Η επιβεβαίωση ότι ο Χουσάμ Λούκα, γνωστός ως “Η Αράχνη”, βρίσκεται πιθανότατα στη Μόσχα προκάλεσε νέα αναταραχή στη Συρία: για πολλούς θυμάτων και ακτιβιστών, η παρουσία του στη Ρωσία σημαίνει μία ακόμη απρόσιτη δικαιοσύνη. Η πληροφορία αυτή, όπως και οι μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν μετά την κατάρρευση του καθεστώτος, ρίχνει ξανά φως στη διαδρομή ενός από τους πλέον αμφιλεγόμενους αξιωματούχους της εποχής Άσαντ.
Ο Λούκα, ο οποίος κατηγορείται για οργανωμένες θηριωδίες και συστηματικά βασανιστήρια, υπήρξε επικεφαλής της ισχυρότερης πολιτικής υπηρεσίας πληροφοριών της χώρας. Η πολυτελής κατοικία του στη Δαμασκό βρέθηκε εγκαταλελειμμένη μετά την ανατροπή του Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, και μέσα στο σπίτι ερευνητές εντόπισαν δεκάδες φωτογραφίες του σε διάφορες στιγμές της ζωής του – ανάμεσά τους και πολλαπλά αντίτυπα όπου ποζάρει χαμογελαστός δίπλα στον Μπασάρ αλ-Άσαντ. Μαζί βρέθηκαν μετάλλια, διπλώματα και ένα τετράδιο με δεκάδες ονόματα: από εμπόρους και γιατρούς μέχρι στρατιωτικούς και συγγενείς, στοιχεία που ενισχύουν τη φήμη του ως ανθρώπου με τεράστιο δίκτυο πληροφοριοδοτών.
Η πιο σοβαρή κατηγορία που βαραίνει το όνομά του είναι η λεγόμενη Σφαγή του Eid στην περιοχή αλ-Ουάερ το 2015. Σύμφωνα με το Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, 28 άτομα, μεταξύ των οποίων 17 παιδιά, σκοτώθηκαν σε εκείνη την επίθεση· ο Λούκα φέρεται να είχε καθορίσει τους στόχους, γεγονός που τον οδήγησε σε προαγωγή στην ηγεσία της Γενικής Διεύθυνσης Ασφαλείας (GSD).
Μετά την πτώση του καθεστώτος, η νέα συριακή κυβέρνηση εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του Λούκα για “προμελετημένο φόνο, βασανιστήρια και θάνατο συνεπεία βασανιστηρίων”, όπως δήλωσε ο Γενικός Εισαγγελέας της Συρίας, Χασάν αλ-Τούρμπα. Παρ’ όλα αυτά, οι προσπάθειες εντοπισμού του έπεσαν σε τοίχο: οι άνθρωποι με τους οποίους επικοινώνησε η έρευνα είτε τηρούν σιγή είτε αρνούνται οποιαδήποτε σχέση μαζί του.
Από τις έρευνες προέκυψαν σημαντικές μαρτυρίες: ένας πρώην φρουρός της πολυκατοικίας αποκάλυψε την επαφή ενός σωματοφύλακα, γνωστού ως Μαχμούντ. Ο τελευταίος υποστήριξε ότι ο Λούκα εξαφανίστηκε παίρνοντας μαζί του μεγάλο χρηματικό ποσό, παρά τις –όπως λέει– διαβεβαιώσεις ότι θα υπερασπιζόταν τη Δαμασκό. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια του πολέμου, το όνομα και ο αριθμός τηλεφώνου του Λούκα είχαν γίνει γνωστά σε τοίχους της Χομς, καθώς προσέφερε ασφαλή διέλευση σε όσους ήθελαν να εγκαταλείψουν την πόλη· πολλοί, όμως, που επικοινώνησαν μαζί του δεν εμφανίστηκαν ποτέ ξανά, σύμφωνα με κατοίκους και πρώην αντάρτες.
Η έρευνα κατέληξε σε υπόθεση διαφυγής: στοιχεία δείχνουν ότι ο Λούκα πιθανόν διέφυγε πρώτα στον Λίβανο με ρωσικό διαβατήριο και στη συνέχεια στη Ρωσία. Βρέθηκαν ενδείξεις ισχυρών δεσμών με ρωσικές υπηρεσίες και ακόμη και αποστολή ευχετήριας κάρτας από ανώτατο Ρώσο αξιωματούχο, σύμφωνα με τις πηγές που ερεύνησαν την υπόθεση.
Δημοσιογράφοι κατάφεραν να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με πρόσωπο που αναγνώρισε τη φωνή του Λούκα και επιβεβαίωσε προσωπικές πληροφορίες· ο ίδιος αρνήθηκε να μιλήσει περαιτέρω, επικαλούμενος κινδύνους για τη θέση του. Ταυτόχρονα, εντοπίστηκε να χρησιμοποιεί συριακό και ρωσικό αριθμό τηλεφώνου στα περίχωρα της Μόσχας, στοιχεία που ενισχύουν την εικόνα παρουσίας του εκεί.
Η πιθανή παραμονή του στη Μόσχα αποτελεί πλήγμα για όσα κινήματα και οικογένειες στη Συρία ζητούν λογοδοσία. Η Ρωσία θεωρείται απίθανο να εκδώσει στελέχη του πρώην καθεστώτος και, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα, δεν υπήρξε επίσημη απάντηση από τη ρωσική κυβέρνηση για ενδεχόμενη έκδοση.
Στη Χομς, οι οικογένειες των θυμάτων συνεχίζουν να περιμένουν. Ο Μοχάμεντ, που έχασε τον επτάχρονο γιο του Ουάελ στη σφαγή, λέει ότι δεν θα σταματήσει να ελπίζει πως ο Λούκα και τα υπόλοιπα στελέχη θα λογοδοτήσουν κάποια μέρα για τις πράξεις τους.
