την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) και τον Ζαν-Λικ Μελανσόν παίρνει φωτιά.
Τουλάχιστον 356 λύκεια τελούσαν χθες υπό κατάληψη, έναντι 338 προχθές. Μόνο την Τετάρτη προσήχθησαν 625 άτομα, ενώ τραυματίστηκαν 83 αστυνομικοί και χωροφύλακες. Από την έναρξη των κινητοποιήσεων, το υπουργείο Παιδείας καταγράφει 119 τραυματίες, ανάμεσά τους 34 μέλη του εκπαιδευτικού προσωπικού.
Η κινητοποίηση ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα από αρκετά λύκεια των προαστίων του Παρισιού. Οι μαθητές ζητούν την κάλυψη των εκπαιδευτικών κενών, περισσότερους πόρους, την ανακαίνιση των σχολικών κτιρίων και «αξιοπρεπείς» συνθήκες μάθησης.
Η λεγόμενη rentrée, δηλαδή η επιστροφή στο σχολείο και στην καθημερινότητα στις αρχές του φθινοπώρου, είναι παραδοσιακά μια φορτισμένη περίοδος στη Γαλλία. Αυτή τη φορά, όμως, η ένταση είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η χώρα απέχει μόλις επτά μήνες από τις πιο κρίσιμες προεδρικές εκλογές της σύγχρονης ιστορίας της, με την ακροδεξιά Μαρίν Λε Πεν να εμφανίζεται ως φαβορί. Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός και οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν περαιτέρω το κοινωνικό κλίμα.
Μετά τη συνεδρίαση της διυπουργικής επιτροπής κρίσης που συγκάλεσε ο πρωθυπουργός, το Ματινιόν χαρακτήρισε την κατάσταση ιδιαίτερα σοβαρή. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει την καταστολή με τον διάλογο. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ζεράλντ Νταρμανέν συγκάλεσε τους γενικούς εισαγγελείς «για την οργάνωση της ποινικής αντιμετώπισης των υποθέσεων που προέκυψαν μετά τις προσαγωγές», ενώ ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ προανήγγειλε τη δημιουργία μιας «πλατφόρμας διαβούλευσης» και συνάντηση με αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των μαθητών.
Ο Λεκορνί είχε καταδικάσει τη Δευτέρα, με ανάρτησή του στο Χ, την «απερίσκεπτη πλειοδοσία» στελεχών της LFI, τα οποία είχαν καλέσει, όπως ο βουλευτής Λουί Μπουαγιάρ, να «επεκταθεί» το κίνημα κατάληψης των σχολείων.
Ο Μελανσόν, που σύμφωνα με κάποιες δημοσκοπήσεις μπορεί να προκριθεί την άνοιξη στον δεύτερο προεδρικό γύρο, για να χάσει στη συνέχεια από τη Λε Πεν, απάντησε κατηγορώντας τον πρωθυπουργό ότι «διέταξε την καταστολή» του κινήματος «με ρατσιστικό άρωμα». Παράλληλα, κάλεσε τους αιρετούς και τα μέλη της LFI να «παρεμβαίνουν παντού» όπου μπορούν «για να σταματήσουν την αστυνομική αγριότητα».
«Οι Ανυπότακτοι καλούν σε μη βίαιες μορφές αγώνα», έγραψε ο ίδιος την Τετάρτη στο Χ, επιχειρώντας να ρίξει τους τόνους και να διατηρήσει μια θεσμική εικόνα.
Συνεργάτης του πρωθυπουργού δήλωσε, ωστόσο, ότι οι γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν πως το κίνημα κατάληψης των λυκείων αποτελεί «οργανωμένη επιχείρηση της LFI και των συνεργαζόμενων οργανώσεων της Ακρας Αριστεράς». Ο ηγέτης των Ρεπουμπλικανών, Μπρουνό Ρεταγιό, πρότεινε μάλιστα να απαγορευτεί η Ανυπότακτη Γαλλία.
Ο συντονιστής της LFI, Μανουέλ Μπομπάρ, κατήγγειλε την κυβέρνηση ότι «βυθίζεται στη συνωμοσιολογία». «Είναι το πρώτο μαζικό κίνημα που οργανώθηκε με τηλεπάθεια», ειρωνεύτηκε από την πλευρά του ο Μελανσόν, καταγγέλλοντας παράλληλα την «αφόρητη» βία της αστυνομίας εναντίον των νέων.
