Μια αργή αλλά εντυπωσιακή γεωλογική μεταβολή εξελίσσεται στην Ανατολική Αφρική, όπου οι τεκτονικές πλάκες απομακρύνονται σταδιακά. Σε βάθος εκατομμυρίων ετών, η διαδικασία αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει στον διαχωρισμό της ανατολικής πλευράς της ηπείρου και στη δημιουργία μιας νέας ωκεάνιας λεκάνης.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται το Ανατολικό Αφρικανικό Ρήγμα, μια ενεργή γεωλογική ζώνη που διασχίζει μεγάλο τμήμα της περιοχής. Εκεί, η Σομαλική τεκτονική πλάκα απομακρύνεται σταδιακά από την πλάκα της Νουβίας, ενώ και η Αραβική πλάκα κινείται προς διαφορετική κατεύθυνση, ενισχύοντας τις τεκτονικές διεργασίες.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Geodesy & Cartography εξετάζει την κατάσταση γύρω από τη λίμνη Τουρκάνα, στη βόρεια Κένυα. Στην περιοχή, το ρήγμα στον φλοιό της Γης διευρύνεται, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη γεωλογική δραστηριότητα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι όσα συμβαίνουν στη λίμνη Τουρκάνα αποτελούν μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης εξέλιξης, η οποία θα μπορούσε τελικά να μεταμορφώσει τον γεωγραφικό χάρτη της Ανατολικής Αφρικής.
Ενδεικτικό της έντασης των διεργασιών ήταν το γεγονός που καταγράφηκε το 2005 στην Αιθιοπία. Τότε, στην έρημο Αφάρ, εμφανίστηκε ρήγμα μήκους περίπου 56 χιλιομέτρων, σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές αποδείξεις της έντονης τεκτονικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Οι μετακινήσεις των πλακών συνδέονται με μια διαδικασία που, σε διαφορετική και πολύ μεγαλύτερη χρονική κλίμακα, θυμίζει εκείνες που παρατηρούνται στον πυθμένα των ωκεανών. Εφόσον συνεχιστούν προς την ίδια γενική κατεύθυνση, η Ανατολική Αφρική θα μπορούσε κάποτε να αποκοπεί από την υπόλοιπη ήπειρο.
Ο γεωλογικός διαχωρισμός θα ακολουθούσε την Ανατολική Αφρικανική Ρηξιγενή Κοιλάδα, δημιουργώντας δύο μεγάλες χερσαίες μάζες και μια νέα ωκεάνια λεκάνη ανάμεσά τους.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σημαντικές γεωγραφικές συνέπειες για αρκετές χώρες. Η Ρουάντα, η Ουγκάντα, το Μπουρούντι, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Μαλάουι και η Ζάμπια, οι οποίες σήμερα δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα, θα μπορούσαν στο μέλλον να αποκτήσουν ακτογραμμή.
Την ίδια στιγμή, ο γεωλογικός διαχωρισμός θα επηρέαζε άμεσα τις περιοχές της Κένυας, της Τανζανίας και της Αιθιοπίας, οι οποίες βρίσκονται κοντά στη ζώνη των τεκτονικών μεταβολών.
Ωστόσο, μια τέτοια αλλαγή δεν πρόκειται να γίνει σύντομα. Η δημιουργία ενός νέου ωκεανού και ο διαχωρισμός της ηπείρου αποτελούν εξαιρετικά αργές γεωλογικές διαδικασίες, που εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να διαρκέσουν από πέντε έως δέκα εκατομμύρια χρόνια.
Πρόκειται για μια εξέλιξη ανάλογη, σε εντελώς διαφορετική χρονική κλίμακα, με τις τεκτονικές μεταβολές που οδήγησαν στο παρελθόν στον διαχωρισμό της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής.
