Στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας, έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη γέννηση της δημοκρατικής实践τικής, εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου η περιοδεύουσα έκθεση «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική». Την έκθεση εγκαινίασαν η Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Η πρωτοβουλία, που πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (ASCSA), εντάσσεται στον παγκόσμιο επετειακό εορτασμό για τα 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η επιλογή της Αρχαίας Αγοράς, της καρδιάς της δημόσιας ζωής της αρχαίας Αθήνας, έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Εκεί συγκεντρώνονταν οι Αθηναίοι πολίτες για να συζητούν δημόσια ζητήματα, να απονέμουν δικαιοσύνη και να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση. Αιώνες αργότερα, οι ιδέες της συμμετοχής των πολιτών, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και μιας κυβέρνησης που αντλεί την εξουσία της από τον λαό θα περνούσαν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και θα συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με τη σειρά του, ο αμερικανικός αγώνας για την ανεξαρτησία ενέπνευσε Έλληνες επαναστάτες και Αμερικανούς φιλέλληνες κατά τον αγώνα της Ελλάδας για τη δική της ανεξαρτησία.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη (Α) και η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλυ Γκιλφόιλ (Δ) παρευρίσκονται στην παρουσίαση της έκθεσης «Δημιουργώντας Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» που πραγματοποιείται στην Στοά Αττάλου με την ευκαιρία του εορτασμού της 250ής επετείου της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ και διοργανώνεται από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα και την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
Κατά την εναρκτήρια ομιλία της, η Πρέσβης κα Γκίλφοϊλ σημείωσε:
«Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει αναφερθεί στην επέτειο Freedom 250 ως μια ευκαιρία να τιμήσουμε την εξαιρετική ιστορία της Αμερικής και να αφιερωθούμε εκ νέου στις αρχές που καθοδηγούν το έθνος μας εδώ και 250 χρόνια. Αυτές οι αρχές διαμορφώθηκαν για πρώτη φορά εδώ ακριβώς, και είναι μεγάλη μου τιμή που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας. Αυτή η έκθεση αφηγείται μια αξιοσημείωτη ιστορία: την ιστορία ιδεών που ταξίδεψαν από την Ελλάδα στην Αμερική και στη συνέχεια από την Αμερική πίσω στην Ελλάδα».
Η Υπουργός κα Μενδώνη υπογράμμισε στον χαιρετισμό της:
«Η έκθεση αυτή αναδεικνύει τον ιδιαίτερα σημαντικό και ιστορικά αξιακό και ιδεολογικό διάλογο ανάμεσα στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία, στην Αμερικανική Επανάσταση και στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Μέσα από ιστορικά τεκμήρια, εικόνες και οπτικοακουστικό υλικό, παρακολουθεί την πορεία θεμελιωδών ιδεών, όπως η ελευθερία, η λαϊκή κυριαρχία, η ισονομία και η ισοπολιτεία, η συμμετοχή των πολιτών στη διακυβέρνηση και στην απονομή δικαιοσύνης, και η ατομική και συλλογική ευθύνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο.
Οι ιδέες αυτές ταξίδεψαν μέσα στο χώρο και στο χρόνο καταλήγοντας να επηρεάσουν καθοριστικά τη γένεση και τη συγκρότηση του έθνους και του κράτους των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Παράλληλα, με τις κοινές δημοκρατικές αξίες και ιστορικές καταβολές, η προστασία και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελούν ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό πεδίο ελληνοαμερικανικής συνάντησης και συνεργασίας. Η εξαιρετικά σημαντική αυτή κοινή δράση, που διευρύνεται συνεχώς, ενισχύει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την αποτελεσματική διεθνή επιχειρησιακή συνεργασία για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδείξει ότι μπορούν να συνεργάζονται πολύ αποτελεσματικά, με απτά και ουσιαστικά αποτελέσματα στο συγκεκριμένο τομέα. Η εμπιστοσύνη που έχει οικοδομηθεί και η κοινή μας βούληση αποτελούν ισχυρή βάση για τη συνέχιση και την περαιτέρω διεύρυνση της συνεργασίας μας στο μέλλον».
