Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνη για την εμπορική ναυσιπλοΐα, καθώς δύο νέα περιστατικά με εμπορικά πλοία προστέθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες στη μακρά λίστα των επιθέσεων. Στο ένα από αυτά, δεξαμενόπλοιο ελληνικών συμφερόντων δέχθηκε απευθείας πλήγμα, ενώ στο δεύτερο ένα LPG carrier υπέστη ζημιές από συντρίμμια βλήματος.
Το δεξαμενόπλοιο έπλεε προς τον Περσικό Κόλπο όταν επλήγη, στις 21 Σεπτεμβρίου, από άγνωστο βλήμα. Δύο μέλη του πληρώματος τραυματίστηκαν ελαφρά, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες.
Η Υπηρεσία Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Maritime Trade Operations – UKMTO) δεν έδωσε στη δημοσιότητα την ταυτότητα του πλοίου. Ωστόσο, η Vanguard το ταυτοποίησε ως το «Stephanie», ένα δεξαμενόπλοιο μακρινών αποστάσεων (LR tanker) χωρητικότητας 72.800 dwt, κατασκευής 2005, το οποίο συνδέεται με την ελληνική Universal Tankers Corp.
Το δεύτερο περιστατικό έγινε γνωστό χθες το μεσημέρι, όταν η UKMTO ανακοίνωσε ότι πλοίο μεταφοράς υγραερίου (LPG carrier) επλήγη κατά τη διέλευσή του από τα Στενά. Όπως ανέφερε ο πλοίαρχος, το πλοίο χτυπήθηκε από συντρίμμια άγνωστου βλήματος. Όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή, δεν καταγράφηκε περιβαλλοντική επιβάρυνση και το πλοίο συνέχισε την πορεία του προς το επόμενο λιμάνι κατάπλου.
Τα δύο νέα περιστατικά ήρθαν να προστεθούν σε ακόμη τρεις επιθέσεις που είχαν σημειωθεί τις προηγούμενες ημέρες, προκαλώντας νέα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής προστατευτικής «ομπρέλας» στην περιοχή.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο πρώην αναπληρωτής διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (US Centcom), Matthew Kawas, το Ιράν εξαπολύει από τις αρχές Αυγούστου κατά μέσο όρο τέσσερις επιθέσεις ημερησίως εναντίον της εμπορικής ναυτιλίας. Τα περισσότερα πλήγματα πραγματοποιούνται με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και αντιπλοϊκούς πυραύλους κρουζ (cruise missiles), ενώ το 87,5% των επιθέσεων έχει αναχαιτιστεί.
Ο Kawas κάλεσε, σύμφωνα με το Tradewinds, τους πλοιοκτήτες να επιλέγουν τον νότιο διάδρομο, κοντά στις ακτές του Ομάν. Όπως υποστήριξε, η μεγαλύτερη απόσταση από τις ιρανικές ακτές προσφέρει στα αμερικανικά αεροσκάφη και ελικόπτερα πολύτιμα επιπλέον λεπτά για τον εντοπισμό και την κατάρριψη εισερχόμενων βλημάτων.
Η συγκεκριμένη διαδρομή, ωστόσο, εξακολουθεί να θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη. Από τα 35 περιστατικά πλήγματος που έχουν καταγραφεί από τις 6 Ιουλίου, τα 22 αφορούσαν πλοία που κινούνταν μέσω του διαδρόμου του Ομάν.
Η αμερικανική επιχείρηση προστασίας δεν στηρίζεται σε πολεμικά πλοία που βρίσκονται μέσα στα Στενά, αλλά κυρίως σε αεροπορικά μέσα. Κατά τον Kawas, ζημιές υπέστη το 5% των πλοίων που βρίσκονταν υπό αμερικανική προστασία, ενώ συνολικά 98 πλοία έχουν χτυπηθεί από ιρανικά βλήματα από την έναρξη της σύγκρουσης.
Οι ΗΠΑ προστατεύουν περίπου 400 διελεύσεις κάθε μήνα, αριθμός αισθητά χαμηλότερος από τις περίπου 138 διελεύσεις την ημέρα που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο. Παρά τη μείωση, η Ουάσιγκτον επιμένει ότι τα Στενά παραμένουν ανοιχτά.
Ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (Centcom), ναύαρχος Brad Cooper, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν συνδράμει περισσότερες από 2.000 εμπορικές διελεύσεις και τη μεταφορά άνω του 1 δισ. βαρελιών αργού. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι όγκοι πετρελαίου και φορτίων των δύο τελευταίων εβδομάδων ήταν οι υψηλότεροι του τελευταίου εξαμήνου.
Τα δεδομένα της Kpler, τα οποία βασίζονται σε στοιχεία κίνησης από τη MarineTraffic, παρουσιάζουν πάντως μια πιο σύνθετη εικόνα. Την εβδομάδα 14-20 Σεπτεμβρίου οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ μειώθηκαν κατά 1,7%, από 118 σε 116.
Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η σύνθεση της ναυτιλιακής κίνησης. Οι διελεύσεις έμφορτων πλοίων μειώθηκαν από 63 σε 50, ενώ οι κινήσεις πλοίων σε έρμα (ballast movements) αυξήθηκαν από 27 σε 46, γεγονός που δείχνει ασθενέστερη εμπορική δραστηριότητα.
Παράλληλα, το 61,2% των διελεύσεων καταγράφηκε ως απροσδιόριστη διαδρομή (Route Undetermined), ενώ η χρήση του ιρανικού μονομερούς σχήματος διέλευσης (Iranian Unilateral Scheme) υποχώρησε στο 35,3%. Προς το τέλος της εβδομάδας, ωστόσο, η ιρανική διαδρομή επανήλθε δυναμικά, καθώς αντιστοιχούσε σε οκτώ από τις εννέα διελεύσεις που καταγράφηκαν στις 20 Σεπτεμβρίου.
Την ίδια περίοδο, αυξήθηκε και η κίνηση πλοίων υπό κυρώσεις, καθώς και του σκιώδους στόλου (shadow fleet), φτάνοντας στις 42 διελεύσεις ή στο 36,2% του συνόλου.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει επιβεβαιώσει συνολικά 80 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία από την έναρξη της σύγκρουσης, ενώ τουλάχιστον 22 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους.
