Η άνοδος της τιμής του ντίζελ και η απειλή περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών προς την Ευρώπη φέρνουν στο προσκήνιο τα στρατηγικά αποθέματα καυσίμων της Γηραιάς Ηπείρου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντάσσει το ζήτημα στην ατζέντα της ειδικής ομάδας «EU Energy Task Force», στην οποία συμμετέχουν και τα 27 κράτη-μέλη.
Οι ΗΠΑ ζητούν από τους Ευρωπαίους εταίρους να προχωρήσουν σε μεγάλη αποδέσμευση αποθεμάτων, την ώρα που η Ουάσιγκτον εξετάζει μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών στην αμερικανική αγορά. Στο επίκεντρο βρίσκεται συγκεκριμένα το αίτημα για αποδέσμευση 120 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ μέσα σε έξι μήνες.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε πάνω από το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών αποθεμάτων ντίζελ και gasoil, τα οποία υπολογίζονται συνολικά σε περίπου 300 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται Reuters και Politico. Η Γερμανία και η Γαλλία διαθέτουν σημαντικό μέρος των αποθεμάτων, γεγονός που τις καθιστά κομβικούς παράγοντες στις διαπραγματεύσεις.
EXCLUSIVE: Europe weighs new diesel stocks release after US pressure, sources say
— Reuters (@Reuters) October 2, 2026
Η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, η Ιταλία και η Ιρλανδία, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προσπαθούν να διαμορφώσουν κοινή ευρωπαϊκή στάση απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις. Σύμφωνα με το Politico, οι πέντε χώρες και η Κομισιόν συμφώνησαν να απαντήσουν με «μία φωνή», να συντονίσουν οποιαδήποτε απόφαση για τα αποθέματα μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) και να επιδιώξουν αποκλιμάκωση στις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.
Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και ευρύτερη συνάντηση ευρωπαϊκών χωρών, καθώς αρκετές κυβερνήσεις έχουν δεχθεί αντίστοιχες πιέσεις από τις ΗΠΑ. Η Ευρώπη επιδιώκει να συνδέσει κάθε απόφαση για αποδέσμευση αποθεμάτων με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, που εδρεύει στο Παρίσι και έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε προηγούμενες διεθνείς αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων.
Η πίεση της Ουάσιγκτον συνδέεται με το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ προς την Ευρώπη. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο, σημειώνοντας ότι εξετάζει το μέτρο σε συνεννόηση με τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ και τον υπουργό Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ.
Ο Ράιτ έχει υποστηρίξει ότι η Ευρώπη μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κατάστασης μέσω μιας συντονισμένης αποδέσμευσης αποθεμάτων. Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ έχει καλέσει τους Ευρωπαίους εταίρους να επιταχύνουν την εφαρμογή των δεσμεύσεών τους και να διαθέσουν πρόσθετες ποσότητες ντίζελ.
Την ίδια ώρα, μια γενικευμένη απαγόρευση εξαγωγών έχει προκαλέσει αντιδράσεις στον αμερικανικό ενεργειακό κλάδο, ενώ ο ίδιος ο Ράιτ έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν ένα τέτοιο μέτρο «αμβλύ εργαλείο».
The Trump administration has circulated a proposal to European governments asking them to release a large portion of the bloc’s strategic diesel reserves to ease soaring fuel costs, according to EU and U.S. officials.https://t.co/pVkAgkhTdN
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) October 1, 2026
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έθεσε το ζήτημα στις συνομιλίες του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας, σύμφωνα με κύκλους του Ελιζέ, να αποφευχθούν μονομερείς ενέργειες στον ενεργειακό τομέα. Ο Μακρόν υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα πρέπει να συνεργαστούν για την αντιμετώπιση της ανόδου των τιμών των καυσίμων, διασφαλίζοντας παράλληλα την επάρκεια της παγκόσμιας αγοράς.
Παράλληλα, η Γαλλία προωθεί πρόταση για αποδέσμευση 50 εκατομμυρίων βαρελιών από τα ευρωπαϊκά αποθέματα και ακόμη 50 εκατομμυρίων μέσω του IEA. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς χαρακτήρισε ενδεχόμενο περιορισμό των αμερικανικών παραδόσεων ντίζελ προς την Ευρώπη «δυσάρεστη έκπληξη», προειδοποιώντας για «πολύ σοβαρές συνέπειες» στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αμερικανικό ντίζελ, καθώς οι ΗΠΑ αποτελούν βασικό προμηθευτή της ευρωπαϊκής αγοράς. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι αμερικανικές εισαγωγές αντιστοιχούν περίπου στο ήμισυ των ευρωπαϊκών εισαγωγών ντίζελ. Η εξάρτηση αυτή ενισχύθηκε μετά τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με οποιονδήποτε περιορισμό των αμερικανικών εξαγωγών να είναι πιθανό να επηρεάσει άμεσα την ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων.
“We are discussing it with all members of the International Energy Agency, not only with the US.”
EU energy chief @DanJoergensen tells #EuropeToday that it is for national governments to decide whether they release diesel stocks, as Trump requests. pic.twitter.com/VoLGkijhPW
— euronews (@euronews) October 2, 2026
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην αγορά ενέργειας. Οι μεταφορές αντιπροσωπεύουν περίπου το 77% της κατανάλωσης ντίζελ στην ΕΕ, σύμφωνα με τη Eurostat, γεγονός που συνδέει άμεσα την τιμή του καυσίμου με το κόστος μεταφοράς προϊόντων και, κατ’ επέκταση, με τις τιμές που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές.
Η μέση τιμή του ντίζελ στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε τα 2,26 ευρώ το λίτρο στις 17 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Οδικών Μεταφορών, καταγράφοντας αύξηση 38% σε σύγκριση με τα τέλη Φεβρουαρίου.
Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία στον κλάδο των οδικών μεταφορών, ο οποίος λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια κέρδους και δυσκολεύεται να απορροφήσει νέες αυξήσεις στο κόστος καυσίμων. Αναλυτές που επικαλείται το Politico επισημαίνουν ότι μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών θα μπορούσε να μετακυλιστεί στην ευρύτερη οικονομία, καθώς το αυξημένο κόστος μεταφοράς επηρεάζει την εφοδιαστική αλυσίδα και τις τιμές των προϊόντων.
Το βασικό ζητούμενο στις ευρωπαϊκές συνομιλίες είναι η διαμόρφωση κοινής στάσης απέναντι στην Ουάσιγκτον, χωρίς να προχωρήσουν μεμονωμένα κράτη σε κινήσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ευρωπαϊκή αγορά.
Οι συζητήσεις συνεχίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση για νέα ευρωπαϊκή αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ.