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη (Κ), η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλυ Γκιλφόιλ (Δ) και η Δρ. Μπόνα Γουέσκοτ (Α), Αμερικανίδα αρχαιολόγος, καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και Διευθύντρια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα παρευρίσκονται στην παρουσίαση της έκθεσης «Δημιουργώντας Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» που πραγματοποιείται στην Στοά Αττάλου με την ευκαιρία του εορτασμού της 250ής επετείου της Διακήρυξης Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ και διοργανώνεται από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα και την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
Η Διευθύντρια της ASCSA, κα Μπόνα Γουέσκοουτ, δήλωσε:
«Εμείς, στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, θελήσαμε να συμμετάσχουμε στη δημιουργία της έκθεσης «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική», γιατί αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στους ισχυρούς πνευματικούς δεσμούς που συνδέουν τις δύο χώρες μας. Η έκθεσή μας αποτελεί μια μικρή αλλά ουσιαστική συμβολή στη συνέχιση ενός διαλόγου που ξεκίνησε πριν από 250 χρόνια. Ο διάλογος αυτός για τη δημοκρατία ήταν τότε, και παραμένει και σήμερα, ένα από τα πιο ζωτικά ζητήματα που μας απασχολούν».
Η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα αποτελεί φυσικό εταίρο της έκθεσης. Από το 1931, η ASCSA διευθύνει τις ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά, συμβάλλοντας στην αποκάλυψη, τη μελέτη και τη διατήρηση του χώρου και της δημοκρατικής του κληρονομιάς. Παράλληλα, εδώ και δεκαετίες αποτελεί σημαντικό εταίρο στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η Πρέσβης κα Γκίλφοϊλ και η Υπουργός κα Μενδώνη ανακοίνωσαν ακόμη μία νέα πρωτοβουλία για την περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας.
Μέσω της Επιχορήγησης για την Εφαρμογή της Συμφωνίας για τα Πολιτιστικά Αγαθά (Cultural Property Implementation Grant), η Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και την Ελληνική Εθνική Επιτροπή του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM), θα υλοποιήσει το πρόγραμμα «Επιστροφή στο Φως: Μια Σύμπραξη Ηνωμένων Πολιτειών–Ελλάδας για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς».
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έκθεση επαναπατρισμένων αρχαιοτήτων στην Αρχαία Αγορά, σεμινάριο Πολιτιστικής Κληρονομιάς για την ενίσχυση της συνεργασίας των αρχών επιβολής του νόμου στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, καθώς και εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού για τη συνεργασία Ηνωμένων Πολιτειών–Ελλάδας στην προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η έκθεση σχεδιάστηκε ως εκπαιδευτικό εργαλείο και ως διαδραστική αφήγηση της ιστορίας της δημοκρατίας. Αξιοποιεί αρχειακό και οπτικό υλικό, ιστορικές αναφορές και βίντεο, ενώ θα αποτελέσει πλατφόρμα για εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις και δράσεις με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων.
Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν την εξέλιξη των δημοκρατικών ιδεών και τη διαχρονική σημασία τους, αλλά και να γνωρίσουν την πνευματική ανταλλαγή μεταξύ του Τόμας Τζέφερσον και του Αδαμάντιου Κοραή. Παράλληλα, παρουσιάζονται οι διασυνδέσεις στην πολιτική σκέψη, την τέχνη και τον δημόσιο λόγο, μέσα από τις οποίες αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι δημοκρατικές ιδέες εξακολουθούν να ταξιδεύουν ανάμεσα στις δύο χώρες.
Μετά την έναρξή της στην Αθήνα, η έκθεση θα ταξιδέψει στα American Spaces στη Θεσσαλονίκη, τη Βέροια, την Ξάνθη, την Κέρκυρα, τη Σπάρτη και τον Πειραιά, μεταφέροντας την ιστορία της σε μαθητές, εκπαιδευτικούς, νέους και τοπικές κοινότητες σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Τα American Spaces στην Ελλάδα αποτελούν χώρους δημόσιας συμμετοχής και μάθησης, προσφέροντας σε νέους και τοπικές κοινότητες ευκαιρίες να γνωρίσουν καλύτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσα από εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και επαγγελματικά προγράμματα και πόρους.
Η έκθεση «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» δημιουργήθηκε από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η οποία πραγματοποιεί ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας από το 1931, σε συνεργασία με την Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Η έκθεση χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πρόγραμμα Έκθεσης:
American Space Θεσσαλονίκη: 24 Σεπτεμβρίου – 2 Οκτωβρίου 2026
American Space Βέροια: 5 – 16 Οκτωβρίου 2026
American Space Ξάνθη: 19 – 30 Οκτωβρίου 2026
American Space Κέρκυρα: 3 – 16 Νοεμβρίου 2026
American Space Σπάρτη: 19 Νοεμβρίου – 4 Δεκεμβρίου 2026
American Space Πειραιάς: 7 – 31 Δεκεμβρίου 2026
Pop-Up American Space στο Στάδιο «Γ. Καραϊσκάκης»: 11 – 30 Ιανουαρίου 2027
