Από σήμερα ξεκινάει στο δικαστήριο δίκη-ορόσημο που θα διαρκέσει επτά εβδομάδες, με τη Meta αντιμέτωπη με τους γενικούς εισαγγελείς 29 αμερικανικών πολιτειών και με καταθέσεις να αναμένονται προσωπικά ακόμη και από τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ και άλλα ανώτατα στελέχη της εταιρείας.
Οι Αρχές καταλογίζουν στη Meta ότι σχεδίασε σκόπιμα το Facebook και το Instagram για να εθίζονται τα παιδιά, παραπλάνησε τους γονείς και το ευρύ κοινό σχετικά με τους κινδύνους των πλατφορμών και συγκέντρωνε στοιχεία για ανηλίκους παραβιάζοντας ομοσπονδιακές νομοθεσίες των ΗΠΑ, σύμφωνα με την αγωγή.
Οι πολιτείες ζητούν από τη Meta πρόστιμα που, όπως αναφέρεται στην αγωγή και στα νομικά έγγραφα της εταιρείας, μπορεί να φτάνουν ακόμη και τα 1,4 τρισ. δολάρια — ποσό που προσεγγίζει τη σημερινή κεφαλαιοποίηση της Meta, περίπου 1,5 τρισ. δολάρια — και επιδιώκουν να επιβάλουν ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών.
Αν δικαιωθούν, οι επιπτώσεις θα ξεπεράσουν την καταβολή πρωτοφανούς χρηματικού ποσού: η Meta ενδέχεται να αναγκαστεί να μετασχηματίσει την αλληλεπίδραση των Facebook και Instagram με τους χρήστες, περιορίζοντας λειτουργίες που θεωρούνται κεντρικές για τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες κρατούν το κοινό ενεργό.
Μεταξύ των αλλαγών που ζητούν οι πολιτείες είναι:
- Υιοθέτηση και εφαρμογή διαδικασίας γονικής επαλήθευσης για έφηβους χρήστες
- Αλλαγή των «αλγορίθμων συστάσεων (περιεχομένου) που χειραγωγούν την ντοπαμίνη» των χρηστών, όπως αναφέρεται στην αγωγή
- Αφαίρεση πολλών φίλτρων που αλλάζουν την εμφάνιση κάποιου ατόμου στις φωτογραφίες
- Τερματισμός της αυτόματης αναπαραγωγής περιεχομένου βίντεο
- Απαγόρευση της δημιουργίας πολλαπλών λογαριασμών
- Κατάργηση των εξαφανιζόμενων ή «εφήμερων» αναρτήσεων, όπως οι Ιστορίες του Instagram (stories)
Στο επίκεντρο της αγωγής βρίσκονται λειτουργίες όπως το ατέρμονο σκρολάρισμα, η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, το κουμπί «like» και οι αλγόριθμοι προτάσεων, τις οποίες οι εισαγγελείς περιγράφουν ως εργαλεία που σκοπό έχουν «να κρατήσουν τους νεαρούς χρήστες στις πλατφόρμες της όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο».
Σύμφωνα με την αγωγή, η εταιρεία επέτρεψε την εγγραφή παιδιών κάτω των 13 ετών και συνέλεξε τα προσωπικά τους δεδομένα χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων, παραβιάζοντας τον Νόμο των ΗΠΑ περί Προστασίας του Απορρήτου των Παιδιών στο Διαδίκτυο (COPPA). Οι πολιτείες ζητούν, πέρα από τα πρόστιμα, αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram ώστε να θωρακιστούν οι ανήλικοι χρήστες.
Η Meta αρνείται τις κατηγορίες. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας: “Οι γενικοί εισαγγελείς δεν προσφέρουν καμία απόδειξη ότι κάποιος στις πολιτείες τους παραπλανήθηκε, ισχυρίζονται ότι καλοήθεις λειτουργίες, όπως η ύπαρξη ενός επιπλέον λογαριασμού Instagram, έβλαψαν με κάποιον τρόπο τους κατοίκους (των πολιτειών) τους και προσπαθούν να τιμωρήσουν τη Meta για προκλήσεις (που αντιμετωπίζονται) σε ολόκληρο τον κλάδο, όπως η επαλήθευση ηλικίας”.
“Εμμένουμε στη δημιουργία ισχυρής προστασίας για τους εφήβους και ανυπομονούμε να παρουσιάσουμε τη θέση μας στο δικαστήριο”, πρόσθεσε η εταιρεία.
Η δίκη διεξάγεται σε φόντο προγενέστερης απόφασης στο Νέο Μεξικό, όπου δικαστής επέβαλε πρόστιμο 942 εκατομμυρίων δολαρίων στη Meta και διέταξε την εφαρμογή μέτρων παρόμοιων με εκείνα που ζητούν τώρα οι πολιτείες.
Οι εντολές εκείνης της δικαστικής απόφασης περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, την κατάργηση του αριθμού των likes στο Instagram και το Facebook για χρήστες κάτω των 18 ετών, την απαγόρευση στους εφήβους να στέλνουν ή να λαμβάνουν γυμνό μέσω των πλατφορμών και τον περιορισμό των push notifications σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας. Το δικαστήριο χαρακτήρισε επίσης τη Meta «δημόσια όχληση», παρομοιάζοντάς την με εργοστάσιο που «μόλυνε τον αέρα που αναπνέουν οι άνθρωποι», προκαλώντας «επιβλαβείς επιπτώσεις» που επηρέασαν όλο τον πληθυσμό.
Η Meta ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης αυτής, ενώ η επερχόμενη δίκη των 29 πολιτειών θα δοκιμάσει εκ νέου τόσο τις πρακτικές της εταιρείας όσο και το εύρος της ευθύνης της για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

