Σε μια συνάντηση υψηλού συμβολισμού, αλλά και έντονων γεωπολιτικών αντιθέσεων, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ επιχείρησαν την Πέμπτη (24/9) να χαράξουν κοινή πορεία στον Λευκό Οίκο. Οι δηλώσεις τους, ωστόσο, έδειξαν πως Ουάσιγκτον και Πεκίνο εξακολουθούν να κινούνται σε διαφορετικό μήκος κύματος.
Οι δύο ηγέτες συζήτησαν για τους δασμούς, την Ταϊβάν, τον πόλεμο στο Ιράν και την ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Την ίδια ώρα, το επίσημο δείπνο που ακολούθησε πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα ακραίας μεγαλοπρέπειας, με την παρουσία της «αφρόκρεμας» της Silicon Valley.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε με αυτοπεποίθηση ότι οι διμερείς σχέσεις «ποτέ δεν ήταν καλύτερα». Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, προειδοποίησε για την ανάγκη να αποφευχθεί η «Παγίδα του Θουκυδίδη», υπογραμμίζοντας ότι μια στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις πρέπει να αποτραπεί πάση θυσία.
Η συνάντηση έγινε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, με τον Κινέζο πρόεδρο να θέτει εξαρχής το πλαίσιο για μια υγιή και ελεγχόμενη συνύπαρξη. Ο Σι υπογράμμισε ότι «η επιδίωξη της μεγάλης εθνικής αναζωογόνησης της Κίνας και η προσπάθεια να γίνει η Αμερική ξανά μεγάλη μπορούν σίγουρα να είναι αμοιβαίως ενισχυόμενοι στόχοι».
Επικαλούμενος την ιστορική θεωρία του Θουκυδίδη, ο Σι Τζινπίνγκ τόνισε πως Ουάσιγκτον και Πεκίνο οφείλουν να οικοδομήσουν μια σχέση στρατηγικής σταθερότητας, επιλέγοντας τον διάλογο αντί της μετωπικής σύγκρουσης. Παράλληλα, πρότεινε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανταλλαγής 100.000 Αμερικανών φοιτητών στην Κίνα, με στόχο την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.
Πίσω από τις κλειστές πόρτες του Οβάλ Γραφείου, πάντως, οι ισορροπίες παρέμειναν λεπτές. Ο Σι πίεσε τον Τραμπ να ταχθεί ξεκάθαρα κατά της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα ως το πλέον ευαίσθητο στις σχέσεις των δύο χωρών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος στο παρελθόν είχε χαρακτηρίσει τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν ως ένα «εξαιρετικό διαπραγματευτικό χαρτί», απέφυγε να προχωρήσει σε δημόσιες δεσμεύσεις. Την ίδια ώρα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν έως τον Ιανουάριο του 2027 την εμπορική ανακωχή, καθώς ο Τραμπ συνεχίζει να πιέζει για μια πιο ευνοϊκή συμφωνία που θα περιορίσει το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ έναντι της Κίνας.
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε και στην τεχνολογική κούρσα. Ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε τον νέο του όρο «υπερνοημοσύνη» για να περιγράψει την τεχνητή νοημοσύνη, εμφανιζόμενος επιφυλακτικός απέναντι στην αυστηρή κρατική ρύθμιση του κλάδου.
Ο Σι Τζινπίνγκ επέμεινε, αντίθετα, ότι οι δύο χώρες έχουν την ευθύνη να διασφαλίσουν πως η τεχνητή νοημοσύνη θα παραμένει «πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο».
Η τεχνολογική διάσταση της συνάντησης αποτυπώθηκε και στη λίστα των προσκεκλημένων του επίσημου δείπνου. Στην Ανατολική Αίθουσα του Λευκού Οίκου βρέθηκαν ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI, ο οποίος υπέγραφε αυτόγραφα κατά την άφιξή του, ο Ίλον Μασκ της Tesla, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta, ο Τζεφ Μπέζος της Amazon και ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia. Ο τελευταίος, μάλιστα, αποχωρίστηκε για χάρη του πρωτοκόλλου το εμβληματικό δερμάτινο τζάκετ του και φόρεσε κομψό σμόκιν.
