Σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία προβλέπει η συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δανίας και της Γροιλανδίας, η οποία αναμένεται να υπογραφεί την Τρίτη στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν στο Reuters, οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να επαναλειτουργήσουν μια πρώην στρατιωτική βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου στη νότια Γροιλανδία, ενώ εξετάζεται και η εγκατάσταση αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης σε βάση της ανατολικής ακτής.
Οι δύο τοποθεσίες είναι το Ναρσαρσουάκ, όπου πλέον κατοικούν μόλις μερικές δεκάδες άνθρωποι μετά το κλείσιμο της αμερικανικής βάσης Bluie West One τη δεκαετία του 1950, και το Μέστερσβιγκ, στρατιωτικό φυλάκιο στην ανατολική ακτή. Σήμερα, το Μέστερσβιγκ χρησιμοποιείται από τη Sirius Dog Sled Patrol, ειδική μονάδα των ενόπλων δυνάμεων της Δανίας.
Το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι λεπτομέρειες δεν πρόκειται να οριστικοποιηθούν πριν από την υπογραφή του, ενώ οι κυβερνήσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας, όπως και ο Λευκός Οίκος, δεν απάντησαν άμεσα στα αιτήματα για σχόλιο.
Η Δανία έχει ξεκαθαρίσει ότι η συμφωνία εντάσσει την ασφάλεια της Αρκτικής στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ώστε να μην παραμένει αποκλειστικά υπό την ευθύνη των ΗΠΑ και της Δανίας.
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από μήνες πιέσεων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι επιδιώκει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Κατά καιρούς, μάλιστα, έχει αρνηθεί να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής δύναμης για την απόκτηση της ημιαυτόνομης δανικής επικράτειας.
Οι δηλώσεις του Τραμπ, που κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, προκάλεσαν διπλωματική κρίση στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και οδήγησαν τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, με στόχο να αποκλιμακωθεί η πίεση.
Την Παρασκευή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε ανακοινώσει ότι οι τρεις πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν είχαν γίνει γνωστές συγκεκριμένες πληροφορίες για το ενδεχόμενο δημιουργίας ή επαναλειτουργίας βάσεων.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν στη Γροιλανδία 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις και παρουσία περισσότερων από 10.000 στρατιωτικών. Σήμερα έχει απομείνει η διαστημική βάση Πιτουφίκ, όπου υπηρετούν περίπου 150 Αμερικανοί στρατιωτικοί.
Η νέα συμφωνία αναμένεται να διευρύνει σημαντικά το αμερικανικό στρατιωτικό αποτύπωμα στη Γροιλανδία, με την ακριβή έκταση της παρουσίας των ΗΠΑ να αποσαφηνίζεται μετά τη δημοσιοποίηση των όρων της.
