Σήμερα, Παρασκευή 1η Αυγούστου, το εορτολόγιο καταγράφει μια σειρά θρησκευτικών μνημών: την Πρόοδο του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, τον Οσιομάρτυρα Ελέση εν Κυθήροις, τους εννέα μάρτυρες της Πέργης, τους Επτά Μακκαβαίους μαζί με τη μητέρα τους Σολομονή και την Αγία Νεομάρτυρα Κασσάνδρα την Τραπεζούντια.
Την ίδια ημέρα γιορτάζουν, μεταξύ άλλων, τα ονόματα:
- Ελέσα, Ελέσσα,
- Εύκλεος, Ευκλεή, Ευκλέα,
- Μάρκελος*,
- Σολομονή,
- Κασσάνδρα*.
Η Πρόοδος του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού τιμάται την 1η Αυγούστου, ημέρα που παραδοσιακά σηματοδοτεί και την έναρξη της προσευχής προς την Παναγία, καθώς συμπίπτει με την αρχή της νηστείας προς την Κοίμησή της. Πρόκειται για τη λιτάνευση του Τιμίου Σταυρού στην Κωνσταντινούπολη — την έξοδό του από το παλάτι ή, κατά άλλους, από το σκευοφυλάκιο της μεγάλης εκκλησίας — και εορτάστηκε πρώτιστα ως ανάμνηση της απαλλαγής των Βυζαντινών από την επιδρομή των Σαρακηνών μέσω της μεσολάβησης του Τιμίου Σταυρού.
Οι Άγιοι εννέα μάρτυρες της Πέργης — Λέοντιος, Άττος, Αλέξανδρος, Κινδέας, Μνησίθεος, Κυριακός, Μηναίος, Κατούνος και Ευκλής — έζησαν στην εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού και του τοπικού ηγεμόνα Φλαβιανού. Οι περισσότεροι ήταν γεωργοί, ενώ ο Μηναίος εργαζόταν ως μαραγκός. Ο χριστιανισμός είχε ριζώσει μέσα τους από πολύ μικρή ηλικία και διατήρησαν την πίστη τους μέχρι την ώριμη ηλικία.
Ένα βράδυ αποφάσισαν να ομολογήσουν την πίστη τους με πράξη: μπήκαν στον ειδωλολατρικό ναό της Αρτέμιδος και κατέστρεψαν τα αγάλματα που βρίσκονταν εκεί. Αμέσως συνελήφθησαν από τους ειδωλολάτρες, υπόκεινται σε ανάκριση και υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια. Πρώτα τους έκαψαν τα πλευρά, στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας σιδερένια νύχια, τους έσκισαν τις σάρκες, και κατόπιν τους τρύπησαν τα μάτια με αναμμένους δαυλούς.
Αφού τους έριξαν σε απάνθρωπη φυλακή χωρίς νερό και τροφή, τους έβγαλαν και τους έριξαν σε κλουβί με θηρία για να τους κατασπαράξουν. Τα ζώα όμως, παρά την πείνα τους, παρέμειναν ήρεμα και δεν πλησίασαν τους Αγίους. Οι παρευρισκόμενοι, εντυπωσιασμένοι από το γεγονός, φώναξαν με μία φωνή «Μέγας ο Θεός των Χριστιανών».
Ύστερα έγινε θαύμα: ακούστηκαν βροντές, έπεσε αστραπή και βροχή, και ακούστηκε φωνή που προσκαλούσε τους Αγίους στον ουρανό. Χαρούμενοι, οι μάρτυρες δέχτηκαν το τέλος τους όταν ο τύραννος διέταξε την αποκεφαλισή τους. Έτσι ολοκληρώθηκε το μαρτύριό τους και εισήλθαν στην αιώνια Βασιλεία.
*Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει το όνομα Μάρκελος και το όνομα Κασσάνδρα.
Ανατολή ήλιου: 06:28 – Δύση ήλιου: 20:34
