Τα ρολόγια στη χώρα θα γυρίσουν μία ώρα πίσω τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου 2026, επιστρέφοντας σε χειμερινούς ρυθμούς και χαρίζοντας στους πολίτες μία επιπλέον ώρα ύπνου. Όταν η ώρα φτάσει στις 04:00, οι δείκτες θα μετακινηθούν στις 03:00, ενώ η επόμενη μετάβαση στη θερινή ώρα προβλέπεται για τον Μάρτιο του 2027.
Η επιστροφή στη χειμερινή ώρα σηματοδοτεί το τέλος της θερινής περιόδου και σχολιάζεται θετικά από όσους επιδιώκουν περισσότερη ξεκούραση. Παράλληλα, όμως, το ζήτημα της κατάργησης της αλλαγής ώρας επανέρχεται δυνατά σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρωτοβουλία για νέο γύρο διαλόγου ανέλαβε ο επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος σκοπεύει να συζητήσει το θέμα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, βασικός στόχος είναι η εξεύρεση συντονισμένης λύσης που θα γεφυρώσει τις εθνικές διαφορές, με αφετηρία νέα μελέτη της Κομισιόν που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026.
Οι πολιτικές ομάδες στο Ευρωκοινοβούλιο εμφανίζονται συναινετικές ως προς την ανάγκη να σταματήσει η αλλαγή ώρας, επικαλούμενες έρευνες που δείχνουν περιορισμένο όφελος στην εξοικονόμηση ενέργειας και σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία. Το ζήτημα είχε τεθεί ανέκαθεν ως προτεραιότητα: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση το 2018 με ρεκόρ συμμετοχής — πάνω από 4,6 εκατομμύρια πολίτες — και το 84% είχε ταχθεί υπέρ της κατάργησης του μέτρου.
Το πρώτο βήμα σε επίπεδο νομοθεσίας έγινε το 2018, όταν ο τότε πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, υπέβαλε πρόταση για νέα κοινοτική οδηγία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση τον Μάρτιο του 2019, προβλέποντας το 2021 ως έτος μετάβασης και δίνοντας στα κράτη-μέλη την επιλογή μόνιμης θερινής ή χειμερινής ώρας. Ωστόσο, η διαδικασία «κόλλησε» στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου η απαίτηση ειδικής πλειοψηφίας συγκρούστηκε με ανησυχίες για ένα γεωγραφικό «μωσαϊκό» ζωνών ώρας και επιπτώσεις στην αγορά και τις μεταφορές. Η πανδημία του 2020 επιπλέον έθεσε σε δεύτερη μοίρα την πρωτοβουλία.
Ένα από τα πιο σοβαρά γεωπολιτικά εμπόδια παραμένει η περίπτωση της Ιρλανδίας. Μετά το Brexit, το ενδεχόμενο κατάργησης της αλλαγής ώρας στην ΕΕ και διαφορετικής επιλογής του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσε να δημιουργήσει «χρονικό σύνορο» στο νησί, με δύο διαφορετικές ώρες για έξι μήνες τον χρόνο. Το Δουβλίνο θεωρεί οικονομικά και πολιτικά απαράδεκτη μια τέτοια διχοτόμηση και έχει μπλοκάρει τη μεταρρύθμιση χωρίς δεσμεύσεις από το Λονδίνο.
Η νέα προσπάθεια του Τζιτζικώστα αποσκοπεί στην οικοδόμηση πολιτικής συναίνεσης, στηριζόμενη και στη μελέτη της Κομισιόν που θα εξετάσει τεκμηριωμένα το ζήτημα. Αν και δεν έχει οριστεί δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, το θέμα επανέρχεται ως επίκαιρη συζήτηση ενόψει των συμπερασμάτων της μελέτης.
«Η κατάργηση των αλλαγών της ώρας δύο φορές τον χρόνο επανέρχεται, ως προτεραιότητα της Κομισιόν, καθώς είναι ένα ανασταλτικό μέτρο που πλέον είναι αδικαιολόγητο και δεν χρησιμεύει πουθενά. Διαθέτουμε μάλιστα στοιχεία ότι επηρεάζει αρνητικά την υγεία των ανθρώπων, περιπλέκει τις μεταφορές και την καθημερινότητα των πολιτών και φέρνει δυσκολίες στην οικονομική δραστηριότητα, ενώ δεν εξοικονομείται πια και ενέργεια.
Ήρθε ο καιρός να προωθήσουμε την κατάργηση αυτού του περιττού μέτρου και είμαι αποφασισμένος να εργαστώ στενά γι’ αυτό με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το επόμενο διάστημα. Άλλωστε, σύμφωνα με έρευνα κοινής γνώμης που εκπόνησε η Κομισιόν, το 84% των ευρωπαίων πολιτών τάσσεται υπέρ της κατάργησής του. Είναι η ώρα του ρεαλισμού και της κοινής λογικής για την Ευρώπη και θα τεκμηριώσουμε περαιτέρω την αναγκαιότητα κατάργησης αυτού του παρωχημένου μέτρου, μετά την ολοκλήρωση στο τέλος της χρονιάς, της σχετικής μελέτης που ήδη εκπονείται».
