Η προθεσμία για συμφωνία έως το τέλος του έτους, την οποία έχει θέσει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μοιάζει ολοένα και πιο ασφυκτική. Οι διαφωνίες για τον επόμενο ευρωπαϊκό επταετή προϋπολογισμό εντείνονται, ενώ η ιρλανδική προεδρία ετοιμάζεται να παρουσιάσει το διαπραγματευτικό πλαίσιο που θα αποτελέσει τη βάση της συζήτησης στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου.
Το νέο μέτωπο άνοιξαν οι έξι «φειδωλοί» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οποίοι ζητούν περικοπές «αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ» από τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό. Γερμανία, Αυστρία, Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία και Σουηδία, όλες καθαροί συνεισφέροντες στον κοινοτικό προϋπολογισμό, έστειλαν επιστολή στον ιρλανδό πρωθυπουργό Μιχόλ Μάρτιν, την οποία έχουν δει «ΤΑ ΝΕΑ».
Στην επιστολή ξεκαθαρίζουν ότι «εάν το ιρλανδικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης πρόκειται να αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω συζητήσεις, πρέπει να καθορίζει έναν συνολικό όγκο που να μπορεί να χρηματοδοτηθεί ρεαλιστικά από εκείνους που επωμίζονται το κύριο οικονομικό βάρος», ενώ τονίζουν ότι «το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να αναβληθεί».
Οι έξι είχαν απορρίψει με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα και το διαπραγματευτικό πλαίσιο που είχε παρουσιάσει τον περασμένο Ιούνιο η Κύπρος, όταν ασκούσε την προεδρία της ΕΕ. Εκείνη η πρόταση προέβλεπε μείωση κατά 2% σε σχέση με το σχέδιο της Κομισιόν, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ.
«Η πρόταση θα πρέπει να μειωθεί κατά αρκετές εκατοντάδες δισ. ευρώ. Ολες οι κατηγορίες δαπανών πρέπει να συμβάλουν σε αυτές τις εξοικονομήσεις» αναφέρουν, χαρακτηρίζοντας την πρόταση της Κομισιόν «μη ρεαλιστική». Παράλληλα, οι «6», που αυτοαποκαλούνται «μοντερνιστές», ζητούν να δοθεί προτεραιότητα στην ασφάλεια και την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.
Απέναντί τους βρίσκονται οι «φίλοι της Συνοχής», δηλαδή οι 17 χώρες-μέλη της Κεντρικής, Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Οι συγκεκριμένες χώρες αναγνωρίζουν την ανάγκη αντιμετώπισης των νέων προκλήσεων, όπως η ασφάλεια και η άμυνα, επιμένουν όμως ότι η χρηματοδότησή τους δεν μπορεί να γίνει εις βάρος των παραδοσιακών πολιτικών της σύγκλισης και των περιφερειακών κονδυλίων.
Οι «φίλοι της Συνοχής» ζητούν έναν «φιλόδοξο» προϋπολογισμό και διατηρούν ψηλά στην ατζέντα τη στήριξη της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, τα κονδύλια για την αλιεία και την Πολιτική Συνοχής. Τις θέσεις αυτές εξέφρασαν εκ νέου στη συνάντηση που διοργάνωσε στις 21 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου.
Οπως φάνηκε και από συνέντευξη που έδωσε στα «ΝΕΑ» την περασμένη εβδομάδα ο Λιθουανός υπουργός, Σιγκίτας Μίτκους, για πολλές χώρες της ΕΕ θα είναι δύσκολο να αποδεχτούν περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από τον επόμενο προϋπολογισμό.
Η επιστολή των «έξι» επιβεβαιώνει το μέγεθος της σύγκρουσης, την ώρα που ο Κόστα επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό τον δρόμο προς έναν συμβιβασμό. «Στο διάστημα που μεσολαβεί έως το τέλος του έτους, το αργότερο, ο στόχος θα είναι να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ του συνόλου των εθνικών θέσεων και μιας ισορροπημένης συνολικής συμφωνίας, η οποία θα είναι αποδεκτή από όλους και επωφελής για την Ευρώπη» επεσήμανε η Μαρία Τομάσικ.
Η εκπρόσωπος Τύπου του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πρόσθεσε: «Είναι απολύτως φυσιολογικό, σε αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων, τα κράτη-μέλη να υπερασπίζονται και να επαναδιατυπώνουν τις θέσεις τους. Ολα τα κράτη-μέλη πράττουν αναλόγως».
Ο Αντόνιο Κόστα αναμένεται να επιχειρήσει να περιορίσει τις διαφορές κατά τις καθιερωμένες προπαρασκευαστικές τηλεφωνικές επικοινωνίες του με τους ηγέτες, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου. Την επόμενη Παρασκευή θα συναντηθεί στη Χάγη με τον ολλανδό πρωθυπουργό, έναν από τους «φειδωλούς», τον οποίο δεν έχει ακόμη επισκεφθεί στο πλαίσιο της περιοδείας του. Εκκρεμεί, επίσης, συνάντηση με την ηγεσία της Σουηδίας, λόγω των εκλογών.
Πέρα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου, οι ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συνεδριάσουν εκ νέου τον Νοέμβριο, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη η ημερομηνία, καθώς και στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου. Η τελευταία θα διαρκέσει «όσες μέρες χρειαστεί», προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία.
Κρίσιμο κομμάτι της διαπραγμάτευσης θα είναι και οι νέοι ίδιοι πόροι. Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στην εξεύρεση ενός αποδεκτού συνδυασμού νέων εσόδων, ώστε να δημιουργηθούν πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης για το επόμενο ΠΔΠ και να περιοριστεί η επιβάρυνση των χωρών που είναι καθαροί συνεισφέροντες.
Η ιρλανδική προεδρία θεωρεί ότι οι ίδιοι πόροι μπορούν να συμβάλουν στη γεφύρωση του χάσματος, ενώ σαφές μήνυμα υπέρ της αξιοποίησής τους έστειλε και η Φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ενωσης. Ο Κόστα θεωρεί απαραίτητη την επίτευξη συμφωνίας για τους ίδιους πόρους, μαζί με το συνολικό μέγεθος, την κατανομή του προϋπολογισμού και το ύψος των εθνικών συνεισφορών.
Ωστόσο, και σε αυτό το ζήτημα οι διαφωνίες παραμένουν έντονες, καθώς απαιτείται ομοφωνία. Οι «φειδωλοί» διαφωνούν με το είδος των νέων πόρων που έχουν προταθεί και απορρίπτουν κατηγορηματικά τη λύση του κοινού χρέους, την οποία είχαν εισηγηθεί ο γάλλος πρόεδρος και ο έλληνας Πρωθυπουργός. «Ο κοινός δανεισμός δεν μπορεί να αποτελεί την απάντηση» δηλώνουν στην επιστολή τους οι «έξι».
