Η καθημερινή εικόνα σε γειτονιές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και άλλων πόλεων μοιάζει με μικρή μάχη για μια θέση στάθμευσης: αλυσίδες, κώνοι, καρέκλες, ζαρντινιέρες ή πρόχειρες πινακίδες βγαίνουν στο οδόστρωμα με μοναδικό σκοπό να δεσμεύσουν δημόσιο χώρο για ιδιωτική χρήση.
Η πιο διαδεδομένη πρακτική είναι η αυθαίρετη τοποθέτηση πινακίδων που γράφουν «Απαγορεύεται η στάθμευση» χωρίς καμία νόμιμη άδεια. Το φαινόμενο, πέρα από τη συχνότητά του, προκαλεί συχνά σύγχυση στους οδηγούς και παρεμποδίζει την ομαλή ροή της κυκλοφορίας.
Όμως αυτή η τακτική δεν είναι αθώα. Σύμφωνα με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, η τοποθέτηση σημάτων ή αντικειμένων που μπορούν να εκληφθούν ως επίσημη κυκλοφοριακή σήμανση αποτελεί παράβαση και τιμωρείται αυστηρά.
Στην πράξη διακρίνονται δύο βασικές περιπτώσεις παραβάσεων. Η πρώτη αφορά την απλή αυθαίρετη κατάληψη δημόσιου χώρου, όπου κάποιοι τοποθετούν αντικείμενα ή πρόχειρες πινακίδες για να αποτρέψουν άλλους οδηγούς από το να παρκάρουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα που ξεκινούν περίπου από 350 ευρώ, ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης.
Η δεύτερη περίπτωση είναι πιο σοβαρή: όταν οι πινακίδες ή τα σήματα μοιάζουν με τις επίσημες πινακίδες του ΚΟΚ ή μπορούν να παραπλανήσουν τους χρήστες του δρόμου. Εδώ η νομοθεσία γίνεται αυστηρή διότι τίθεται ζήτημα οδικής ασφάλειας. Τα πρόστιμα σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούν να φτάσουν έως και τα 1.500 ευρώ, ενώ δεν αποκλείονται και ποινικές συνέπειες.
Πολλοί οδηγοί ανταγωνίζονται τα επιχειρήματα της «αναγκαιότητας» ή πιστεύουν ότι έχουν «δικαίωμα» στον χώρο έξω από το σπίτι τους επειδή σταθμεύουν εκεί καθημερινά. Ωστόσο, οι δημόσιοι δρόμοι και οι θέσεις στάθμευσης είναι κοινόχρηστοι και δεν ανήκουν σε ιδιώτη, εκτός αν υπάρχει ειδική διοικητική πράξη που ορίζει το αντίθετο.
Για να τοποθετηθεί νόμιμα μια πινακίδα απαγόρευσης στάθμευσης απαιτείται άδεια από τις αρμόδιες αρχές. Συνήθως αυτό αφορά νόμιμη είσοδο-έξοδο ιδιωτικού χώρου στάθμευσης ή γκαράζ και προϋποθέτει υποβολή αίτησης στον αρμόδιο Δήμο και στις υπηρεσίες κυκλοφορίας με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, όπως οικοδομική άδεια ή σχέδια που τεκμηριώνουν τη νόμιμη θέση στάθμευσης.
Μόνο μετά την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας επιτρέπεται η τοποθέτηση της επίσημης σήμανσης. Μετά από καταγγελία, οι δημοτικές αρχές και η Τροχαία έχουν τη δυνατότητα να αφαιρούν παράνομα εμπόδια, πινακίδες και αντικείμενα από το οδόστρωμα και να βεβαιώνουν τις σχετικές παραβάσεις.
Τις τελευταίες εβδομάδες, με την ενίσχυση των ελέγχων και την εφαρμογή των νέων διατάξεων του ΚΟΚ, οι αρχές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε παραβάσεις που επηρεάζουν την ασφαλή και ομαλή κυκλοφορία, προειδοποιώντας ότι οι κυρώσεις θα επιβάλλονται με συνέπεια.
