Η ΑΑΔΕ ανοίγει τον επόμενο κύκλο ελέγχων μετά το πέρας της περιόδου υποβολής φορολογικών δηλώσεων, επιστρατεύοντας εξελιγμένους αλγόριθμους και μαζικές διασταυρώσεις δεδομένων για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.
Προτεραιότητα δίνεται σε φορολογούμενους που δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από 10.000 έως 20.000 ευρώ, αλλά εμφανίζουν καταναλωτικές δαπάνες που σε πολλές περιπτώσεις φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 100.000 ευρώ. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο ελεγκτικός μηχανισμός προετοιμάζει την αποστολή τουλάχιστον 12.000 ειδοποιητηρίων προς πρόσωπα που θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις για παλαιότερες φορολογικές εκκρεμότητες.
Οι ψηφιακοί έλεγχοι βασίζονται στη διασταύρωση των στοιχείων των δηλώσεων με δεδομένα που διαθέτει ήδη η ΑΑΔΕ από τράπεζες, εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία, εταιρείες και άλλους φορείς. Κάθε απόκλιση ενεργοποιεί αυτόματα τον μηχανισμό ελέγχου, ενώ οι πιο σύνθετες υποθέσεις παραπέμπονται σε εξειδικευμένους ελεγκτές για περαιτέρω διερεύνηση.
Βασικό εργαλείο είναι το πληροφοριακό σύστημα BANCAPP, που αντλεί στοιχεία από τα πιστωτικά ιδρύματα και τα αντιπαραβάλλει με τις φορολογικές δηλώσεις, εντοπίζοντας περιπτώσεις υψηλών τραπεζικών καταθέσεων οι οποίες δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματα. Ο ελεγκτικός μηχανισμός αξιοποιεί επίσης στοιχεία τραπεζικών συναλλαγών, δεδομένα για εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία και πληροφορίες από τρίτες πηγές, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο σύστημα ελέγχου.
Στο μικροσκόπιο των διασταυρώσεων μπαίνουν μεταξύ άλλων οι εξής κωδικοί και περιπτώσεις:
- τόκοι τραπεζικών καταθέσεων και repos,
- αναδρομικές αποδοχές και πρόσθετες αμοιβές,
- μερίσματα,
- ηλεκτρονικές πληρωμές (κωδικοί 049-050),
- αποπληρωμές στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων,
- ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής και υγείας,
- νοσήλια σε ιδιωτικές κλινικές,
- δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων,
- δαπάνες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας,
- καταναλώσεις ηλεκτρικού ρεύματος άνω των 1.000 ευρώ,
- υψηλές καταναλώσεις νερού που μπορεί να αποκαλύπτουν αδήλωτες πισίνες,
- εισοδήματα από ενοίκια και βραχυχρόνιες μισθώσεις,
- στοιχεία ιδιοκατοίκησης,
- δηλώσεις φιλοξενίας και φιλοξενουμένων.
Όταν από τις διασταυρώσεις προκύψουν ενδείξεις ανακριβούς δήλωσης, ο φορολογούμενος θα λάβει ηλεκτρονική ειδοποίηση προκειμένου να προσκομίσει δικαιολογητικά και εξηγήσεις στην αρμόδια ΔΟΥ ή στο ΚΕΦΟΔΕ. Η προθεσμία ανταπόκρισης ορίζεται σε 15 ημέρες. Εφόσον από τον τελικό έλεγχο επιβεβαιωθούν αποκλίσεις ή αδήλωτα εισοδήματα, θα επιβληθούν πρόσθετοι φόροι, προσαυξήσεις και πρόστιμα, τα οποία, ανάλογα με τη φύση της παράβασης, μπορούν να φθάσουν ακόμη και στο 50% της διαφοράς του φόρου που θα προκύψει.
Στο επόμενο στάδιο, όπου υπάρχουν ενδείξεις ότι τα δηλωθέντα εισοδήματα δεν καλύπτουν τις δαπάνες διαβίωσης ή διαπιστώνεται αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας, θα εφαρμοστούν έμμεσες τεχνικές ελέγχου. Αυτές περιλαμβάνουν ανάλυση ρευστότητας, καθαρής περιουσιακής θέσης, ύψους τραπεζικών καταθέσεων και δαπανών σε μετρητά, βάσει των οποίων η φορολογική διοίκηση προσδιορίζει κατ’ εκτίμηση το ποσό του φόρου που αναλογεί.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις υποθέσεις του φορολογικού έτους 2020, οι οποίες παραγράφονται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες έχουν λάβει εντολή να ολοκληρώσουν άμεσα τους ελέγχους, ώστε να καταλογιστούν φόροι και πρόστιμα όπου διαπιστωθούν αποκρυβέντα εισοδήματα ή ανακριβείς δηλώσεις.
Στο στόχαστρο βρίσκονται συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων, όπως:
- φορολογούμενοι που δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα αλλά πραγματοποιούν υψηλές δαπάνες διαβίωσης ή εμφανίζουν σημαντικές τραπεζικές καταθέσεις,
- όσοι απέκτησαν εισοδήματα από το εξωτερικό, όπως τόκοι, συντάξεις ή μισθοί, χωρίς να τα δηλώσουν,
- μισθωτοί και συνταξιούχοι με αδήλωτα αναδρομικά ή πρόσθετες αποδοχές,
- ιδιοκτήτες ακινήτων με αδήλωτα εισοδήματα από ενοίκια ή βραχυχρόνιες μισθώσεις,
- επαγγελματίες που εμφανίζουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, ενώ καταγράφουν σημαντική οικονομική δραστηριότητα.
