Υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Ιράν έθεσε χθες σαρωτικούς όρους προς τις ΗΠΑ προτού συζητηθεί οποιαδήποτε αποσυμπλοκή της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, ακυρώνοντας στην πράξη τις ελπίδες για άμεσο άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου που έχει βρεθεί στο επίκεντρο του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Οι δηλώσεις του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγάντρ, έρχονται σε αντίθεση με τις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν τις συνομιλίες του Τεχεράνης με το Ομάν για την εμπλοκή στη μελλοντική διαχείριση των Στενών.
Στα όσα απαίτησε το Ιράν περιλαμβάνονται πρωτίστως να «βάλει οριστικά τέλος στον πόλεμο και στην επίθεση» εναντίον του και των συμμάχων του, η άρση του αποκλεισμού των λιμανιών του, η άρση των αμερικανικών κυρώσεων, η αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων και «την πλήρη αποζημίωση» των ζημιών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Μέρος αυτών των όρων περιλαμβανόταν στο ιρανοαμερικανικό πρωτόκολλο συμφωνίας του Ιουνίου, το οποίο είχε επιφέρει εκεχειρία και επέτρεψε προσωρινά την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά, ανοίγοντας το δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο αυτή η εκεχειρία κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, με αποτέλεσμα την επανέναρξη αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών και ιρανικών αντίποινων μέσω συμμάχων της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή.
Θετικές διαπραγματεύσεις
Παρά τις εντάσεις, η Τεχεράνη διαβεβαίωσε τελευταία ότι έχει συμφωνήσει με το Ομάν σε μια συγκεκριμένη διαδρομή διέλευσης των πλοίων. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματεύσεις «διεξάγονται σε θετική και εποικοδομητική ατμόσφαιρα», ενώ παράλληλα καταδίκασε «τις επανειλημμένες επιθέσεις» και κάλεσε σε αποχή από οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη διπλωματική διαδικασία.
Το Ιράν, από την πλευρά του, δήλωσε πως οι συνομιλίες με το Ομάν «πλησιάζουν στο τελικό τους στάδιο», σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος απέδωσε την καθυστέρηση στην ανακοίνωση του αποτελέσματος σε «τεχνικά προβλήματα». Ο ίδιος, ωστόσο, επανέλαβε ότι η επίτευξη των διαπραγματεύσεων «δεν σημαίνει βεβαίως ότι θα ξανανοίξει το Ορμούζ», επικαλούμενος και άλλες «προϋποθέσεις και αποζημιώσεις» που πρέπει να συμφωνηθούν.
Στο μεταξύ, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει ξανακλειδώσει τα Στενά του Ορμούζ και στοχοθετεί τακτικά πλοία που επιχειρούν να διέλθουν χωρίς την έγκρισή της, με σημαντικές επιπτώσεις για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.
Χαρακτηριστικά, ένα πετρελαιοφόρο της Adnoc, της εθνικής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δέχθηκε πύραυλο στα Στενά χωρίς να υπάρξουν θύματα, όπως ανακοίνωσε χθες το Αμπού Ντάμπι, αποδίδοντας την επίθεση στο Ιράν. Η Adnoc είχε αναφέρει την Παρασκευή ότι 15 πλοία της έχουν στοχοθετηθεί από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, εκ των οποίων τρία μόνον αυτή την εβδομάδα.
Παύση των βομβαρδισμών
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει εδώ και πάνω από μια εβδομάδα, ωστόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει συνδέσει αυτήν την αναστολή με την ταχεία σύναψη μιας συμφωνίας, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο νέων, εκτεταμένων πλήξεων εάν δεν υπάρξει συμφωνία σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Στο φόντο αυτό, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής του διοικητηρίου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (U.S. Central Command ή CENTCOM), μετέβη χθες στο Ισραήλ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Μπαχρέιν για μια «αποτίμηση της κατάστασης», σύμφωνα με τον ισραηλινό δημόσιο ραδιοσταθμό Kan. Δεν υπάρχει προς το παρόν επιβεβαίωση ούτε από τις ΗΠΑ ούτε από το Ισραήλ για τη μετάβαση αυτή.
Έξω από το ζήτημα των Στενών, καμία άλλη διπλωματική διέξοδος δεν φαίνεται στον ορίζοντα, ειδικά όσον αφορά το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, μετά από πάνω από πέντε μήνες σύγκρουσης που έχει ήδη επιφέρει ρήγματα στην παγκόσμια οικονομία.
