Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ επανεμφανίζεται στην πολιτική σκηνή με μία ανοικτή πρόταση-πρόκληση: να διεξαχθούν προεδρικές εκλογές παρά το συνεχιζόμενο πολεμικό σκηνικό. Η κίνηση του 35χρονου, που καταγράφεται ως μία από τις πιο ευθείες πολιτικές προκλήσεις προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, αποκτά πρόσθετο βάρος καθώς το όνομά του ανεβαίνει στις δημοσκοπήσεις.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Φεντόροφ τόνισε ότι η χώρα πρέπει να «αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου». Συμπλήρωσε μάλιστα: «Η δημοκρατία δεν μπορεί να κρατείται όμηρος από τη Ρωσία. Πολεμάμε ακριβώς επειδή θέλουμε να παραμείνουμε ένα ελεύθερο ευρωπαϊκό κράτος».
Χωρίς να κατονομάσει ευθέως τον Ζελένσκι, ο πρώην υπουργός άφησε αιχμές για τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης, επισημαίνοντας προβλήματα στη λήψη αποφάσεων και στην προώθηση μεταρρυθμίσεων. «Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν επ’ αόριστον σε ένα κράτος όπου δεν καταλαβαίνουν γιατί λαμβάνονται ορισμένες αποφάσεις. Γιατί κάποιες μεταρρυθμίσεις προχωρούν ενώ άλλες μπλοκάρονται», ανέφερε.
Ο Φεντόροφ υποστήριξε ότι η διεξαγωγή εκλογών και η συνέχιση του πολέμου «δεν είναι κατ’ ανάγκη ασύμβατες», και προειδοποίησε για την υποβάθμιση της δημόσιας διοίκησης όταν «το βασικό κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι η επαγγελματική επάρκεια, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα να μεταμορφώσει τη χώρα, αλλά η προσωπική πίστη στο σύστημα».
Το πολιτικό προφίλ του Φεντόροφ έχει διαμορφωθεί από την εμπλοκή του στην Ψηφιακή Διακυβέρνηση, όπου υπηρέτησε από το 2019, και την πρωτοβουλία του να αξιοποιήσει drones και νέες τεχνολογίες για τις ουκρανικές δυνάμεις. Τον Ιούλιο απομακρύνθηκε αιφνιδιαστικά από το υπουργείο Άμυνας στο πλαίσιο κυβερνητικού ανασχηματισμού —μια απόφαση που προκάλεσε διαδηλώσεις στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις.
Η απομάκρυνσή του, σύμφωνα με δημοσιογραφικές αναφορές, συνδέθηκε με την έντονη αντιπαράθεσή του με τον τότε αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Υπό την πίεση των κινητοποιήσεων, ο Ζελένσκι έδιωξε τον Σίρσκι, χωρίς όμως να επαναφέρει τον Φεντόροφ στο υπουργείο Άμυνας.
Σε πολιτικό επίπεδο, η δημόσια παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς, παρά την αναστολή των εκλογών λόγω της επιβολής στρατιωτικού νόμου, η πενταετής θητεία του Ζελένσκι έληξε τον Μάιο του 2024. Πάντως ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προηγουμένως ζητήσει από την Ουκρανία να πραγματοποιήσει εκλογές.
Η υλοποίηση όμως μιας εκλογικής διαδικασίας υπό τις σημερινές συνθήκες αντιμετωπίζει σοβαρά πρακτικά εμπόδια: εκατομμύρια Ουκρανοί βρίσκονται εκτός χώρας ή έχουν εκτοπιστεί, περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις και περίπου το ένα πέμπτο της επικράτειας παραμένει υπό ρωσική κατοχή.
Παρά τα εμπόδια, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν άνοδο της δημοτικότητας του Φεντόροφ. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο Guardian, ο πρώην υπουργός θα συγκέντρωνε 13,1% στον πρώτο γύρο, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση πίσω από τον Ζελένσκι (22,3%) και τον Βαλέρι Ζαλούζνι (21,4%). Η ίδια μέτρηση δείχνει ότι στον δεύτερο γύρο ο Ζελένσκι θα μπορούσε να ηττηθεί τόσο από τον Φεντόροφ όσο και από τον Ζαλούζνι.
Με αυτά τα δεδομένα, η έκκληση του Φεντόροφ για εκλογές ξεφεύγει από τη στενή συζήτηση περί δημοκρατικών αρχών και εισέρχεται ευθέως στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς ο πρώην υπουργός εμφανίζεται πλέον ως πιθανός αντίπαλος σε μια μελλοντική προεδρική αναμέτρηση.
