Σφοδρή σεισμική δόνηση 7,4 βαθμών ταρακούνησε το πρωί της Δευτέρας τη δυτική και κεντρική Κολομβία, προκαλώντας καταρρεύσεις κτιρίων και δεκάδες θανάτους, αριθμός που αυξάνεται ώρα με την ώρα καθώς συνεχίζονται αναζητήσεις και απολογισμοί των ζημιών.
Το χτύπημα σημειώθηκε στις 7:34 το πρωί της 10ης Αυγούστου με επίκεντρο κοντά στην πόλη Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στο διαμέρισμα Τσοκό, σε ορεινή ζώνη πλησίον του λεγόμενου Τριγώνου του Καφέ. Η περιοχή αυτή βρέθηκε στο επίκεντρο των καταστροφών και των εκκενώσεων που ακολούθησαν.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της δόνησης είναι το μεγάλο εστιακό βάθος: περίπου 100 χιλιόμετρα. Σε τέτοια ενδιάμεσα βάθη, τα σεισμικά κύματα μπορούν να διαδοθούν σε πολύ μεγάλες αποστάσεις, εξηγώντας γιατί η δόνηση έγινε αισθητή σε ένα τόσο εκτεταμένο τμήμα της χώρας.
Αναφορές για την αίσθηση της δόνησης έρχονται από το Κάλι, την Περέιρα, το Μανισάλες και την Αρμενία έως το Μεντεγίν και την Μπογκοτά, ενώ υπήρξαν δηλώσεις ότι έγινε αισθητή ακόμη και στον Ισημερινό, τον Παναμά και τη Βενεζουέλα. Σε πολλές περιοχές πραγματοποιήθηκαν προληπτικές εκκενώσεις, ενώ καταγράφηκαν τραυματισμοί και ζημιές σε κτίρια, με το Κάλι να πλήττεται ιδιαίτερα.
Δεν εκδόθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι, καθώς η σεισμική εστία βρισκόταν βαθιά στην ενδοχώρα και όχι κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα. Τα καταστροφικά τσουνάμι, κατά κανόνα, συνδέονται με μεγάλες και σχετικά ρηχές μετακινήσεις του πυθμένα της θάλασσας.
Η Κολομβία βρίσκεται σε μία από τις πιο σύνθετες σεισμοτεκτονικές περιοχές της Νότιας Αμερικής: στα δυτικά η πλάκα Νάσκα βυθίζεται κάτω από τη νοτιοαμερικανική πλάκα (καταβύθιση), ενώ στα βόρεια αλληλεπιδρούν η πλάκα της Καραϊβικής και το τεκτονικό μπλοκ του Παναμά. Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν πολλά ενεργά ρήγματα.
Με βάση τη θέση και το βάθος του, ο σεισμός της 10ης Αυγούστου φαίνεται συμβατός με διάρρηξη στο εσωτερικό της καταβυθιζόμενης πλάκας Νάσκα, σε βάθος όπου αυτή έχει ήδη εισχωρήσει κάτω από την ήπειρο — μια διαδικασία που μπορεί να παράγει ισχυρές δονήσεις οι οποίες γίνονται αισθητές σε τεράστιες αποστάσεις.
Η ομοιότητα με έναν παλιότερο φονικό σεισμό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία: στις 23 Νοεμβρίου 1979 ένας ισχυρός σεισμός περίπου 7,2 βαθμών (γνωστός ως σεισμός του Ελ Κάιρο) συγκλόνισε την ίδια ευρύτερη ζώνη. Η εστία του 1979 βρισκόταν σε βάθος περίπου 108 χιλιομέτρων, κοντά στη βόρεια κοιλάδα Βάγιε ντελ Κάουκα, πολύ κοντά στη σημερινή περιοχή του Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ.
Ο σεισμός του 1979 είχε φονικές συνέπειες: δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και εκατοντάδες τραυματίστηκαν, με σοβαρές ζημιές σε πόλεις και κοινότητες του Τριγώνου του Καφέ, όπως το Μανισάλες και η Περέιρα. Παρότι η σημερινή δόνηση δεν αποτελεί μετασεισμό του γεγονότος του 1979 —έχουν περάσει σχεδόν 47 χρόνια και ένας μετασεισμός συνδέεται με μια πρόσφατη κύρια διάρρηξη— η σύμπτωση δείχνει ότι αυτό το βαθύ τμήμα της καταβυθιζόμενης πλάκας μπορεί να παράγει σεισμούς άνω των 7 βαθμών.
Η σεισμική ιστορία της περιοχής υπενθυμίζει επίσης πως το μέγεθος δεν καθορίζει πάντα τις συνέπειες: στις 25 Ιανουαρίου 1999, ένας σεισμός 6,2 βαθμών έπληξε την περιοχή της Αρμενίας με εστία μόλις περίπου 17 χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια και προκάλεσε περίπου 1.200 θανάτους, χιλιάδες τραυματίες και εκτεταμένες καταστροφές, αφήνοντας περισσότερους από 200.000 ανθρώπους χωρίς σπίτι ή εργασία.
Οι αρχές συνεχίζουν τις επιχειρήσεις διάσωσης, εκκενώσεις και εκτιμήσεις ζημιών, ενώ οι σεισμολόγοι παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή.
