Η μετακίνηση των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο στη Σούδα πυροδότησε χθεσινές συζητήσεις σε ειδικούς της άμυνας στο MEGA, ενώ παράλληλα εγείρεται το ενδεχόμενο τα αντίστοιχα ελληνικά Patriot που υπηρετούν στη Σαουδική Αραβία να αποσυρθούν πρόωρα, εφόσον το κρίνει το ΚΥΣΕΑ.
Ο αμυντικός συντάκτης του «Βήματος», Μάνος Καραναράκης, υπενθύμισε ότι η συμφωνία για την ανάπτυξη ελληνικών συστημάτων στη Σαουδική Αραβία είναι ετήσια, ανανεώσιμη και αξιολογείται κάθε χρόνο. «Αν η Σαουδική Αραβία δεν εκφράσει «με απόλυτα κατηγορηματικό τρόπο την ευγνωμοσύνη της» για την ελληνική συνεισφορά, είναι πιθανό οι Patriot να αποσυρθούν νωρίτερα», εξήγησε, υπογραμμίζοντας ότι την τελική απόφαση έχει το ΚΥΣΕΑ.
Όπως σημείωσε, η απόφαση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας να μεταφέρει συστήματα από την Κάρπαθο στη Σούδα κρίθηκε ότι προσφέρει μεγαλύτερη προστασία για την Κρήτη και ειδικά για τη βάση της Σούδας. Παράλληλα, ανέφερε πως εξετάζεται ενίσχυση περιοχών στα βόρεια σύνορα, προς τη Βουλγαρία, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη επίσημη απόφαση.
Ο ναύαρχος εν αποστρατεία Στέλιος Φενέκος εξήγησε τον αρχικό λόγο ανάπτυξης των Patriot στη Σαουδική Αραβία: προστασία των εγκαταστάσεων της Aramco και διασφάλιση του πετρελαϊκού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τη μετακίνησή τους από την Κάρπαθο προς την Κρήτη είπε ότι πρόκειται για σωστή επιλογή, προσθέτοντας όμως ότι στην Κάρπαθο πρέπει να τοποθετηθούν συστήματα SHORAD μικρού βεληνεκούς.
Αναφερόμενος στις τουρκικές κινήσεις, ο κ. Φενέκος προειδοποίησε ότι στο Αιγαίο δημιουργείται σταδιακά μια «σκιώδης ΑΟΖ» χωρίς επίσημη οριοθέτηση, με πιθανές εστίες έντασης τη Σαμοθράκη, τα Δωδεκάνησα και την περιοχή του Καστελόριζου. Όπως τόνισε, η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη και να έχει σχεδιάσει εκ των προτέρων τις απαντήσεις της: «Πρέπει από τώρα να το έχουμε σχεδιάσει αυτό», ανέφερε, φέρνοντας ως παράδειγμα ενδεχόμενη τουρκική αντίδραση σε ελληνικές έρευνες ή εργασίες σε περιοχές που η Άγκυρα θα επιχειρήσει να θέσει υπό τη δικαιοδοσία της. Συνέδεσε εξάλλου την κατάσταση με την αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη και drones.
Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και πρώην υπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης προειδοποίησε ότι η ενίσχυση της Τουρκίας σε στρατιωτικό και διπλωματικό επίπεδο πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από την Αθήνα. «Αν ο γείτονας ισχυροποιείται, προφανώς για μας αυτό πρέπει να είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που βαραίνει στη ζυγαριά», είπε, επισημαίνοντας πως οι τουρκικοί εξοπλισμοί και η διπλωματική της παρουσία επηρεάζουν τις ελληνικές αποφάσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε σχετικά με πληροφορίες για τουρκικό νομοσχέδιο υπό την ονομασία «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο φέρεται να περιλαμβάνει και τις λεγόμενες «γκρίζες ζώνες». Όπως τόνισε: «Μιλάμε για τα 150 ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και ακόμη και νότια της Κρήτης, όπως είναι η Γαύδος. Κατοικημένα πολλά εξ αυτών, τα οποία η Τουρκία με ένα νόμο μπορεί να θεωρήσει αύριο ότι έγιναν τουρκικά. Αυτό τουλάχιστον λένε οι πληροφορίες. Αυτό λοιπόν είναι μια εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη και θέλω να υπογραμμίσω, ότι το μεγάλο μας πρόβλημα με την Τουρκία δεν είναι τόσο οι θαλάσσιες ζώνες ή η υποθαλάσσια περιοχή, όπως είναι η υφαλοκρηπίδα, αλλά το πρώτο και κύριο είναι ότι η Τουρκία πλέον ξεκάθαρα διεκδικεί ελληνικό έδαφος», τόνισε.
Ο Μάνος Καραναράκης εκτίμησε ότι η περίοδος ύφεσης μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023 έδωσε στην Ελλάδα χρόνο για αμυντική ενίσχυση, ενώ η Τουρκία αξιοποίησε την ίδια περίοδο για τον δικό της σχεδιασμό. Μετά τη Σύνοδο Κορυφής στην Άγκυρα, όπως επεσήμανε, η Τουρκία επανήλθε σε κινήσεις που «αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και αντιβαίνουν εναντίον των συμφερόντων της Ελλάδας».
Τέλος, ο αμυντικός συντάκτης ανέφερε ότι η Τουρκία επανακαθορίζει τις σχέσεις της με τρίτες χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, ενώ η Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με την εκτίμηση, επιδιώκει κυρίως να στείλει μήνυμα προς τις ΗΠΑ ότι μπορεί να ενισχύσει και η ίδια την άμυνά της. Η ελληνική κυβέρνηση, πρόσθεσε, δεν αιφνιδιάστηκε από τις τελευταίες εξελίξεις, αν και πιθανότατα δεν ανέμενε την ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία.
