Η επιτυχία στις Πανελλήνιες για πολλούς πρωτοετείς συνοδεύεται αμέσως από ένα δεύτερο, μεγαλύτερο άγχος: την εξεύρεση φθηνής και αξιοπρεπούς στέγης. Τα ενοίκια φοιτητικής στέγης και οι συνεχιζόμενες αυξήσεις στις τιμές έχουν μετατραπεί σε κεντρικό πρόβλημα για νέους που μετακινούνται από την επαρχία σε άλλη πόλη για σπουδές.
Τα επίσημα και ανεπίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η αναζήτηση κατοικίας παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τους φοιτητές και τις οικογένειές τους. Παρά το γεγονός ότι το ζήτημα είναι χρόνια στο προσκήνιο, οι ζητούμενες τιμές επιμένουν να ανεβαίνουν, με πολλούς νέους να θεωρούν σχεδόν δεδομένο ότι θα χρειαστεί να εργαστούν για να καλύψουν τα έξοδα διαβίωσης.
Ο Θέμης Μπάκας, πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, περιγράφει την έκταση της ανόδου στο Orange Press Agency: «από το 2017 έως σήμερα, καταγράφουμε μία αύξηση στις ζητούμενες τιμές ενοικίασης σε ακίνητα κατάλληλα για φοιτητές, η οποία αγγίζει περίπου το 75%».
Η πίεση είναι πιο έντονη σε παραδοσιακά φοιτητικές και τουριστικές περιοχές, όπως η Καλαμάτα, τα Χανιά, η Ρόδος και η Κέρκυρα. Στην Αθήνα, για μικρά σπίτια έως 50 τετραγωνικά μέτρα, άνω του πρώτου ορόφου, το σκηνικό είναι αποθαρρυντικό: επτά στα δέκα τέτοια σπίτια έχουν ζητούμενο μίσθωμα πάνω από 500 ευρώ, τέσσερα από αυτά ξεπερνούν τα 600 ευρώ και δύο φτάνουν ακόμη και τα 700 ευρώ τον μήνα.
Ακόμη και σε γειτονιές εκτός Κολωνακίου, Μετς και Παγκρατίου, το μεσοσταθμικό ενοίκιο κινείται μεταξύ 500 και 550 ευρώ, με ακραίες τιμές που φτάνουν τα 600-650 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή και την κατάσταση του ακινήτου.
Η εκτίναξη των τιμών δεν αφήνει ανεπηρέαστες περιοχές που παλαιότερα θεωρούνταν προσιτές. Στου Ζωγράφου, για παράδειγμα, ένα σπίτι έως 35 τετραγωνικά καλύπτεται με μίσθωμα από 400 έως και 750 ευρώ, όταν το ακίνητο είναι ανακαινισμένο, επιπλωμένο και πλήρως εξοπλισμένο. Για μικρά δυαράκια 40-50 τετραγωνικών, τα ενοίκια ξεκινούν από 480 και ανεβαίνουν έως και 800 ευρώ υπό τις ίδιες προϋποθέσεις.
Στην Πλατεία Βικτωρίας, περιοχή που κάποτε θεωρούνταν οικονομική, ένα διαμέρισμα 40-50 τετραγωνικών μισθώνεται σήμερα από 550 έως 680 ευρώ για ανακαινισμένο και επιπλωμένο ακίνητο. Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 2019 ένα αντίστοιχο σπίτι ενοικιαζόταν με 250 έως 320 ευρώ, δηλαδή οι τιμές έχουν διπλασιαστεί σε λίγα χρόνια.
Η οικονομική πίεση μετατρέπεται γρήγορα σε καθημερινή δοκιμασία για τους φοιτητές. Η Έλενα, 22 ετών, φοιτήτρια στο Ιστορικό – Αρχαιολογικό της Φιλοσοφικής, μετέφερε από επαρχιακή πόλη, περιγράφει την αναζήτηση και τη διατήρηση στέγης ως μια «απρόσμενα δύσκολη διαδικασία, γεμάτη άγχος και αβεβαιότητα».
Στη δική της περίπτωση, όπως εξηγεί, το μεγαλύτερο βάρος δεν είναι μόνο η εύρεση του σπιτιού αλλά η καθημερινή διαχείριση των λογαριασμών και των βασικών αναγκών — ακόμη και μια έξοδος με φίλους απαιτεί λεπτομερή οικονομικό σχεδιασμό. Όπως σημειώνει, «ο μισθός και των δύο γονιών αντιστοιχεί σε έναν κανονικό». Αυτό κάνει αναγκαία τη δουλειά, χωρίς όμως να επαρκεί για να καλύψει όλες τις δαπάνες.
Το προσωπικό κόστος είναι υψηλό: η φοιτητική ζωή μετατρέπεται σε ένα συνεχές παιχνίδι ισορροπίας ανάμεσα σε σπουδές και εργασία. Στα δικά της λόγια, «σπουδές, δουλειά, καθόλου κοινωνική ζωή και ένα συνεχόμενο άγχος για το πώς θα τα βγάλεις πέρα την επόμενη μέρα».
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας γενιάς που εισέρχεται στο πανεπιστήμιο με λιγότερες επιλογές και περισσότερο άγχος, ενώ η αγορά ακινήτων δεν δείχνει, προς το παρόν, τάσεις αποκλιμάκωσης που θα ανακούφιζαν τα νέα νοικοκυριά.
