Με φτυάρια, τσουγκράνες και οχήματα έργου στα χέρια, οι κάτοικοι του Ελ Τιέμπλο έβαλαν μπροστά μια ανθρωποσειρά για να προστατέψουν μια υπεραιωνόβια καστανιά, τον «Αμπουέλο», που οι ντόπιοι θεωρούν εθνικό θησαυρό της Ισπανίας καθώς οι φλόγες πλησίαζαν απειλητικά.
Ο «παππούς», όπως μεταφράζεται το όνομα του δέντρου, με ηλικία άνω των 500 ετών, στέκεται στο δάσος με τις καστανιές του εθνικού δρυμού της Κοιλάδας Ιρουέλας στην επαρχία της Άβιλα, κοντά στη Μαδρίτη. Το δέντρο ξεχωρίζει: ύψος περίπου 25 μέτρα και κορμός με περιφέρεια που ξεπερνά τα 15 μέτρα.
«Η καστανιά είναι το έμβλημα του Ελ Τιέμπλο. Δεν υπάρχει η πόλη χωρίς αυτήν», είπε ο Χοσέ Κάρλος, 50 ετών, τεχνικός ελέγχων ποιότητας που ζει στο χωριό, περιγράφοντας την ιδιαιτερότητα του κούφιου κορμού που χρησιμεύει ως καταφύγιο για ζώα και τα στριφογυριστά κλαδιά που θυμίζουν μοντέρνο γλυπτό.
Ενώ οι πυροσβέστες επέμεναν στην προστασία των κατοικημένων ζωνών, δεκάδες κάτοικοι σχημάτισαν αυτοσχέδια γραμμή άμυνας για να σταματήσουν την πορεία της φωτιάς προς το δάσος με τις καστανιές. «Φέραμε τσάπες, φτυάρια, οχήματα. Ορισμένοι έφεραν οχήματα έργου», είπε ο Χαβιέρ Γκαρσία, 67 ετών, δίνοντας συνέντευξη μπροστά στο ανέπαφο δέντρο.
Ο συνταξιούχος τεχνικός εργαστηρίου περιέγραψε τις ημέρες του στην «πρώτη γραμμή»: έφτανε πριν χαράξει και έφευγε μετά τη δύση του ήλιου. Περίπου 120 κάτοικοι συμμετείχαν στις επιχειρήσεις, ενώ εθελοντές ετοίμαζαν γεύματα για όσους μάχονταν με τις φλόγες στο Ελ Τιέμπλο, που απέχει περίπου 40 χιλιόμετρα από τον «Αμπουέλο».
«Έτσι γίνονταν τα πράγματα παραδοσιακά. Όταν υπήρχε φωτιά, καλούσαν την κοινότητα, όλοι συγκεντρώνονταν και μάχονταν για να τη σβήσουν», πρόσθεσε ο ίδιος, υπενθυμίζοντας την τοπική παράδοση συλλογικής αλληλεγγύης σε περιστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Ο δήμαρχος του Ελ Τιέμπλο, Αρτούρο Βάρας, απέδωσε την επιτυχία στη διάσωση του δάσους κυρίως στους ίδιους τους κατοίκους: «κυρίως χάρη στους κατοίκους που έθεσαν τις γνώσεις του, το κουράγιο τους, την ενέργειά τους και τον χρόνο τους στην υπηρεσία αυτού του έργου, αφοσιώθηκαν ψυχή τε και σώματι». Καίριας σημασίας, είπε, ήταν επίσης ότι οι ντόπιοι «ξέρουν πού να πάνε και πού όχι και βρήκαν τον τρόπο για να σώσουν την καστανιά, τον σημαντικότερο θησαυρό μας».
Οι εθελοντές, όλων των ηλικιών και ακόμη μερικοί ηλικιωμένοι, άνοιξαν δρόμο μέσα στο δάσος σε απότομη κλίση για να βοηθήσουν. «Όλοι ήθελαν να πάνε, όλοι ήθελαν να βοηθήσουν», δήλωσε ο δήμαρχος.
Η πυρκαγιά, μία από τις σφοδρότερες των τελευταίων ετών στην Ισπανία, ξέσπασε στις 23 Ιουλίου κοντά στην πόλη Μπουργκοόντο στην επαρχία της Άβιλα και εξαπλώθηκε γρήγορα λόγω ισχυρών ανέμων και της παρατεταμένης ξηρασίας, έχοντας κάψει περίπου 770.000 στρέμματα γης και αναγκάσει χιλιάδες κατοίκους να εκκενώσουν χωριά.
Παρότι οι φλόγες έκαψαν τον γειτονικό πευκώνα, σταμάτησαν πριν φτάσουν στο δάσος με τις καστανιές. Σήμερα καπνοί υψώνονταν ακόμη από το καψαλισμένο έδαφος, τρία άλογα έβοσκαν σε μικρό κομμάτι βλάστησης που γλίτωσε και ένα ελικόπτερο πετούσε πάνω από τη ζώνη.
Το δάσος με τις καστανιές παραμένει σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς μήνες, και η διάσωση του «Αμπουέλο» θεωρείται κρίσιμη για την τοπική κοινότητα και την κληρονομιά της περιοχής.
