Μια αιφνιδιαστική, υψηλής έντασης άσκηση του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής στα μέσα Αυγούστου ανέδειξε με εμφατικό τρόπο το δίλημμα αποτροπής απέναντι στη Ρωσία και πυροδότησε έναν διπλωματικό γύρο εντάσεων που κορυφώθηκε με την επίσκεψη του διευθυντή της CIA στη Μόσχα.
Την 18η Αυγούστου, η συμμαχία ξεκίνησε ασκήσεις γύρω από τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ, μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας, σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Repubblica». Η επιχείρηση σχεδιάστηκε ως προσομοίωση απομόνωσης και πολιορκίας: πολωνοί στρατιώτες έκλεισαν δρόμους με αντιαρματικά εμπόδια ενώ πλοία και τεθωρακισμένα οχήματα εκτέλεσαν ελιγμούς που έκαναν σαφές ότι η πρωτοβουλία ήταν συντονισμένη και προειδοποιητική.
Πέρα από τις κινήσεις στο έδαφος και στη θάλασσα, η άσκηση επέδειξε και ηλεκτρονικές ικανότητες υψηλής τεχνολογίας. Το ΝΑΤΟ αξιοποίησε εργαλεία που «τυφλώνουν» ραντάρ, στρατιωτικές επικοινωνίες και αισθητήρες όπλων, ενώ για πρώτη φορά το Πεντάγωνο χρησιμοποίησε το EA-37B «Compass Call», ένα τζετ που όχι μόνο μπλοκάρει συχνότητες αλλά και διαταράσσει όργανα με παλμούς. Οι επιχειρήσεις συνεχίστηκαν μέχρι το βράδυ της 21ης Αυγούστου.
Η επιλογή χρόνου και τόπου δεν ήταν τυχαία: η επίδειξη αποτελούσε σαφές μήνυμα αποτροπής προς τη ρωσική ηγεσία, με στόχο να αποτρέψει πιθανές προκλήσεις στα κράτη της Βαλτικής. Όλα τα βήματα, όπως τονίζεται, έγιναν χωρίς παραβιάσεις εναέριων, χερσαίων ή θαλάσσιων συνόρων.
Μόλις λίγες ημέρες μετά, στις 24 Αυγούστου, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ προσγειώθηκε στη Μόσχα και συναντήθηκε με τον Σεργκέι Ναρίσκιν, επικεφαλής της SVR και στενό παράγοντα του Βλαντίμιρ Πούτιν από το 1992. Το περιεχόμενο της συνάντησης παραμένει άκρως απόρρητο, αλλά, σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», η Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι θα προστατεύσει τους συμμάχους της από οποιαδήποτε επιθετικότητα. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι προσφέρθηκε αμερικανική διαμεσολάβηση για να σταματήσουν οι ουκρανικές επιδρομές σε διυλιστήρια, με αντάλλαγμα τη διακοπή ρωσικών επιθέσεων σε λιμάνια, πλοία και σταθμούς παραγωγής ενέργειας.
Οι μάχες, όμως, δεν σταμάτησαν να μαίνονται. Ένα μπαράζ βαλλιστικών πυραύλων έπληξε το Κίεβο, με μέρος τους να αναχαιτίζεται από πυραύλους Patriot που είχαν πρόσφατα παραδοθεί από τις ΗΠΑ. Ουκρανικά drones προκάλεσαν πυρκαγιές σε αποθήκες και εργοστάσια εντός ρωσικών πόλεων, ενώ βρετανικό «Storm Shadow» κατέστρεψε διοικητικό μέγαρο στο Ντονμπάς, προκαλώντας απειλές της Μόσχας προς το Λονδίνο.
Χθες, Ουκρανοί δυνάμεις φαίνεται ότι χτύπησαν ρωσικό αεροσκάφος Tu-95MS που μετέφερε πυραύλους στη βάση Ενγκελς, σε απόσταση περίπου 600 χλμ. από τα ουκρανικά σύνορα. Παράλληλα, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο επισκέφθηκε απροειδοποίητα το Κρεμλίνο — μια κίνηση που έρχεται τη στιγμή που οι ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες προειδοποιούν για ενδεχόμενη εμπλοκή από τη Λευκορωσία.
Η ανησυχία στις χώρες του NATO για την ασφάλεια των κρατών της Βαλτικής παραμένει υψηλή. Στο πλαίσιο αυτό, η συμμαχία επιχειρεί να συνδυάσει την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος με διπλωματικές κινήσεις, εξερευνώντας κάθε κανάλι για να αποτρέψει την κλιμάκωση και τον Πούτιν από «να κάνει καταστροφικά βήματα».
Σε πολιτικό επίπεδο, η Μόσχα βρίσκεται σε μια ευαίσθητη φάση: απομένουν ακριβώς 24 ημέρες μέχρι τις ρωσικές βουλευτικές εκλογές και, ενώ το κόμμα του Πούτιν δεν αντιμετωπίζει ανταγωνισμό, η δημοτικότητά του καταγράφει πτώση. Ο ίδιος, όμως, δεν θέλει να φανεί αδύναμος και φαίνεται αποφασισμένος να αυξήσει το διακύβευμα — μια τάση που ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος συνοψίζει με τη φράση «Τώρα έχουμε εισέλθει στη σφαίρα του παράλογου».
Την επομένη της μεγάλης άσκησης, ο ίδιος ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε ότι «οι ουκρανικές επιθέσεις στη Ρωσία άνοιξαν το κουτί της Πανδώρας», μια δήλωση που αντανακλά την κλιμακούμενη προσέγγιση της Μόσχας απέναντι στην κατάσταση ασφαλείας στην περιφέρεια.
