Η Ευρώπη εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης ανησυχίας, καθώς οι κυβερνήσεις της προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο η Ρωσία να διευρύνει τον πόλεμο πέρα από την Ουκρανία. Οι πρόσφατες στρατιωτικές ασκήσεις της Λευκορωσίας κοντά στον «Διάδρομο του Σουβάλκι» επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία της άμυνας του ΝΑΤΟ.
Το στενό χερσαίο πέρασμα, μήκους περίπου 65 μιλίων, βρίσκεται ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία και συνδέει τα κράτη της Βαλτικής με τα υπόλοιπα μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Για στρατιωτικούς αναλυτές, αποτελεί πιθανό σημείο ανάφλεξης σε μια ευρύτερη σύγκρουση.
Η Λευκορωσία και η Ρωσία ενισχύουν περαιτέρω τη στρατιωτική τους συνεργασία, με τις λευκορωσικές ένοπλες δυνάμεις να πραγματοποιούν μεγάλης κλίμακας ασκήσεις σε μικρή απόσταση από τον διάδρομο. Οι κινήσεις αυτές προκαλούν ανησυχία, καθώς η αποτρεπτική ισορροπία στην Ευρώπη έχει αποδυναμωθεί, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρωσία στην Ουκρανία.
En algunas cuentas ya se ha comentado pero es mejor mostrarlo con un mapa. El corredor de Suwalki, en territorio polaco, paso más corto entre Bielorrusia con Kaliningrado, siempre se ha considerado como el lugar de un posible inicio de conflicto en Europa. En realidad hay otro.
— jpartej (@jpartej) September 19, 2026
Στο Παρίσι, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες της χώρας για απόρρητη ενημέρωση σχετικά με τις πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας. Στη συνέχεια ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία κρίσιμων υποδομών από τις εντεινόμενες ρωσικές υβριδικές επιθέσεις.
Ακόμη πιο ανήσυχος εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ. Προειδοποίησε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να εξαπολύσει επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, παρουσιάζοντάς τις στη συνέχεια ως ατυχήματα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο κάλεσε τους πολίτες του να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο πολέμου, αποθηκεύοντας κονσερβοποιημένα τρόφιμα και πόσιμο νερό. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων έκανε λόγο για τη «πιο επικίνδυνη» περίοδο των τελευταίων δεκαετιών για τη χώρα.
Στη Γερμανία, οι αρμόδιες αρχές προετοιμάζουν τα νοσοκομεία για πιθανή ρωσική επίθεση. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε για «καθοριστικές στιγμές» στην «υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης της ηπείρου μας».
Ακόμη και η Ελβετία, παραδοσιακά ουδέτερη, υιοθέτησε νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας, δίνοντας έμφαση στην ανθεκτικότητα και την αυτοάμυνα απέναντι σε ενδεχόμενη ένοπλη επίθεση.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε πρόοδο προς την ίδρυση μόνιμης βάσης του Στρατού των ΗΠΑ στην Πολωνία. Δύο εβδομάδες νωρίτερα, είχε στείλει τον διευθυντή της CIA σε μυστική αποστολή, προκειμένου να προειδοποιήσει τη Μόσχα να μην επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ.
Η στάση της Ουάσιγκτον παραμένει, ωστόσο, βασικός παράγοντας αβεβαιότητας για την Ευρώπη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν δυνάμεις στη Γηραιά Ήπειρο, αντιμετωπίζουν το Ιράν στη Μέση Ανατολή και επιχειρούν να αποτρέψουν την Κίνα στον Ινδο-Ειρηνικό, χωρίς τα διαθέσιμα μέσα να επαρκούν εύκολα για την ταυτόχρονη διαχείριση πολλαπλών κρίσεων.
Παρά την ενίσχυση του ΝΑΤΟ από τον Ρεπουμπλικάνο πρόεδρο, η δέσμευσή του στη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας θεωρείται αβέβαιη. Η Μόσχα γνωρίζει τα περιθώρια αυτά και ενδέχεται να επιλέξει την κλιμάκωση μέσω σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεων και περιορισμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων, δοκιμάζοντας τη συνοχή της Συμμαχίας.
Τι θα συμβεί αν ο Πούτιν αποφασίσει να διευρύνει τη σύγκρουση; Χώρες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού εκφράζουν ανησυχία ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ίσως επεκτείνει τον πόλεμό του πέραν της Ουκρανίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη πάρει μια γεύση αυτής της απειλής. Ομοσπονδιακοί εισαγγελείς απήγγειλαν κατηγορίες σε πέντε άτομα που φέρονται να συνεργάζονται με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες. Το δίκτυο, σύμφωνα με τις κατηγορίες, σχεδίαζε επιθέσεις και δολοφονίες σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ άλλων και εντός των ΗΠΑ, καθώς και χτυπήματα σε πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές ευρωπαϊκών χωρών.
