Η απότομη άνοδος των τιμών στα πρατήρια καυσίμων, μετά την όξυνση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, μεταφράζεται σε κύμα κλοπών και βίαιων συμπεριφορών εναντίον εργαζομένων, καταγγέλλουν ιδιοκτήτες και εργαζόμενοι του κλάδου στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Στοιχεία της εταιρείας Forecourt Eye δείχνουν ότι οι συνολικές ημερήσιες απώλειες των πρατηρίων από κλοπές προσεγγίζουν πλέον τις 194.000 στερλίνες, ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση σχεδόν 48% συγκριτικά με την περίοδο πριν από την έναρξη της κρίσης. Η ανάλυση βασίστηκε σε δείγμα 550 πρατηρίων και στην αναγωγή για το σύνολο των 8.359 πρατηρίων που λειτουργούν στη χώρα.
Σύμφωνα με την έρευνα, μέσα στους πέντε μήνες μετά την εκδήλωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, τα περιστατικά στα οποία οδηγοί ανεφοδιάζονται και αποχωρούν χωρίς πληρωμή αυξήθηκαν κατά περίπου 20%. Η Forecourt Eye εκτιμά ότι σήμερα σημειώνονται περίπου 2.872 τέτοια περιστατικά ημερησίως, έναντι περίπου 2.400 πριν από την κρίση.
Ανάλογη αύξηση εμφανίζεται και στον όγκο των κλεμμένων καυσίμων: καθημερινά αφαιρούνται χωρίς πληρωμή περίπου 108.900 λίτρα, έναντι περίπου 87.000 λίτρων πριν από την έναρξη της πολεμικής κρίσης — ποσοστό αύξησης περίπου 24%.
Στενά συνδεδεμένη με αυτές τις τάσεις είναι η εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι διαταραχές στις προμήθειες οδήγησαν σε αυξήσεις χονδρικών τιμών που μεταφέρθηκαν σταδιακά στις αντλίες. Παρά το προσωρινό διάλειμμα όταν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν συμφώνησαν σε πλαίσιο διαπραγματεύσεων, η κατάρρευση των συνομιλιών επανέφερε την άνοδο — με τη μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης την προηγούμενη εβδομάδα να φθάνει στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σύγκρουσης και στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022.
Ωστόσο ο οικονομικός αντίκτυπος δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα. Η Forecourt Eye σημειώνει αύξηση περιστατικών λεκτικής και σωματικής βίας, εκφοβισμού και απειλών κατά του προσωπικού, καθώς πελάτες που αδυνατούν ή αρνούνται να πληρώσουν αντιδρούν έντονα στην αύξηση των τιμών.
Για την αντιμετώπιση της έξαρσης της παραβατικότητας, ανακοινώθηκε συνεργασία με την εταιρεία Facewatch, η οποία ειδικεύεται στην αναγνώριση προσώπου και στην πρόληψη εγκληματικών ενεργειών. Από το φθινόπωρο περισσότερα από 2.000 πρατήρια θα αποκτήσουν δωρεάν πρόσβαση σε νέα ψηφιακά συστήματα καταγραφής και αναφοράς περιστατικών, με στόχο τον ταχύτερο εντοπισμό επαναλαμβανόμενων δραστών.
Το φαινόμενο δεν είναι πρωτόγνωρο για τη βρετανική αγορά: παρόμοια έξαρση είχε καταγραφεί μετά την έναρξη του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας το 2022, όταν επίσης υπήρξε απότομη αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Στο πολιτικό πεδίο συνεχίζεται η αντιπαράθεση για το αν οι αυξήσεις στις αντλίες αντανακλούν το πραγματικό κόστος ή αν κάποιες επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται την κρίση για να διευρύνουν τα περιθώρια κέρδους. Ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι διαμήνυσε ότι η κυβέρνηση θα παρακολουθεί στενά την αγορά και θα παρέμβει εφόσον διαπιστωθούν φαινόμενα αδικαιολόγητης αισχροκέρδειας.
Μέχρι στιγμής, οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν εντοπίσει εκτεταμένες πρακτικές υπερβολικής τιμολόγησης. Η βρετανική Επιτροπή Ανταγωνισμού και Αγορών αναφέρει ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για γενικευμένη αισχροκέρδεια μετά την έναρξη της κρίσης, αν και συνεχίζει να εξετάζει την αύξηση των περιθωρίων κέρδους σε ορισμένες μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ και σε ανεξάρτητους λιανοπωλητές καυσίμων.
Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι του λιανεμπορίου απορρίπτουν τις κατηγορίες περί υπερβολικών κερδών και επισημαίνουν τον έντονο ανταγωνισμό που, σύμφωνα με αυτούς, συγκρατεί τις τιμές. Επισημαίνουν επίσης τα αυξημένα κόστη που φορτώνονται στις επιχειρήσεις — ασφαλιστικές εισφορές, υψηλότερους φόρους στη συσκευασία, εντεινόμενα λειτουργικά έξοδα και ένα φορολογικό πλαίσιο που, όπως υποστηρίζουν, δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες.
Ο Σύνδεσμος Πρατηριούχων του Ηνωμένου Βασιλείου ζητά αυστηρότερες ποινές για τους συστηματικούς δράστες, ταχύτερη ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ αστυνομίας και πρατηρίων και επέκταση των συστημάτων αυτόματης αναγνώρισης πινακίδων. Πολλές επιχειρήσεις εξετάζουν επίσης την εφαρμογή προπληρωμής σε περιοχές υψηλής παραβατικότητας — μέτρο που εφαρμόζεται ήδη σε κάποια πρατήρια. Αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο παραμένει ασταθές το διεθνές ενεργειακό περιβάλλον, η πίεση στα πρατήρια και τα περιστατικά κλοπών δύσκολα θα υποχωρήσουν άμεσα.
