Η απόσταση ανάμεσα στη γνώση και την πράξη παραμένει μεγάλη για τους πολίτες, όπως αποκαλύπτει πανελλαδική έρευνα της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), την οποία πραγματοποίησε η εταιρεία MARC από τις 4 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026. Στην έρευνα συμμετείχαν 1.211 άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω από ολόκληρη τη χώρα.
Οι ερωτηθέντες γνωρίζουν ότι το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία, αναγνωρίζουν τη σημασία της πρόληψης και αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ωστόσο, δυσκολεύονται να συνδέσουν αυτές τις γνώσεις με την προσωπική τους κατάσταση και την καθημερινή τους συμπεριφορά.
«Η πρόκληση δεν είναι μόνο η μετάδοση περισσότερης πληροφορίας. Είναι η μετατροπή της πληροφορίας σε προσωπική επίγνωση, σε αλλαγή καθημερινών συνηθειών, σε συστηματικό έλεγχο των παραγόντων κινδύνου και, κυρίως, σε ικανότητα άμεσης αντίδρασης όταν κάθε λεπτό μπορεί να έχει σημασία», τόνισε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΕ και καθηγητής Καρδιολογίας, Λάμπρος Μιχάλης.
Η έρευνα καταγράφει σημαντικά κενά γνώσης, υποτίμηση του ατομικού κινδύνου και περιορισμένη ετοιμότητα σε κρίσιμες περιστάσεις. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της ΕΚΕ και καθηγητής Καρδιολογίας, Κώστας Τούτουζας, κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνέντευξης Τύπου, τα ευρήματα αναδεικνύουν την απόσταση ανάμεσα στο «ξέρω» και στο «κάνω».
Παρά το γεγονός ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, μόλις ένας στους τέσσερις πολίτες το γνωρίζει. Η πλειονότητα τοποθετεί στην κορυφή των αιτιών θανάτου τον καρκίνο και τα τροχαία, γεγονός που καταδεικνύει την ελλιπή αντίληψη του κινδύνου.
Παράλληλα, ένας ακόμη μύθος παραμένει ισχυρός: το 50,7% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αφορούν κυρίως τους άνδρες.
ΙΕΡΆΡΧΗΣΗ. Δυσκολίες εμφανίζονται και στην ιεράρχηση των παραγόντων κινδύνου. Το κάπνισμα βρίσκεται στην πρώτη θέση με 64,3% και ακολουθεί η παχυσαρκία με 61%. Το άγχος συγκεντρώνει ποσοστό 45,3% και κατατάσσεται υψηλότερα από την LDL χοληστερόλη, η οποία συγκεντρώνει 40%, και τον διαβήτη, με 26,3%.
Κενό γνώσης καταγράφεται και στη σύνδεση της χρόνιας νεφρικής νόσου με την καρδιαγγειακή νόσο. Μόλις το 55,4% αναγνωρίζει τη μεταξύ τους σχέση, ενώ το 20,2% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει τι να απαντήσει.
Την ίδια στιγμή, μεγάλο ποσοστό των πολιτών θεωρεί μικρή την πιθανότητα να αντιμετωπίσει προσωπικά ένα καρδιαγγειακό πρόβλημα ή δηλώνει άγνοια για τον ατομικό του κίνδυνο. Το 29,9% εκτιμά ότι η πιθανότητα να παρουσιάσει καρδιαγγειακό πρόβλημα μέσα στην επόμενη δεκαετία είναι ελάχιστη ή μηδενική, ενώ ένα επιπλέον 11,9% δεν γνωρίζει.
Η υποτίμηση του κινδύνου φαίνεται να συνδέεται και με τις καθημερινές συνήθειες. Το 42% των ερωτηθέντων καπνίζει, το 48,3% καταναλώνει κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, το 17% δηλώνει ότι πίνει περισσότερα από πέντε ποτά την εβδομάδα και το 23,7% ασκείται μόλις μία φορά την εβδομάδα ή λιγότερο.
Ελλείψεις εντοπίζονται και στην αντιμετώπιση ενός επείγοντος περιστατικού. Παρότι το 77,8% δηλώνει ότι θα καλούσε αμέσως το ΕΚΑΒ, μόνο το 59,3% γνωρίζει τον αριθμό 166. Το 29,1% δεν θυμάται τον αριθμό και θα αναζητούσε ποιον πρέπει να καλέσει, ενώ μόλις το 4,4% αναφέρει το 112.
ΠΡΟΤΕΡΑΙΌΤΗΤΕΣ. Σε ό,τι αφορά τις δράσεις που θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για την πολιτεία, οι πολίτες θέτουν στην πρώτη θέση τη συνέχιση και ενίσχυση των προληπτικών εξετάσεων και του προγράμματος «Προλαμβάνω», με ποσοστό 58,4%.
Ακολουθούν η εκπαίδευση από το σχολείο, με 51,7%, καθώς και η τοποθέτηση περισσότερων απινιδωτών σε συνδυασμό με εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ, με 42,5%. Σε χαμηλότερα επίπεδα βρίσκονται η βελτίωση της πρόσβασης στην πρωτοβάθμια φροντίδα, με 25,1%, η προώθηση υγιεινότερων τροφίμων, με 24,2%, και οι εκστρατείες ενημέρωσης, με 11,2%.
«Η έρευνα της ΕΚΕ αποτυπώνει με σαφήνεια την ανάγκη για ενημέρωση των πολιτών από την παιδική ηλικία. Ταυτόχρονα καταγράφει μια ισχυρή κοινωνική προσδοκία για περισσότερη πρόληψη, περισσότερη εκπαίδευση και πιο αποτελεσματική προστασία της καρδιαγγειακής υγείας στην οποία όλοι από κοινού, πολιτεία, επιστημονικοί φορείς και η κοινωνία των ασθενών οφείλουν να συνεργαστούν και να δράσουν αποτελεσματικά», κατέληξε ο κ. Τούτουζας.
