Η Ντόλι Πάρτον, μία από τις σημαντικότερες και πιο αναγνωρίσιμες μορφές στην ιστορία της country μουσικής, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 80 ετών. Τον θάνατό της ανακοίνωσε η οικογένειά της μέσω βίντεο στα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς να έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για τις συνθήκες του θανάτου της.
Η είδηση σηματοδοτεί το τέλος μιας καριέρας που διήρκεσε περισσότερες από έξι δεκαετίες. Η Πάρτον δεν υπήρξε μόνο τραγουδίστρια και τραγουδοποιός, αλλά επίσης ηθοποιός, επιχειρηματίας, συγγραφέας και φιλάνθρωπος.
Το παιδί των Απαλαχίων
Η Ντόλι Ρεμπέκα Πάρτον γεννήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 1946 στο Λόκιστ Ριτζ του Τενεσί, σε μια πολυμελή οικογένεια δώδεκα παιδιών. Μεγάλωσε σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες, μέσα στην παράδοση και τη μουσική κουλτούρα των Απαλαχίων.
Η μητέρα της τής δίδαξε εκκλησιαστικά τραγούδια και παλιές μπαλάντες, ενώ ο παππούς της ήταν ιεροκήρυκας και βιολιστής. Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας της έγιναν αργότερα πηγή έμπνευσης για πολλά από τα τραγούδια της.
Σε ηλικία 13 ετών εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Grand Ole Opry. Μετά την αποφοίτησή της από το σχολείο, το 1964, μετακόμισε στο Νάσβιλ για να κυνηγήσει το όνειρό της. Εκεί γνώρισε και τον μελλοντικό σύζυγό της, Καρλ Ντιν, σε ένα καθαριστήριο.
Η συνεργασία με τον Πόρτερ Γουέιγκονερ
Το μεγάλο επαγγελματικό άλμα ήρθε το 1967, όταν η Πάρτον εντάχθηκε στο τηλεοπτικό πρόγραμμα “The Porter Wagoner Show”. Η συνεργασία της με τον Πόρτερ Γουέιγκονερ την έκανε γνωστή σε ολόκληρη την Αμερική.
Το δίδυμο απέκτησε μεγάλη δημοτικότητα, ενώ η Πάρτον άρχισε σταδιακά να ξεχωρίζει και ως σόλο καλλιτέχνις. Η αποχώρησή της από την εκπομπή αποτέλεσε σημαντική καμπή στην καριέρα της.
Για τον αποχαιρετισμό της στον Γουέιγκονερ έγραψε το “I Will Always Love You”, ένα τραγούδι που αργότερα έγινε παγκόσμια επιτυχία μέσα από την ερμηνεία της Γουίτνεϊ Χιούστον.
Η μεγάλη μουσική καριέρα
Η πρώτη μεγάλη σόλο επιτυχία της Πάρτον ήταν το “Joshua”, το οποίο έφτασε στην κορυφή των country charts το 1971. Ακολούθησαν τραγούδια που έγιναν διαχρονικά, όπως:
- “Jolene”.
- “Coat of Many Colors”.
- “I Will Always Love You”.
- “9 to 5”.
- “Here You Come Again”.
- “Islands in the Stream”.
- “Why’d You Come in Here Lookin’ Like That”.
- “Two Doors Down”.
Το “Jolene” και το “I Will Always Love You” γράφτηκαν το 1974 και αποτέλεσαν δύο από τα σημαντικότερα τραγούδια της καριέρας της. Το δεύτερο έγινε παγκόσμιο pop φαινόμενο όταν η Γουίτνεϊ Χιούστον το ερμήνευσε για την ταινία “The Bodyguard” το 1992.
Η Πάρτον έγραψε περισσότερα από 3.000 τραγούδια και πούλησε πάνω από 100 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως.
Από την country στο Χόλιγουντ
Η Πάρτον κατάφερε να ξεπεράσει τα όρια της country μουσικής και να γίνει σταρ παγκόσμιας εμβέλειας.
Το 1980 έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στην ταινία “9 to 5”, δίπλα στις Τζέιν Φόντα και Λίλι Τόμλιν. Η ερμηνεία της ως Ντοράλι Ρόουντς αγαπήθηκε από το κοινό, ενώ το ομώνυμο τραγούδι έγινε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της.
Στη συνέχεια πρωταγωνίστησε στις ταινίες:
- “The Best Little Whorehouse in Texas”.
- “Rhinestone”.
- “Steel Magnolias”.
- “Straight Talk”.
- “Joyful Noise”.
Η συμμετοχή της στο “Steel Magnolias” θεωρείται μία από τις πιο δυνατές κινηματογραφικές εμφανίσεις της, ενώ συνολικά η παρουσία της στον κινηματογράφο επιβεβαίωσε την ικανότητά της να κινείται με άνεση ανάμεσα στη μουσική, την κωμωδία και το δράμα.