Παρά τη βαριά αμερικανική εκπροσώπηση, οι Κινέζοι διευθύνοντες σύμβουλοι απουσίαζαν πλήρως από το δείπνο. Σύμφωνα με πληροφορίες, αν και αρχικά είχε συζητηθεί η συμμετοχή Κινέζων επιχειρηματιών, η αμερικανική πλευρά καθυστέρησε να διευκρινίσει τα πρωτόκολλα και τους ρόλους τους, με αποτέλεσμα το Πεκίνο να αποσύρει τη συμμετοχή τους.
Η Μελάνια Τραμπ είχε αναλάβει προσωπικά τη διακόσμηση και το μενού της βραδιάς, επιλέγοντας τα ιστορικά κόκκινα σερβίτσια της προεδρίας του Ρόναλντ Ρέιγκαν. Στους καλεσμένους σερβιρίστηκε βελουτέ κίτρινης κολοκύθας με άγρια μανιτάρια και τραγανή πανσέτα, ενώ το κυρίως πιάτο περιλάμβανε λαβράκι με κρούστα σουσαμιού, baby bok choy και ψητή μελιτζάνα.
Η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ μαγνήτισε τα βλέμματα με μια αντισυμβατική tuxedo-style εμφάνιση, φορώντας λευκό πουκάμισο Saint Laurent, μαύρο μεταξωτό ζωνάρι και μαύρο μπροκάρ παντελόνι Dolce & Gabbana με κεντημένες παιώνιες. Η σύζυγος του Κινέζου προέδρου, Πενγκ Λιουάν, επέλεξε μια εντυπωσιακή κόκκινη τουαλέτα, τιμώντας το παραδοσιακό χρώμα της πατρίδας της.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πρόσθεσε και μια πιο αυθόρμητη νότα στη βραδιά. Κατά τη διάρκεια της πρόποσής του, παρεξέκλινε από το γραπτό κείμενο και κάλεσε με χιούμορ τους καλεσμένους να περάσουν πίσω από τις κουρτίνες, προκειμένου να επισκεφθούν το εργοτάξιο της νέας αίθουσας εκδηλώσεων του Λευκού Οίκου.
«Όποιος θέλει να περπατήσει σε ένα εργοτάξιο που είναι καθαρό και λαμπερό, είναι τιμή μας να το κάνει», είπε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στη μελλοντική «Μεγάλη Αίθουσα των Ηνωμένων Πολιτειών». Στο τέλος της βραδιάς, δώρισε στον Σι Τζινπίνγκ ένα χειροποίητο άγαλμα φαλακρού αετού, το οποίο σχεδίασε σε συνεργασία με τη Μελάνια, ως σύμβολο του «ελεύθερου πνεύματος της Αμερικής».
Το ελεγχόμενα χαλαρό κλίμα του δείπνου δεν είχε καμία σχέση με την ένταση που επικρατούσε έξω από την περίφραξη του Λευκού Οίκου. Διαδηλωτές κατά του κινεζικού καθεστώτος συγκεντρώθηκαν στο πάρκο Λαφαγιέτ και στο Καπιτώλιο, κρατώντας σημαίες του Θιβέτ και της Ταϊβάν και φωνάζοντας συνθήματα όπως «Ο Σι Τζινπίνγκ πρέπει να φύγει» και «Ελευθερώστε το Χονγκ Κονγκ».
Την ίδια στιγμή, περίπου 200 υποστηρικτές της κινεζικής κυβέρνησης συγκεντρώθηκαν έξω από το ξενοδοχείο του Σι, κρατώντας πανό που έγραφαν «Καλώς ήρθες, θείε Σι».
Παράλληλα, μια ακόμη αντιπαράθεση εκτυλισσόταν στο εσωτερικό του Λευκού Οίκου, αυτή τη φορά με τα μέσα ενημέρωσης. Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκλείσει δημοσιογράφους του CNN και άλλων δικτύων, η κοινοπραξία των πέντε μεγάλων αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων αρνήθηκε να καλύψει τη συνάντηση και την ξενάγηση στο προεδρικό ελικόπτερο Marine One.
Η απόφαση προκάλεσε την οργή του Τραμπ, ο οποίος ξέσπασε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κατηγορώντας τα κανάλια ότι «αρνήθηκαν να καλύψουν ένα από τα μεγαλύτερα και ομορφότερα γεγονότα των τελευταίων ετών».
