Μια τεράστια «βόμβα πάγου» κατέπεσε από τα υψίπεδα των Ιμαλαΐων και μέσα σε λίγα λεπτά μετέτρεψε μια ορεινή κοιλάδα σε σκηνικό ολοκληρωτικής καταστροφής. Η κατάρρευση ενός τεράστιου τμήματος παγετώνα, όγκου περίπου 10 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων, ξεκίνησε ψηλά και κατέβηκε εκατοντάδες μέτρα, παρασύροντας μαζί της βράχους, λάσπη και κάθε είδους συντρίμμια.
Οι εικόνες που προκύπτουν από δορυφόρους και βίντεο δείχνουν ένα γιγάντιο κύμα συντριμμιών να καλύπτει ολόκληρα τμήματα κοιλάδων. Σπίτια, δρόμοι, γέφυρες και ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν παρασυρθεί, ενώ σε αρκετά σημεία η στάθμη του νερού ανέβηκε έως και εννέα μέτρα μέσα σε μόλις 30 λεπτά.
Από τις πρώτες αναλύσεις προκύπτει ότι το τμήμα του παγετώνα που απέκοψε είχε πλάτος περίπου 600 μέτρα, μήκος 400 μέτρα και πάχος κοντά στα 50 μέτρα, σύμφωνα με τον καθηγητή εφαρμοσμένης γεωλογίας Τζοβάνι Κρόστα, ο οποίος μιλώντας στη «Repubblica» βασίστηκε σε δορυφορικές εικόνες για τις εκτιμήσεις του. Η γλώσσα του παγετώνα βρισκόταν σε υψόμετρο περίπου 5.100–5.200 μέτρων και κατέρρευσε κατά 1.200–1.400 μέτρα χαμηλότερα, στη βάση της κοιλάδας.
Καθώς ο πάγος διαλυόταν και έλιωνε εν μέρει λόγω της τριβής, σχηματίστηκε ένα ρεύμα μείγματος νερού, πάγου, βράχων και ιζημάτων που εκτινάχθηκε σε μήκος πάνω από 20 χιλιόμετρα και, σύμφωνα με κινέζο γεωλόγο, κινούνταν με ταχύτητα περίπου 50 μέτρων το δευτερόλεπτο.
Οι Αρχές στο Νεπάλ και οι ομάδες διάσωσης συνεχίζουν τις επιχειρήσεις στις κοιλάδες και τις πλαγιές των πληγεισών περιοχών. Ο επίσημος απολογισμός των νεκρών μόλις ξεπέρασε τους 360, ωστόσο η εικόνα θεωρείται ελλιπής καθώς συνεχώς ανασύρονται νέες σοροί από τα ποτάμια και τις πεδιάδες. Οι αγνοούμενοι ξεπερνούν τους 1.000, με εκατοντάδες αλλοδαπούς ανάμεσά τους και χωρίς ασφαλή εκτίμηση ειδικά για τους ντόπιους.
Για την αναζήτηση επιζώντων και την παροχή βοήθειας σε αποκλεισμένους οικισμούς χρησιμοποιούνται ελικόπτερα, ενώ οι Αρχές προειδοποιούν για περαιτέρω κινδύνους καθώς ένας από τους βασικούς ορεινούς διαδρόμους που συνδέει το Κατμαντού με τη Λάσα —διαδρομή δημοφιλής σε πεζοπόρους και προσκυνητές που κατευθύνονται προς το ιερό όρος Καϊλάς και τη λίμνη Μανσαρόβαρ— έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.
Η Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών του Νεπάλ ανακοίνωσε ότι δορυφορικές εικόνες και προκαταρκτικές αναλύσεις δείχνουν πως έχει εμποδιστεί η ροή του ποταμού Μποτέκοσι και ότι στην περιοχή της κατάρρευσης έχει σχηματιστεί λίμνη. Η στάθμη της ανεβαίνει, υπάρχει κίνδυνος να σπάσει το φυσικό φράγμα και οι Αρχές καλούν όσους βρίσκονται στις χαμηλότερες όχθες να απομακρυνθούν προς ασφαλέστερες περιοχές.
Η εικόνα είναι εξίσου δραματική στην άλλη πλευρά των συνόρων. Στην επαρχία Γκιρόνγκ του Θιβέτ οι κινεζικές Αρχές αναφέρουν περίπου 600 αγνοούμενους, μεταξύ των οποίων 260 ξένοι υπήκοοι, και τρεις επιβεβαιωμένους νεκρούς.
Αρχικά υπήρχαν εκτιμήσεις ότι σεισμός είχε προκαλέσει την κατάρρευση. Πλέον όμως οι ειδικοί θεωρούν ότι η σεισμική ενέργεια μεγέθους περίπου 5,2 βαθμών που καταγράφηκε είναι συνέπεια της ίδιας της γιγαντιαίας κατάρρευσης πάγου και βράχων — δηλαδή το σεισμικό σήμα προκλήθηκε από το γεγονός και δεν το προκάλεσε.
Το περιστατικό εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη συμβολή της κλιματικής αλλαγής. Τα Ιμαλάια θερμαίνονται, οι παγετώνες υποχωρούν και χάνουν μάζα· οι υψηλότερες θερμοκρασίες αποσταθεροποιούν τόσο τον πάγο όσο και το μόνιμα παγωμένο έδαφος. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, οι παγετώνες του Νεπάλ έχασαν σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε τρεις δεκαετίες και την τελευταία δεκαετία το λιώσιμο ήταν 65% ταχύτερο σε σχέση με την προηγούμενη.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι το Νεπάλ αντιμετωπίζει όχι μόνο μια τεράστια φυσική καταστροφή αλλά και μια προειδοποίηση για το μέλλον των Ιμαλαΐων: όσο ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες τόσο αυξάνεται η αστάθεια ενός συστήματος που κρατούσε τεράστιες ποσότητες νερού σε μορφή πάγου, με απρόβλεπτες συνέπειες για τις κοιλάδες και τους πληθυσμούς που ζουν σε αυτές.