Η επιχειρηματίας πίσω από το Dollywood
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, η Ντόλι Πάρτον επένδυσε στην περιοχή όπου μεγάλωσε και συνδέθηκε με τη δημιουργία του θεματικού πάρκου Dollywood στο Ανατολικό Τενεσί.
Το πάρκο εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της περιοχής και αποτέλεσε τον πυρήνα μιας ευρύτερης επιχειρηματικής αυτοκρατορίας, η οποία περιλάμβανε ξενοδοχεία, υδάτινα πάρκα, χώρους ψυχαγωγίας, προϊόντα διατροφής, αρώματα και άλλες εμπορικές δραστηριότητες.
Η Πάρτον κατάφερε να αξιοποιήσει το όνομά της χωρίς να περιοριστεί στη μουσική βιομηχανία. Η επιχειρηματική της δραστηριότητα δημιούργησε θέσεις εργασίας και συνέβαλε σημαντικά στην οικονομία της ιδιαίτερης πατρίδας της.
Η φιλανθρωπική δράση
Η φιλανθρωπία υπήρξε βασικό κομμάτι της δημόσιας παρουσίας της.
Μέσω του Ιδρύματος Dollywood δημιούργησε το πρόγραμμα Imagination Library, το οποίο στέλνει δωρεάν βιβλία σε παιδιά από τη γέννηση μέχρι την ηλικία των πέντε ετών. Το πρόγραμμα επεκτάθηκε σε περισσότερες από 1.600 κοινότητες και έχει διανείμει εκατοντάδες εκατομμύρια βιβλία σε παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες.
Η Πάρτον στήριξε επίσης:
- προγράμματα παιδικού γραμματισμού,
- ιατρικά ιδρύματα,
- οργανώσεις για την αντιμετώπιση του καρκίνου,
- τοπικές κοινότητες που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές,
- δράσεις του Ερυθρού Σταυρού,
- και έρευνα για την αντιμετώπιση της COVID-19.
Το 2020 έγινε γνωστό ότι είχε κάνει σημαντική δωρεά για την έρευνα του εμβολίου της Moderna, ενώ είχε χρηματοδοτήσει και άλλες υγειονομικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες.
Επιστροφή στις ρίζες
Παρότι έγινε pop και κινηματογραφική σταρ, η Πάρτον δεν εγκατέλειψε ποτέ τις μουσικές της ρίζες.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 επέστρεψε στη bluegrass μουσική με τα άλμπουμ:
- “The Grass Is Blue”.
- “Little Sparrow”.
- “Halos & Horns”.
Οι συγκεκριμένες δουλειές έτυχαν θερμής υποδοχής από τους κριτικούς και της χάρισαν σημαντικές διακρίσεις, ανάμεσά τους και βραβεία Grammy.
Η καλλιτεχνική της πορεία χαρακτηρίστηκε από διαρκή ανανέωση. Η Πάρτον κινήθηκε από την παραδοσιακή country και τη bluegrass μέχρι την pop, το gospel, τη χριστουγεννιάτικη μουσική και το rock.
Το 2023 κυκλοφόρησε το “Rockstar”, ένα άλμπουμ 30 τραγουδιών με συμμετοχές καλλιτεχνών όπως ο Στιβ Πέρι, η Στίβι Νικς, ο Κρις Στέιπλτον, η Λίζο, η Μάιλι Σάιρους και άλλοι. Το άλμπουμ έκανε το μεγαλύτερο εμπορικό ντεμπούτο της καριέρας της και έφτασε στο Νο 3 του Billboard 200.
Διακρίσεις και στατιστικά
Η Ντόλι Πάρτον υπήρξε μία από τις πιο επιτυχημένες και πολυβραβευμένες καλλιτέχνιδες της μουσικής ιστορίας.
Βασικά στατιστικά
- Περισσότερα από 100 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων παγκοσμίως.
- Περισσότερα από 3.000 τραγούδια ως δημιουργός.
- 25 τραγούδια στο Νο 1 των country charts, επίδοση-ρεκόρ για γυναίκα καλλιτέχνιδα.
- 49 άλμπουμ στο Top 10 των country charts.
- Περισσότερα από 110 singles που μπήκαν στα charts.
- 11 βραβεία Grammy.
- 54 υποψηφιότητες για Grammy.
- 10 βραβεία CMA.
- 13 βραβεία ACM.
- 3 βραβεία American Music Awards.
- Βραβείο Grammy Lifetime Achievement.
- National Medal of Arts.
- Kennedy Center Honors.
- Ένταξη στο Country Music Hall of Fame.
- Ένταξη στο Songwriters Hall of Fame.
- Ένταξη στο Rock & Roll Hall of Fame.
