Οι σκληρές οικονομικές και πολιτικές αξιώσεις της Τεχεράνης έχουν πλέον μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον σε αδιέξοδο, περιορίζοντας σημαντικά τις επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ για απόσυρση από τη σύγκρουση. Τις τελευταίες εβδομάδες ο Αμερικανός πρόεδρος προετοίμαζε το έδαφος ώστε, εφόσον ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, να κηρύξει τη «νίκη» στον πόλεμο με το Ιράν — αλλά οι απαιτήσεις της Τεχεράνης ανέβασαν τον πήχη πολύ ψηλά.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ είχε φτάσει στο σημείο να σκέφτεται ακόμη και αποχώρηση χωρίς συμφωνία για τα πυρηνικά, αν οι διαπραγματεύσεις δεν αποδώσουν. Ωστόσο το Σάββατο το Ιράν ζήτησε το υψηλότερο αντίτιμο που έχει απαιτήσει μέχρι σήμερα: δισεκατομμύρια δολάρια, αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού — όρους που καθιστούν οποιαδήποτε λύση χωρίς απώλεια κύρους για τον πρόεδρο εξαιρετικά δύσκολη.
Η ικανότητα της Τεχεράνης να διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα, χρησιμοποιώντας πυραύλους και drones, έχει αναδειχθεί σε ισχυρό μέσο πίεσης. Οι επιθέσεις αυτές επηρεάζουν την εμπορική κίνηση και τις διεθνείς αγορές πετρελαίου, και παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι τα Στενά ήταν «ανοιχτά», οι υποσχέσεις αποδείχθηκαν πρόωρες.
Αναλυτές και αξιωματούχοι διαπιστώνουν ότι η Τεχεράνη παίζει «σκληρά» επειδή πιστεύει ότι ο Τραμπ επιδιώκει τελικά να αποσυρθεί και επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών. Όπως σημείωσε ο Γκρέγκορι Μπρου της Eurasia Group, «οι Ιρανοί πιστεύουν ακράδαντα ότι ο Τραμπ θέλει να αποσυρθεί και επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών, γι’ αυτό και παίζουν σκληρά».
Η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, επισημαίνει ότι οι σκληρές απαιτήσεις του Ιράν κάνουν πολύ δύσκολη την εύρεση λύσης χωρίς να πληγεί το κύρος του προέδρου. Το τελευταίο αδιέξοδο δείχνει επίσης ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για μια παρατεταμένη αντιπαράθεση.
Το πολιτικό πλαίσιο στην Ουάσινγκτον πιέζει επιπλέον τον Τραμπ: με λιγότερο από τρεις μήνες έως τις ενδιάμεσες εκλογές και τις τιμές της βενζίνης σε υψηλά επίπεδα, ο πρόεδρος αναζητά τρόπους να πείσει το αμερικανικό κοινό ότι η στρατιωτική πίεση απέδωσε. Τις τελευταίες ημέρες ο ίδιος δήλωσε πως ήταν «έτοιμος για τη μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», αν και, σύμφωνα με αναφορές, σύμμαχοι τον απέτρεψαν.
Στο μέτωπο των συμφωνιών, ο Τραμπ έχει υποσχεθεί ιδιωτικά ότι η Τεχεράνη δύσκολα θα επανεκκινήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, επικαλούμενος την καταστροφή τριών βασικών εγκαταστάσεων πέρυσι. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, όπως αναφέρεται, αναμένεται να εντοπίσουν οποιαδήποτε προσπάθεια ανακατασκευής ή κατασκευής όπλου, ενώ ο πρόεδρος θεωρεί ότι η απειλή νέων επιθέσεων λειτουργεί αποτρεπτικά.
Την ίδια ώρα, ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, απαίτησε τον τερματισμό του πολέμου, άρση του αποκλεισμού, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων, άρση κυρώσεων και καταβολή αποζημιώσεων πριν ανοίξει το Ορμούζ, σύμφωνα με το πρακτορείο IRNA — όρους που απομακρύνουν τη ρεαλιστική προοπτική ταχείας συμφωνίας.
Οι ελπίδες για συμφωνία επιπλέον εξασθένισαν μετά την καταγγελία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για ιρανική πυραυλική επίθεση σε πλοίο τους και την επακόλουθη αυστηροποίηση των ιρανικών όρων για την άδεια διέλευσης. Η Τεχεράνη, όπως αναφέρεται, επιμένει να μην επιτρέπει τη διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων από το Ορμούζ και διεκδικεί έσοδα από εμπορικά πλοία· η Ουάσινγκτον απορρίπτει αυτούς τους περιορισμούς και την επιβολή διοδίων.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ παραμένει «υπομονετικός» και θα ξεπεράσει τη διπλωματική εμπλοκή, όσο οι τιμές της βενζίνης διατηρούνται σε επίπεδα που δεν τραυματίζουν την εκλογική του ατζέντα. Η μέση τιμή της βενζίνης ήταν 4,02 δολάρια το Σάββατο — υψηλότερα από πέρυσι, αλλά ελαφρώς μειωμένη σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πιέζουν για μακροπρόθεσμες αλλαγές στις διμερείς σχέσεις και, αν αυτό δεν επιτευχθεί, θα διατηρήσουν πίεση στην εξαγωγή ενέργειας από τη Μέση Ανατολή με στόχο χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς. Κατά την εκτίμηση των αξιωματούχων, εάν το πυρηνικό πρόγραμμα ελεγχθεί και η ναυτιλία στο Ορμούζ αποκατασταθεί, ο Τραμπ θα παρατείνει πιθανόν την εκεχειρία και ίσως άρει τον στρατιωτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών — εφόσον η Τεχεράνη ανοίξει τα Στενά.
Παράλληλα, ο πρόεδρος υπαινίχθηκε στις δημόσιες τοποθετήσεις του ότι τα αποθέματα ουρανίου του Ιράν δεν αποτελούν άμεση απειλή, υποστηρίζοντας στη σύνοδο του ΝΑΤΟ ότι βρίσκονται «βαθιά θαμμένα» και «κανείς δεν θα είναι σε θέση να τα πάρει εκτός από εμάς». Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπαινίχθηκε επίσης ότι «η νίκη είναι ήδη γεγονός», παραπέμποντας σε άρθρο με τίτλο «Ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε τον πόλεμο με το Ιράν» — μια ρητορική που αντανακλά την προσπάθειά του να εμφανίσει πολιτικό μέρισμα από την κρίση.
