Το ανώτατο δικαστήριο της Ιρλανδίας αρνήθηκε την έκδοση στην Ελλάδα Ιρλανδού υπηκόου, ο οποίος αντιμετωπίζει κατηγορία για διακίνηση μεταναστών. Όπως αποκαλύπτουν πρώτα τα «ΝΕΑ», το δικαστήριο έκρινε ότι οι συνθήκες κράτησής του στις ελληνικές φυλακές, μέχρι να διεξαχθεί η δίκη του, θα μπορούσαν να παραβιάσουν το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που απαγορεύει την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση.
Με βάση αυτή την κρίση, δεν εκτελέστηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που είχε εκδοθεί σε βάρος του και ο κατηγορούμενος δεν παραδόθηκε στις ελληνικές Αρχές.
Το ιρλανδικό δικαστήριο συνεκτίμησε ευρωπαϊκές εκθέσεις για την κατάσταση των ελληνικών φυλακών, τα επιχειρήματα της υπεράσπισης, αλλά και τις απαντήσεις των ελληνικών Αρχών. Οι τελευταίες, σύμφωνα με την απόφαση, εμμέσως αρνήθηκαν να εγγυηθούν ότι οι συνθήκες κράτησης του ιρλανδού υπηκόου θα είναι σύμφωνες με την ΕΣΔΑ και δεν θα προσβάλλουν την αξιοπρέπειά του.
Η υπόθεση εξετάστηκε από το δικαστήριο στις 14 Ιανουαρίου 2026. Τότε ζητήθηκε από τις ελληνικές Αρχές να διευκρινίσουν σε ποιο σωφρονιστικό κατάστημα θα κρατείτο ο κατηγορούμενος σε περίπτωση έκδοσής του, καθώς και να παράσχουν διαβεβαιώσεις για τις συνθήκες κράτησής του.
Στις 27 Ιανουαρίου οι ελληνικές Αρχές απάντησαν, χωρίς να κατονομάσουν συγκεκριμένο κατάστημα κράτησης. Αναφέρθηκαν, ωστόσο, στον Κορυδαλλό 1, όπου εκείνη την περίοδο ο υπερπληθυσμός έφτανε το 157%, σύμφωνα με τα στοιχεία που οι ίδιες παρέθεσαν.
Διαβεβαιώσεις δεν δόθηκαν. Όπως προκύπτει από το εκτενές σκεπτικό της δικαστικής απόφασης, οι ελληνικές Αρχές περισσότερο περιέγραψαν τα προβλήματα παρά εγγυήθηκαν ότι ο Ιρλανδός θα κρατείτο σε αξιοπρεπείς συνθήκες. Οι επικοινωνίες μεταξύ της ιρλανδικής δικαιοσύνης και των ελληνικών Αρχών συνεχίστηκαν τον Απρίλιο και τον Ιούνιο, χωρίς να υπάρξει διαφορετική απάντηση.
Στο τελευταίο τους σημείωμα, μάλιστα, οι ελληνικές Αρχές παραδέχθηκαν ότι δεν είχαν τη δυνατότητα να κρατήσουν τον κατηγορούμενο σε χώρο που να του εξασφαλίζει το ελάχιστο των 3 τ.μ. προσωπικού χώρου.
Η ύπαρξη άθλιων συνθηκών κράτησης στις ελληνικές φυλακές, αντίθετων προς τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις της χώρας, έχει διαπιστωθεί επανειλημμένα τόσο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου όσο και από οργανισμούς όπως η Επιτροπή Πρόληψης των Βασανιστηρίων (CPT) του Συμβουλίου της Ευρώπης και ο Συνήγορος του Πολίτη.
