Η συζήτηση για την «ευρωπαϊκή προτίμηση» επιστρέφει δυναμικά στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη Γαλλία να ζητά αυστηρότερους κανόνες για τα προϊόντα που μπορούν να εντάσσονται στα ευρωπαϊκά προγράμματα δημόσιας χρηματοδότησης.
«Τα δημόσια χρήματα των Ευρωπαίων πρέπει να πηγαίνουν στους Ευρωπαίους εργάτες και στα ευρωπαϊκά εργοστάσια», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Βιομηχανίας Σεμπαστιέν Μαρτέν, πριν από τη σύνοδο των υπουργών Βιομηχανίας της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση της Κομισιόν, η οποία παρουσιάστηκε τον Μάρτιο και προβλέπει ότι επιχειρήσεις σε στρατηγικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και η παραγωγή ενέργειας χωρίς εκπομπές άνθρακα, θα πρέπει να προμηθεύονται προϊόντα «Made in Europe» για να συνεχίσουν να λαμβάνουν δημόσιες επιδοτήσεις.
Η Γαλλία ζητούσε εδώ και καιρό μια τέτοια ρύθμιση, όμως η Κομισιόν προτείνει να περιληφθούν στο σχετικό πλαίσιο και προϊόντα από ορισμένους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Πρόκειται δυνητικά για δεκάδες χώρες που συνδέονται με την Ένωση μέσω συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου, τελωνειακής σύνδεσης ή συμφωνιών για τις δημόσιες συμβάσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διατηρήσουν τις εμπορικές σχέσεις με τους συμμάχους της Ευρώπης και ταυτόχρονα να αποφύγουν αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η Γερμανία και αρκετά ακόμη κράτη-μέλη τάσσονται υπέρ μιας πιο ανοιχτής προσέγγισης, η οποία θα μπορούσε να συνοψιστεί στην αρχή «Made with Europe»: παραγωγή στην Ευρώπη, σε συνεργασία όμως με εταίρους όπως η Νορβηγία, η Ελβετία και ο Καναδάς.
«Σεβόμαστε την αρχή του “Made with Europe”», δήλωσε η Γερμανίδα υπουργός Βιομηχανίας Κατερίνα Ράιχε, υποστηρίζοντας τη συμμετοχή ευρωπαϊκών εταίρων στις αλυσίδες παραγωγής.
Στην ίδια γραμμή κινείται και το Βέλγιο. «Δεν θέλουμε μια κλειστή λίστα, αλλά μια ανοιχτή λίστα με όλες τις χώρες που τηρούν τους κανόνες», δήλωσε ο Βέλγος υπουργός Βιομηχανίας Νταβίντ Κλαρενβάλ, αναφέροντας ως παραδείγματα το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία, τον Καναδά και τη Νότια Κορέα.
Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, επιδιώκει να διαμορφωθεί κοινή θέση των 27 κρατών-μελών έως το τέλος της θητείας της.
Μία από τις προτάσεις που εξετάζονται είναι η προσαρμογή του πλαισίου ανά κλάδο ή ακόμη και ανά προϊόν, προκειμένου να διευκολυνθεί ένας συμβιβασμός μεταξύ των κρατών-μελών.
«Σε ορισμένες βιομηχανικές μονάδες, κυρίως στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, έχουμε την τύχη να διαθέτουμε μια ολοκληρωμένη αλυσίδα αξίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Για άλλους τομείς, η αλυσίδα αξίας μπορεί να είναι ανοικτή», εξήγησε ο Σεμπαστιέν Μαρτέν.
Η ίδια συζήτηση αναμένεται να μεταφερθεί και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι εισηγητές του σχετικού κειμένου, η Γερμανίδα Άννα Καβατσίνι και οι Γάλλοι Κριστόφ Γκρυντλέρ και Πιερ Ζουβέ, αναμένεται να παρουσιάσουν τις τροπολογίες τους τη Δευτέρα.
Οι τροπολογίες αφορούν και το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής της «ευρωπαϊκής προτίμησης», ενώ παράλληλα προβλέπουν ενίσχυση των απαιτήσεων για την απανθρακοποίηση.
Όταν υιοθετηθούν οι θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών-μελών, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση ενός κοινού κειμένου. Η διαδικασία, ωστόσο, μπορεί να παραταθεί σημαντικά σε περίπτωση διαφωνιών ή βέτο, εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.
Οι πιέσεις από τον βιομηχανικό κόσμο είναι ήδη έντονες. «Είναι επείγον», προειδοποίησε την Τρίτη ο Λουίς Γκαλουά, πρόεδρος του think tank Fabrique de l’Industrie και πρώην επικεφαλής της PSA, η οποία πλέον αποτελεί μέρος της Stellantis, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που οργανώθηκε από τη γαλλική κυβέρνηση.
Περισσότεροι από 600 βιομήχανοι έχουν υπογράψει ανοικτή επιστολή, καλώντας την Ευρώπη να υιοθετήσει χωρίς καθυστερήσεις ένα πιο αποφασιστικό ρυθμιστικό πλαίσιο απέναντι σε έναν διεθνή ανταγωνισμό που, όπως υποστηρίζουν, έχει γίνει αθέμιτος.
Την ίδια ώρα, οι χώρες που αποτελούν εμπορικούς εταίρους της ΕΕ επιδιώκουν να συμμετάσχουν στη συζήτηση, ώστε να αποφύγουν τον αποκλεισμό τους από την ευρωπαϊκή αγορά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία φοβάται ότι οι νέοι κανόνες θα αποτελέσουν μία ακόμη συνέπεια του Brexit για τις βρετανικές επιχειρήσεις.
«Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν επιλέξει το ευρωπαϊκό σχήμα και άλλοι που αποφάσισαν να το εγκαταλείψουν», ακόμη και αν αυτό περιορίζει τη συνεργασία σε ορισμένους τομείς, δήλωσε ο Σεμπαστιέν Μαρτέν.
Από την πλευρά της βρετανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, ωστόσο, η άποψη είναι διαφορετική. «Ο αποκλεισμός του Ηνωμένου Βασιλείου θα ήταν αυτογκόλ για την Ευρώπη», δήλωσε ο Μάικ Χοκς, επικεφαλής της Ένωσης Βρετανών Αυτοκινητοβιομηχανιών.
