Ο Διάδρομος Σουβάλκι αποτελεί τη βασική χερσαία σύνδεση της Πολωνίας με τη Λιθουανία και, κατ’ επέκταση, των χωρών της Βαλτικής με το υπόλοιπο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η στενή αυτή λωρίδα γης, μήκους περίπου 100 χιλιομέτρων, βρίσκεται ανάμεσα στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ και τη Λευκορωσία, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Λιθουανία και η Πολωνία καταρτίζουν σχέδιο για την εκκένωση πληθυσμού σε περίπτωση σοβαρής κρίσης ή στρατιωτικής απειλής, όπως αποκάλυψε ο επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων της Λιθουανίας, Βιλμάντας Βίτκαουσκας.
Οι δύο χώρες εξετάζουν τις διαθέσιμες υποδομές, τις διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθηθούν και τις ανάγκες υποστήριξης, με στόχο να καταλήξουν σε σχετική διακρατική συμφωνία.
Από την περιοχή διέρχονται σημαντικές οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, ο διάδρομος θα μπορούσε να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο τόσο στη μετακίνηση στρατευμάτων και εφοδίων όσο και στην απομάκρυνση αμάχων.
«Ο Διάδρομος Σουβάλκι έχει τεράστια σημασία, τόσο από στρατιωτική όσο και από άποψη επιμελητείας», δήλωσε ο Βίτκαουσκας, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της συμμετοχής της Πολωνίας στις σχετικές ασκήσεις.
Οι προετοιμασίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης «Vyčio Skliautas 2026», η οποία ξεκίνησε στις 25 Σεπτεμβρίου στη Λιθουανία και θα διαρκέσει έως τις 3 Οκτωβρίου.
Στόχος της άσκησης είναι να δοκιμαστεί η λειτουργία του εθνικού συστήματος κινητοποίησης και ο συντονισμός των αρμόδιων φορέων σε περίπτωση κρίσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαδικασίες προειδοποίησης και εκκένωσης του πληθυσμού, η λειτουργία σημείων συγκέντρωσης και καταγραφής, αλλά και η μεταφορά κατοίκων.
Στις ασκήσεις συμμετέχουν περίπου 3.000 δημόσιοι υπάλληλοι, στελέχη υπηρεσιών και εκπρόσωποι φορέων, αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και μη κυβερνητικών οργανώσεων, καθώς και περίπου 1.000 εθελοντές. Παράλληλα, στη Λιθουανία βρίσκεται αντιπροσωπεία περίπου 20 ατόμων από πολωνικούς φορείς.
Η Πολωνία συμμετέχει ειδικά στον σχεδιασμό της διασυνοριακής εκκένωσης. Οι λιθουανικές Αρχές υπογραμμίζουν, πάντως, ότι οι ασκήσεις έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν σημαίνουν ότι αναμένεται άμεση στρατιωτική απειλή.
Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στη λιθουανική πλευρά των συνόρων. Η Πολωνία προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο να υποδεχθεί κατοίκους που θα απομακρυνθούν από τις χώρες της Βαλτικής σε περίπτωση σοβαρής κρίσης.
Τον Σεπτέμβριο, αντιπροσωπείες από τη Λιθουανία και τη Λετονία επισκέφθηκαν την Πολωνία, όπου συζητήθηκαν ζητήματα μαζικής εκκένωσης, προστασίας του πληθυσμού, καθώς και υποδοχής και στέγασης των κατοίκων.
Η Λιθουανία έχει ήδη καταρτίσει σχέδιο εκκένωσης σε περίπτωση στρατιωτικής απειλής ή μεγάλης κλίμακας κρίσης. Μία από τις βασικές διαδρομές από το Βίλνιους οδηγεί προς τα πολωνικά σύνορα, ενώ οι Αρχές της περιφέρειας Ποντλάσκι προετοιμάζουν την περιοχή για πιθανή λειτουργία της ως διαδρόμου διέλευσης.
Ο σχεδιασμός έχει διασυνοριακό χαρακτήρα και προβλέπει ότι, σε περίπτωση σοβαρής απειλής, θα μπορούσαν να μετακινηθούν μέσω της Πολωνίας όχι μόνο κάτοικοι της Λιθουανίας, αλλά και πολίτες της Λετονίας και της Εσθονίας.