Στις εκθέσεις της CPT, οι οποίες παρατίθενται εκτενώς στην απόφαση, γίνεται λόγος για βρωμερά παπλώματα και στρώματα, μούχλα στους τοίχους και ταβάνια των κελιών, κατσαρίδες και ακάρεα, συνωστισμό, έλλειψη προσωπικού, αλλά και εκτεταμένη βία εξαιτίας του υπερπληθυσμού και της επιρροής ισχυρών ομάδων κρατουμένων. Σε άλλο σημείο της έκθεσης αναφέρεται: «Σε πάρα πολλές περιπτώσεις, άτομα στις φυλακές, αφήνονται να ζουν μέσα σε ασφυκτικές και εντελώς ακατάλληλες συνθήκες, κάτι που μπορεί να θεωρηθεί ότι ισοδυναμεί με απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση».
Οι καταδίκες της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για παραβίαση του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ είναι συχνές. Στις 27 Αυγούστου 2026 δημοσιεύθηκαν οι αποφάσεις «Akin and Others v. Greece» και «Antonopoulos and Others v. Greece», με τις οποίες το ΕΔΔΑ έκρινε ότι οι συνθήκες κράτησης στις φυλακές Πατρών και Ανηλίκων Αυλώνας παραβίαζαν το συγκεκριμένο άρθρο.
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επικύρωσε διακανονισμό μεταξύ 16 κρατουμένων και της ελληνικής κυβέρνησης. Η τελευταία αναγνώρισε τις ανεπαρκείς συνθήκες κράτησης και ανέλαβε την καταβολή αποζημιώσεων στους προσφεύγοντες. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία, ο υπερπληθυσμός στα ελληνικά σωφρονιστικά καταστήματα ξεπερνά σε πολλές περιπτώσεις το 150%.
Το ζήτημα είχε τεθεί και στη Βουλή. Σε ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ προς τον υπουργό Δικαιοσύνης στις 16 Ιουνίου 2026, σχετικά με τις αρνήσεις εκτέλεσης Ευρωπαϊκών Ενταλμάτων Σύλληψης (ΕΕΣ) λόγω των συνθηκών κράτησης στις ελληνικές φυλακές, έγινε γνωστό από την απάντηση του υπουργού στις 21 Ιουλίου 2026 ότι την τελευταία πενταετία δεν εκτελέστηκαν 55 ΕΕΣ.
Στην ίδια απάντηση αναφερόταν, πάντως, ότι δεν κατέστη δυνατή η ανεύρεση στοιχείων «των εγκλημάτων που αφορούσαν ή των χωρών από τις οποίες υπήρξαν αυτές οι απορρίψεις».
Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο ποινικολόγος Κωνσταντίνος Μερσινιάς, συνήγορος υπεράσπισης του κατηγορουμένου, δήλωσε:
«Η απόφαση αυτή, όπως και παρόμοιες παλαιότερες, είναι σημαντική καθώς αμφισβητείται το τεκμήριο του ότι η Ελλάδα ως ευρωπαϊκό κράτος πληροί τα κριτήρια για τη διασφάλιση βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων. Σε αντίθεση με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ που αφορούν καταγγελίες για συγκεκριμένα περιστατικά παραβίασης, εν προκειμένω αποδείχθηκε ότι η Ελλάδα υπό τις τρέχουσες συνθήκες δεν δύναται εν γένει να εξασφαλίσει ότι οι κρατούμενοι δεν θα υποστούν βασανιστήρια και εξευτελιστική μεταχείριση στα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.
Βάσει και της πρόσφατης αυστηροποίησης των ποινών και των όρων αναστολής αυτών θα αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός των κρατουμένων, χωρίς όμως να έχει ληφθεί υπόψη η έλλειψη επαρκών υποδομών κράτησης. Το μόνο, δε, μέτρο που έχει ανακοινωθεί είναι η μετεγκατάσταση του Κ.Κ. Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο, κάτι που θα συμβεί το 2030 στη καλύτερη των περιπτώσεων.
Βρισκόμαστε λοιπόν σε ένα σημείο που η αδράνεια για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού θα μπορούσε δυστυχώς να εκληφθεί και ως συνειδητή άρνηση της χώρας μας να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της ως ευρωπαϊκό κράτος, αποκλίνοντας από τις αρχές του Κράτους Δικαίου».