Οι υποθέσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο απειλών, το οποίο περιλαμβάνει κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, εμπρησμούς, χρήση drones και χτυπήματα σε κρίσιμες υποδομές. Τον προηγούμενο μήνα, η Γερμανία κατηγόρησε τη Ρωσία για επίθεση με drone σε πολιτικό αεροδρόμιο.
Η στρατηγική πρόκληση για το ΝΑΤΟ είναι ότι η Ρωσία μπορεί να διεξάγει τέτοιες επιχειρήσεις χωρίς να ξεπερνά ξεκάθαρα το όριο που οδηγεί σε συμβατικό πόλεμο. Η πτήση drone στον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, η διακοπή λειτουργίας αεροδρομίων, η δολιοφθορά υποδομών και οι δολοφονίες μέσω εγκληματικών δικτύων αποτελούν επιχειρήσεις της «γκρίζας ζώνης».
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αξιοποιεί την αμφισημία και την άρνηση ως όπλο, δοκιμάζοντας την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, γνωρίζει ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία παραμένει διχασμένη ως προς τον τρόπο αντίδρασης ή ακόμη και ως προς το αν πρέπει να αντιδράσει.
Σε ένα πιθανό σενάριο, η Ρωσία, ενδεχομένως με τη στήριξη της Λευκορωσίας, θα μπορούσε να στείλει δυνάμεις σε τμήμα του «κενού του Σουβάλκι», χωρίς να προχωρήσει σε μια ρητή εισβολή σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά πραγματοποιώντας μια περιορισμένη επιχείρηση.
Μέσω ανεπίσημων διαύλων, η Μόσχα θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι οποιαδήποτε αντίδραση του ΝΑΤΟ θα οδηγούσε σε πυρηνικό πόλεμο. Στόχος δεν θα ήταν μόνο η απομόνωση της βαλτικής πτέρυγας, αλλά και η συνολική υπονόμευση της αλληλεγγύης και των δεσμεύσεων της Συμμαχίας.
Το ερώτημα παραμένει συνεχίζει να παραμένει: Θα συμφωνούσαν τα 32 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να πολεμήσουν τη Ρωσία για μια μικρή λωρίδα εδάφους; Θα διακινδύνευε ένας Αμερικανός πρόεδρος την κλιμάκωση με μια πυρηνική δύναμη για χάρη της Λιθουανίας; Οι απαντήσεις δεν είναι βέβαιες, γεγονός που λειτουργεί υπέρ του Πούτιν.
Η Ουκρανία προσέφερε στους Ευρωπαίους ένα σκληρό μάθημα για τις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου. Οι χώρες χρειάζονται περισσότερα από στρατιωτικό εξοπλισμό: ανθεκτικά ηλεκτρικά δίκτυα, νοσοκομεία έτοιμα για μαζικές απώλειες, εφεδρικά συστήματα επικοινωνίας και κυβερνήσεις που μπορούν να λειτουργούν υπό πίεση.
Απαιτούνται, πάνω απ’ όλα, κοινωνίες ικανές να αντέξουν το κόστος χωρίς να καταρρεύσουν ή να πολωθούν. Αυτή την εβδομάδα, το ΝΑΤΟ δημοσίευσε επικαιροποιημένες απαιτήσεις για την εθνική ανθεκτικότητα, από τη συνέχεια της διακυβέρνησης έως την ενεργειακή ασφάλεια, τα τρόφιμα και την υγειονομική περίθαλψη σε περιόδους κρίσης.
Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ μελετούν τον τρόπο με τον οποίο η Ουκρανία διατηρεί βασικές υπηρεσίες εν μέσω διαρκών ρωσικών επιθέσεων, αναγνωρίζοντας ότι πλέον η Συμμαχία αντλεί διδάγματα από την ουκρανική εμπειρία.
Για τρεις δεκαετίες μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη είχε αφήσει σε δεύτερη μοίρα την εθνική ετοιμότητα και τη στρατιωτική θωράκιση, θεωρώντας δεδομένη τη στήριξη των ΗΠΑ. Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, αυτή η εποχή έχει παρέλθει.
Η Ευρώπη προετοιμάζεται πλέον για πόλεμο, καθώς οι ηγέτες της συνειδητοποιούν ότι η αποτροπή εξαρτάται από τις πεποιθήσεις του Πούτιν και ότι η αμερικανική αντίδραση σε μια διευρυμένη σύγκρουση δεν είναι δεδομένη.
Ο αποτελεσματικότερος τρόπος αποτροπής της επέκτασης του πολέμου είναι να πειστεί ο Βλαντίμιρ Πούτιν ότι θα αποτύχει. Ωστόσο, οι πρόσφατες κινήσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καταδεικνύουν την αυξανόμενη ανησυχία ότι ενδέχεται να πιστεύει το αντίθετο.
Πηγή: CNN