Η υπηρεσία εσωτερικών υποθέσεων της αστυνομίας έχει ανοίξει τρεις έρευνες μετά τον τραυματισμό μαθητών κατά τις καταλήψεις σχολείων στα προάστια του Παρισιού και στην Τουρ. Την Τετάρτη, ένας νεαρός μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με τραύμα στο κεφάλι, το οποίο, σύμφωνα με την εισαγγελία, «θα μπορούσε να είναι συμβατό» με χτύπημα από LBD, τον αμφιλεγόμενο εκτοξευτή ελαστικών βλημάτων που χρησιμοποιεί η γαλλική Αστυνομία.
Την ίδια ώρα, αρκετοί διευθυντές σχολείων έχουν δεχθεί επίθεση. Στη Μασσαλία, ο υποδιευθυντής και άλλα δύο μέλη του προσωπικού του λυκείου «Βίκτωρ Ουγκώ» ψεκάστηκαν από «άτομα που έβαζαν βενζίνη σε δοχεία», όπως επεσήμανε η διεύθυνση του σχολείου. Οι δημόσιες συγκοινωνίες της πόλης διακόπηκαν.
Στη Νάντη καταγγέλθηκε εμπρησμός στην είσοδο του λυκείου «Νέλσον Μαντέλα». Στην περιφέρεια του Παρισιού, «περισσότερα από 200 λύκεια αντιμετώπισαν προβλήματα», ενώ «περίπου 50 έγιναν θέατρο βίας, συγκρούσεων και καταστροφών». Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σειρά λυκείων θα περάσουν στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ώστε να «προστατευτούν» μαθητές και προσωπικό.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η γαλλική κυβέρνηση κατέθεσε χθες τον προϋπολογισμό λιτότητας για το 2027. Το σχέδιο προβλέπει περικοπές στις κρατικές δαπάνες και αυξήσεις φόρων συνολικού ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ, σε μια προσπάθεια να καθησυχαστούν οι αγορές, την ώρα που το κόστος δανεισμού της χώρας έχει ανέλθει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν 25 χρόνων.
«Πρέπει να επαναφέρουμε τη Γαλλία σε τροχιά μείωσης του ελλείμματος», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ. «Ελπίζουμε ότι το annus horribilis που ζήσαμε φέτος δεν θα συνεχιστεί».
Οπως σημειώνουν οι «Financial Times», το γαλλικό έλλειμμα αναμένεται να φτάσει φέτος το 5,4% του ΑΕΠ, ενώ η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών έχει αναγκάσει τη Γαλλία να δανείζεται με υψηλότερα επιτόκια από την Ιταλία και την Ελλάδα. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει θέσει ως στόχο να περιορίσει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ το επόμενο έτος.
Ο Λεσκίρ κάλεσε την Εθνοσυνέλευση να δράσει επειγόντως. Από το 2024 και εξής, ωστόσο, το πολιτικό αδιέξοδο, σε συνδυασμό με το κατακερματισμένο Κοινοβούλιο, δυσκολεύουν την ψήφιση προϋπολογισμών. Δύο προκάτοχοι του Λεκορνί, ο Μισέλ Μπαρνιέ και ο Φρανσουά Μπαϊρού, ανατράπηκαν λόγω της αντίδρασης της αντιπολίτευσης στα δημοσιονομικά τους σχέδια.
Ο ίδιος ο Λεκορνί χρειάστηκε να αποδεχθεί συμβιβασμούς με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος προκειμένου να περάσει ο φετινός προϋπολογισμός, μεταξύ άλλων το προσωρινό πάγωμα της μεταρρύθμισης που αυξάνει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
Για την επόμενη χρονιά, οι πιο αμφιλεγόμενες προτάσεις είναι το πάγωμα των αυτόματων αυξήσεων των συντάξεων που συνδέονται με τον πληθωρισμό για συνταξιούχους οι οποίοι λαμβάνουν πάνω από 1.260 ευρώ τον μήνα, καθώς και η κατάργηση της φορολογικής έκπτωσης 10% για «επαγγελματικά έξοδα», από την οποία επωφελούνται όλοι οι συνταξιούχοι. Τόσο η επικεφαλής της Ακροδεξιάς Μαρίν Λε Πεν όσο και ο επικεφαλής της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν έχουν ήδη προειδοποιήσει την κυβέρνηση ότι δεν θα ανεχθούν μέτρα σε βάρος των συνταξιούχων.
