Ένα ακόμη μαγείρεμα ολοκληρώθηκε στην Κάτω Τούμπα, με κριθαράκι, μπαρμπουνοφάσουλα και λαχανικά. Την ίδια ώρα, πολύ ώριμες ντομάτες από προηγούμενη «ανάκτηση» σιγόβραζαν, προκειμένου να μετατραπούν σε σάλτσα για το επόμενο γεύμα.
Πίσω από αυτή την καθημερινή προσπάθεια βρίσκονται οι «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης», μια ομάδα που εδώ και χρόνια δίνει δεύτερη ευκαιρία σε τρόφιμα τα οποία, διαφορετικά, θα κατέληγαν στα σκουπίδια. Ο Μιχάλης Λουίζος, μάγειρας και τεχνολόγος τροφίμων, καταγράφει όσα συγκεντρώθηκαν από τη λαϊκή της γειτονιάς.
«3 τελάρα κολοκυθάκια, 3 κλούβες ντομάτες, μια κλούβα βλίτα (εξαιρετικής ποιότητας), μια κλούβα πιπεριές, μια κλούβα μπρόκολα, μια μελιτζάνες, τρεις κλούβες νεκταρίνια, μισή κλούβα βανίλιες, μια κλούβα σταφύλια, αρωματικά φυτά (μαϊντανός, άνηθος και μουστάρδα) και μια κλούβα αγγούρια στραβά. Τα αγγούρια, για παράδειγμα, ήταν σαν σαλιγκάρια, κι ενώ ήταν ολόφρεσκα και εξαιρετικής ποιότητας, δεν ήταν ωραίας εμφάνισης. Δεν θα μπορούσαν να πωληθούν, δεν θα τα αγόραζε κάποιος», εξηγεί.
Τα προϊόντα που συγκεντρώνουν οι εθελοντές είτε μεταποιούνται σε σάλτσες, τουρσιά και μαρμελάδες είτε αξιοποιούνται για την παρασκευή γευμάτων. Στη συνέχεια, τα φαγητά μοιράζονται σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τρόφιμα δίνονται και σε άλλες ομάδες, ιδρύματα και οργανισμούς.
Η ομάδα συνεργάζεται επίσης με σχολεία, κυρίως ΕΠΑΛ που διαθέτουν τμήματα τεχνολογίας τροφίμων. Οι μαθητές παίρνουν προϊόντα για τα μαθήματά τους και οι «Περβολάρηδες» παραλαμβάνουν όσα εκείνοι παρασκευάζουν στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η «ανάκτηση» αφορά τρόφιμα που παραμένουν φρέσκα και νόστιμα, αλλά δεν μπορούν να διατεθούν στην αγορά. Πωλητές και παραγωγοί λαϊκών αγορών, η κεντρική λαχαναγορά, σουπερμάρκετ, ακόμη και φούρνοι, προσφέρουν προϊόντα που δεν θα πωλούνταν λόγω μικρών χτυπημάτων, ατελειών στην εμφάνιση ή επειδή πρόκειται για ψωμί της προηγούμενης ημέρας. Ακόμη και στο φαγητό, άλλωστε, κυριαρχεί η «δικτατορία» της εικόνας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας, οι «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης» ανέκτησαν πέρυσι περίπου έξι τόνους λαχανικών και φρούτων. «Καμία μερίδα φαγητού χαμένη», γράφει το πορτοκαλί γιλέκο των εθελοντών που πραγματοποιούν τις ανακτήσεις στις λαϊκές.
Το μαγειρεμένο φαγητό διανέμεται κάθε εβδομάδα σε δύο βασικές δράσεις. Κάθε Δευτέρα παρέχεται, μαζί με ορισμένα φρέσκα προϊόντα, σε οικογένειες που δεν μπορούν να μαγειρέψουν, είτε λόγω ψυχολογικών προβλημάτων είτε επειδή δεν διαθέτουν ρεύμα, νερό ή κουζίνα.
Τα γεύματα μεταφέρουν εθελοντές με τα αυτοκίνητα ή τα μηχανάκια τους. «Στις 6.30 θα έρθει ο τελευταίος μας εθελοντής για να πάει γεύματα σε 6 από τις οικογένειες τις οποίες τροφοδοτούμε με γεύματα», λέει ο κ. Λουίζος.
Κάθε Πέμπτη, η ομάδα προσφέρει φαγητό σε ανθρώπους που ζουν σε καθεστώς αστεγίας: σε άτομα που βρίσκονται σε παγκάκια ή αυτοκίνητα, φιλοξενούνται σε δομές ή μένουν προσωρινά σε συγγενείς και φίλους. Με τον καιρό, οι εθελοντές έχουν γνωριστεί καλά τόσο με τις οικογένειες και τους άστεγους όσο και με τους πωλητές της λαϊκής, αποκαλώντας πλέον ο ένας τον άλλον με το μικρό του όνομα.
Οι «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης» ξεκίνησαν τη δράση τους το 2012, μέσα στην οικονομική κρίση. Η πρωτοβουλία γεννήθηκε από την ανάγκη ανθρώπων που είχαν μείνει άνεργοι και αναζητούσαν έναν τρόπο να δραστηριοποιηθούν, εξασφαλίζοντας παράλληλα τα προς το ζην.
Η αρχή έγινε με κάποιους «επιδοτούμενους» ελαιώνες, δηλαδή ελαιώνες που τους παραχωρούνταν για καλλιέργεια, ώστε να παίρνουν λάδι και ελιές, καθώς και με την καλλιέργεια ενός οικοπέδου. «Σήμερα η δράση μας», επισημαίνει ο κ. Λουίζος «καλύπτει όλο τον κύκλο της τροφής: καλλιέργεια, ανάκτηση, κομποστοποίηση κ.λπ. Διοργανώνουμε και σεμινάρια βιώσιμης αναγεννητικής γεωργίας και βιώσιμης κουζίνας. Παράλληλα, κάνουμε και αντικείμενα από ανακύκλωση (υλικά δηλαδή που έχουν πεταχτεί), αλλά και εργαστήρια ενδυνάμωσης ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων και εκπαιδευτικά σεμινάρια ώστε να μπορέσουν να βρουν δουλειά».
Το έργο «Μαζί στο Τραπέζι» υλοποιείται από τους «Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης» στο πλαίσιο του προγράμματος PLATO. Το πρόγραμμα «Protecting democracy, human rights and the rule of law through an open civic space» (PLATO) συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ενωση, μέσω του προγράμματος Citizens, Equality, Rights and Values (CERV), το Ιδρυμα Μποδοσάκη και το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ.
