Η επιβολή σταθερού δασμού τριών ευρώ ανά δέμα αλλάζει άμεσα τα δεδομένα στις ηλεκτρονικές αγορές από την Κίνα, αναγκάζοντας καταναλωτές και πλατφόρμες να αναπροσαρμόσουν συμπεριφορές και στρατηγικές. Από την 1η Ιουλίου έχει τεθεί σε εφαρμογή πανευρωπαϊκή οδηγία που επιβάλλει αυτή την επιβάρυνση σε κάθε εισερχόμενη αποστολή που τελωνίζεται, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να προτιμούν πλέον λιγότερες, αλλά μεγαλύτερες παραγγελίες, προκειμένου να αποφύγουν πολλαπλές επιβαρύνσεις.
Ο φοροτεχνικός Στέλιος Νομικός εξηγεί ότι το μέτρο ήταν επιβεβλημένο λόγω του τεράστιου όγκου εισαγωγών: το 2025 εκτιμάται ότι ανήλθαν περίπου σε έξι δισεκατομμύρια πακέτα, αριθμός που καθιστά πρακτικά αδύνατο τον αποτελεσματικό φυσικό έλεγχο από τις τελωνειακές αρχές. Παρά το σύντομο διάστημα εφαρμογής, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ήδη αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών.
Όπως τονίζει ο κ. Νομικός, «είναι μία πανευρωπαϊκή προσπάθεια που ξεκίνησε από την 1η Ιουλίου, εφαρμόζοντας αυτό το τρίευρο που λέμε σε κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή, δηλαδή αγοράζοντας μέσω των ηλεκτρονικών πλατφορμών από την Κίνα επί το πλείστον είδη πρώτης ανάγκης. Δεν έχουμε ακόμη ασφαλιστικά, ασφαλή στοιχεία διότι ένα απλό παράδειγμα είναι ότι τον Ιούνιο αγοράστηκαν κάποια εμπορεύματα που κοστολογήθηκαν μέσα στον Ιούλιο, δηλαδή εφαρμόστηκε το τρίευρο. Άρα δεν έχουμε καλή στατιστική αξία αν απέδωσε το μέτρο. Διότι όταν παραγγέλνεις τον Ιούνιο παραγγέλνεις περισσότερα, περισσότερα πακέτα, εφόσον δεν υπάρχει το τρίευρο, ενώ τώρα από την 1η Ιουλίου οι καταναλωτές παραγγέλνουν ναι μεν λιγότερα πακέτα για να μην πληρώσουν το τρίευρο, αλλά με πολύ περισσότερες ποσότητες. Το τρίευρο μπαίνει σε κάθε άφιξη από την Κίνα στο ευρωπαϊκό έδαφος που τελωνίζεται, πληρώνεις δασμούς, τέλη, ΦΠΑ».
Αντιδρώντας γρήγορα, μεγάλες κινεζικές πλατφόρμες όπως οι Temu, Shein και AliExpress επενδύουν σε ευρωπαϊκές αποθήκες και δίκτυα logistics, μετατρέποντας τις αποστολές σε ενδοκοινοτικές συναλλαγές και παρακάμπτοντας έτσι την επιβάρυνση του δασμού. Παράλληλα, επιχειρούν να απορροφήσουν μέρος του κόστους προσφέροντας εκπτώσεις και δωρεάν μεταφορικά, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό απέναντι στις τοπικές επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου.
Ο κ. Νομικός επισημαίνει με μεσόφωνο τόνο τις συνέπειες: «ο κόσμος για να γλιτώσει αυτό το τρίευρο, γιατί σκεφτείτε ότι στατιστικά το 2025 είχαμε περίπου έξι δισεκατομμύρια πακέτα, που αντιστοιχεί το 97% του κύκλου καθημερινότητας των τελωνείων και το 2% της αξίας. Δηλαδή επιβαρύνθηκαν τα τελωνεία. Πού να προλάβουν, όπως λέγαμε και προηγουμένως, να κάνουν φυσικό έλεγχο, να δουν τι περιέχουν μέσα. Περιέχουν το πραγματικό εμπόρευμα; Υπάρχει περίπτωση να έχει κάτι άλλο; Υπάρχει περίπτωση να υπάρχει παραβατικότητα μέσα σε αυτό το εμπόρευμα, να έχει κάποια ουσία περίεργη. Και το θέμα είναι ότι εκμεταλλευόμενοι αυτοί τώρα, η Shein που λέμε, αυτή η μεγάλη εταιρεία, τι κάνει; Δημιουργεί logistics. Δημιουργούν logistics στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Γερμανία, στην Πολωνία, στην Ισπανία. Οι αποθήκες, αυτές οι αποθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου αντί να πληρώνεις το τρίευρο, το τρίευρο, δηλαδή θα περνάνε δέκα χιλιάδες σε ποσότητα, κάτι απλό, θήκες κινητού ας πούμε. Αντί να πληρώνει τρία ευρώ, θα πλητώνει τρία ευρώ στην συνολική ποσότητα».
Η ικανότητα των διεθνών πλατφορμών να προσαρμόζονται άμεσα εντείνει τον προβληματισμό για τη βιωσιμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων στον χώρο του ηλεκτρονικού εμπορίου, που δεν διαθέτουν πάντα τα περιθώρια ή τις υποδομές για ανάλογες επενδύσεις στα logistics.
