Σύννεφα που γεννιούνται μέσα απ’ τις φλόγες και φέρνουν δικές τους καταιγίδες: αυτό το σπάνιο, εντυπωσιακό φαινόμενο εμφανίστηκε τις τελευταίες ημέρες στη νοτιοδυτική Γαλλία, κοντά στο Μπορντό, και έχει συναρπάσει με την έντασή του ειδικούς και αρχές. Οι πυροσωρειτομελανίες (pyrocumulonimbus) σχηματίστηκαν πάνω από τεράστιες εστίες φωτιάς και -σύμφωνα με τις πυροσβεστικές υπηρεσίες- παρήγαγαν καταιγίδες που τροφοδοτούν τις ίδιες τις φλόγες.
Αν και τέτοια σύννεφα τεκμηριώνονται σε ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία, για τη Γαλλία το φαινόμενο θεωρείται πρωτοφανές. Όπως επισημαίνει η Φραντσέσκα Ντι Τζουζέπε, συντονίστρια πρόγνωσης πυρκαγιών στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF): «Ωστόσο, αν επιβεβαιωθεί, θα καταδείξει την εξαιρετική ένταση της τρέχουσας πυρκαγιάς και τις ακραίες ατμοσφαιρικές συνθήκες υπό τις οποίες εξελίσσεται».
Οι πυρκαγιές στη Γαλλία έχουν κάψει πάνω από 160.000 στρέμματα, καθιστώντας τις τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί ποτέ στη χώρα, και η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, περιέγραψε την κατάσταση κατά την επίσκεψή του στο Μπορντό ως «η δυσκολότερη που έχουμε βιώσει ποτέ, η σοβαρότερη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», χαρακτηρίζοντας τα περιστατικά «εντελώς πρωτοφανή».
Το μέγεθος και η ταυτόχρονη έξαρση των πυρκαγιών εκτείνονται πέρα από τα γαλλικά σύνορα: Ισπανία και Γαλλία δίνουν μάχη με «αγριότερες και απρόβλεπτες» εστίες, με ολόκληρες κοινότητες να εκκενώνονται. Ο Stefan Doerr, διευθυντής του Κέντρου Έρευνας Πυρκαγιών του Πανεπιστημίου Swansea, επισημαίνει ότι «Μια συγχρονισμένη, πολυεθνική κρίση πυρκαγιών είναι σπάνια στην Ευρώπη».
Στην Ισπανία, μία από τις φωτιές που ξέσπασαν στην ορεινή επαρχία Άβιλα, δυτικά της Μαδρίτης, έχει ήδη χαρακτηριστεί ως η μεγαλύτερη στην ιστορία της χώρας. Σε Γαλλία και Ισπανία μαζί πάνω από 300.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει προσωρινά τα σπίτια τους, με ορισμένους να επιστρέφουν σταδιακά όταν κάποια μέτωπα σταθεροποιούνται.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος παραμένει αυξημένος και σε άλλες περιοχές της νότιας και ανατολικής Ευρώπης, όπως στην Ελλάδα και την Ιταλία, ενώ οι πυροσβεστικές δυνάμεις συνεχίζουν να δέχονται πίεση εξαιτίας του τέταρτου κύματος καύσωνα φέτος.
Στην Ελλάδα οι φωτιές έχουν ήδη θρηνήσει ανθρώπινες ζωές: τουλάχιστον τρεις πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους — δύο στην Κρήτη και ένας σε πυρκαγιά στο Γύθειο. Στην Τουρκία, τα μέτωπα έχουν επεκταθεί σε γεωργικές και δασικές εκτάσεις της επαρχίας Μούγλα.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι πυρκαγιές αυτού του μεγέθους δύσκολα σβήνουν πριν εξαντληθεί η διαθέσιμη καύσιμη ύλη ή πριν πέσουν παρατεταμένες βροχές, ανεξαρτήτως των μέσων που κινητοποιούνται. Όπως σημειώνει ο Stefan Doerr, «Στην Αυστραλία, αλλά και σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ και του Καναδά, υπάρχει πλέον η αποδοχή ότι ορισμένες πυρκαγιές θα βγουν εκτός ελέγχου». Αντίθετα, «Στην Ευρώπη εξακολουθεί να κυριαρχεί η αντίληψη ότι κάθε πυρκαγιά μπορεί να τεθεί υπό πλήρη έλεγχο».
Αιτία της όξυνσης των πυρκαγιών θεωρείται σε μεγάλο βαθμό η κλιματική αλλαγή. Ο Matthew Jones, ερευνητής στη Σχολή Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας, περιγράφει τον συνδυασμό «πολύ υγρών» και «πολύ ξηρών» περιόδων ως το «φαινόμενο του μαστιγίου»: ένας βροχερός χειμώνας έδωσε στη συνέχεια πλούσια βλάστηση, αλλά τα διαδοχικά κύματα καύσωνα από τον Μάιο ξήραναν το τοπίο, μετατρέποντας τη βλάστηση σε εύφλεκτη καύσιμη ύλη.
Ερευνητές προειδοποιούν ότι οι πυρκαγιές γίνονται πιο ακραίες και ανεξέλεγκτες: όπως λέει ο Βίκτορ Ρέσκο ντε Ντίος, λέκτορας Δασικής Μηχανικής και Παγκόσμιας Αλλαγής στο Πανεπιστήμιο της Γέιδα, «Έχουμε εισέλθει σε μια εποχή πυρκαγιών που δεν μπορούν να σβήσουν»· και πρόσθεσε: «Πρόκειται για πυρκαγιές που καίνε με την ένταση αρκετών ατομικών βομβών».
Το μέλλον, όπως προειδοποιούν οι επιστήμονες, μπορεί να φέρει «δαντικά» σενάρια που θυμίζουν Καλιφόρνια και Αυστραλία: μεμονωμένες ή συμπλέγματα πυρκαγιών που καταστρέφουν εκατοντάδες χιλιάδες — ή ακόμη και ένα εκατομμύριο — στρέμματα γης. Οι επιπτώσεις δεν είναι μόνο οικολογικές: πυκνός καπνός απειλεί τη δημόσια υγεία, ενώ οι οικονομικές συνέπειες πλήττουν τουρισμό, αμπελώνες, υποδομές και αστικές περιοχές.
Το φαινόμενο των «σύννεφων φωτιάς» αποδεικνύει την κλιμάκωση των ακραίων καιρικών και πυρκαγικών συνθηκών στην Ευρώπη, γεγονός που αναγκάζει κράτη και επιστήμονες να αναθεωρήσουν τα σχέδια πρόληψης, διαχείρισης των δασών και ανταπόκρισης σε κρίσεις πυρκαγιάς.
Πηγή CNN
