Με κοινή γραμμή απέναντι στο Λονδίνο εμφανίζονται οι ηγεσίες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, καθώς τη Δευτέρα στο Κάρντιφ αναμένεται να βάλουν στο τραπέζι μια πιο συντονισμένη πορεία γύρω από το ζήτημα της αυτοδιάθεσης.
Σύμφωνα με την Telegraph, οι τρεις πρωθυπουργοί των αποκεντρωμένων κυβερνήσεων θα υπογράψουν κοινή διακήρυξη, με την οποία θα ζητούν το δικαίωμα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τη βρετανική κυβέρνηση.
Η σύνοδος γίνεται σε εξαιρετικά φορτισμένη πολιτικά συγκυρία, λίγες ημέρες μετά τη δήλωση του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ προς βουλευτές ότι ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας θα μπορούσε να εγκριθεί, εφόσον υπάρξει «σαφής συναίνεση» υπέρ μιας τέτοιας διαδικασίας.
Παράλληλα, μόλις δύο ημέρες πριν από τη συνάντηση στο Κάρντιφ, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι «θα ήθελε» να δει μια ενωμένη Ιρλανδία. Κατά την επίσκεψή του στο Δουβλίνο το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε μια ενδεχόμενη ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας «σπουδαίο πράγμα».
Ο Τζον Σουίνι, ηγέτης του κεντροαριστερού Σκωτσέζικου Εθνικού Κόμματος (SNP) και πρωθυπουργός της Σκωτίας, ανεβάζει κι άλλο τους τόνους απέναντι στο Γουέστμινστερ. Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο Μπέρναμ «πρέπει να αντιμετωπίσει την ιδέα ότι θα μείνει στην ιστορία ως ο τελευταίος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου».
Οι πολιτικές ισορροπίες έχουν αλλάξει αισθητά μετά τις εκλογές του Μαΐου στην Ουαλία, όπου για πρώτη φορά φιλοανεξαρτησιακές δυνάμεις βρίσκονται στην εξουσία και στις τρεις αποκεντρωμένες περιοχές. Το Plaid Cymru βγήκε πρώτο κόμμα στο κοινοβούλιο της Ουαλίας και ο Ρουν απ Ιόρβερθ ανέλαβε πρωθυπουργός, ενώ στη Σκωτία το SNP παρέμεινε η κυρίαρχη δύναμη, παρά την απώλεια έξι εδρών.
Στη Βόρεια Ιρλανδία, το αριστερό εθνικιστικό Σιν Φέιν κέρδισε τις εκλογές του 2022 και εκτιμάται ότι θα διατηρήσει την εξουσία και στην επόμενη αναμέτρηση. Στο Κάρντιφ θα δώσει το «παρών» και η Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ, πρόεδρος του Σιν Φέιν στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και αρχηγός της αντιπολίτευσης στην ιρλανδική Βουλή.
Οι ηγέτες των τριών περιοχών αναμένεται να συζητήσουν τον συντονισμό μιας νέας εκστρατείας υπέρ της ανεξαρτησίας και να υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης. Το κείμενο θα προβλέπει συνεργασία σε οικονομία, ενέργεια, Ευρώπη και διεθνείς σχέσεις, αλλά και κοινή γραμμή στο θέμα της αυτοδιάθεσης.
Σύμφωνα με τον Σουίνι, για πρώτη φορά η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία έχουν φιλοανεξαρτησιακούς πρωθυπουργούς. «Δεν θα μπορούσε να υπάρχει σαφέστερη ένδειξη ότι το σημερινό καθεστώς δεν είναι βιώσιμο και ότι το Γουέστμινστερ πρέπει να προετοιμαστεί για ένα μέλλον χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο», ανέφερε.
Η κοινή διακήρυξη, όπως αναφέρει η Telegraph, θα στηρίζει το δικαίωμα των τριών χωρών στην αυτοδιάθεση, ασκώντας επιπλέον πίεση στην κυβέρνηση Μπέρναμ. Η βρετανική πλευρά, πάντως, έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν τάσσεται υπέρ νέου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας πριν από τις επόμενες γενικές εκλογές.
Σε επιστολή του προς τον Σουίνι την Πέμπτη, ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει «συναίνεση» για νέο δημοψήφισμα στη Σκωτία, ούτε σαφής ένδειξη πως η πλειοψηφία των κατοίκων της Βόρειας Ιρλανδίας επιθυμεί σήμερα την αποχώρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τρεις πλευρές αναμένεται να υποστηρίξουν ότι οι χώρες τους θα πρέπει να βρίσκονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Σκωτία και την Ουαλία να επιδιώκουν ένταξη ως νέα κράτη-μέλη και τη Βόρεια Ιρλανδία να εντάσσεται ως τμήμα της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας.
Το μνημόνιο αναμένεται επίσης να προβλέπει ενίσχυση των σχέσεων με τους ευρωπαϊκούς «γείτονες» ενόψει μιας πιθανής ανεξαρτησίας. Στο οικονομικό σκέλος, οι τρεις πλευρές θα υποστηρίξουν ότι το οικονομικό μοντέλο του Ηνωμένου Βασιλείου δεν λειτουργεί προς όφελος των πολιτών της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.
Το Plaid Cymru, από την πλευρά του, αναμένεται να ζητήσει από την κυβέρνηση Μπέρναμ περισσότερες αρμοδιότητες για την ουαλική κυβέρνηση σε ζητήματα φορολογίας και δημοσίων δαπανών, καθώς και έσοδα από την περιουσία του Στέμματος. Στο αίτημα περιλαμβάνεται και ο θαλάσσιος χώρος όπου αναπτύσσονται υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Για το Σιν Φέιν, καθοριστικό θέμα των συνομιλιών θα είναι το ενδεχόμενο ένωσης της Ιρλανδίας. Πηγή του κόμματος ανέφερε ότι οι ηγέτες θα συζητήσουν τον τρόπο με τον οποίο κάθε χώρα μπορεί να καθορίσει το μέλλον της «μέσω δημοκρατικών διαδικασιών, με βάση τη βούληση του λαού της».
Η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής προβλέπει τη δυνατότητα διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την ένωση της Ιρλανδίας, εφόσον κριθεί πιθανό ότι η πλειοψηφία των πολιτών της Βόρειας Ιρλανδίας θα ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Η ιρλανδική ενότητα δεν είναι μια μακρινή φιλοδοξία. Η δουλειά για την οικοδόμηση της νέας Ιρλανδίας πρέπει να ξεκινήσει τώρα», ανέφερε πηγή του Σιν Φέιν.
