Η απόφαση της κυβέρνησης να ορίσει προσωρινή διοίκηση στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο πυροδότησε νέο γύρο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ υπουργείου Υγείας και του ιατρικού σώματος, σε μια υπόθεση που έχει πλέον μετατραπεί σε πεδίο σκληρής θεσμικής σύγκρουσης. Η κίνηση, που αποσκοπεί στην υπέρβαση του αδιεξόδου μετά τις δικαστικές εμπλοκές στην εκλογική διαδικασία, συναντά την πλήρη αντίδραση του ΠΙΣ, ο οποίος μιλάει για «θεσμική εκτροπή» και αμφισβητεί ευθέως την αυτοδιοίκηση του ανώτατου οργάνου των γιατρών.
Το υπουργείο, ωστόσο, υπεραμύνεται της απόφασής του, υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση είναι αναγκαία για να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία του Συλλόγου και να διεξαχθούν εκλογές σε ήρεμο κλίμα. Στο πλαίσιο αυτό, ορίστηκε προσωρινή πρόεδρος η παθολόγος και πρώην πρόεδρος της Ένωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθήνας – Πειραιά (ΕΙΝΑΠ), Ματίνα Παγώνη, ενώ η σύνθεση της νέας διοίκησης επιλέχθηκε από πρόσωπα που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους στις πρόσφατες εκλογές των ιατρικών συλλόγων, με στόχο την ευρύτερη δυνατή συναίνεση.
Από κυβερνητικής πλευράς, ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Αδωνις Γεωργιάδης είχε προαναγγείλει το βήμα, επικαλούμενος διάταξη που συμπεριλήφθηκε σε πρόσφατο νόμο και του έδινε το περιθώριο ορισμού προσωρινής διοικούσας επιτροπής. «Δεν μπορώ να χάσω ούτε μία ημέρα», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, προλογίζοντας τα επόμενα βήματα, ενώ τόνισε ότι η προσωρινή διοίκηση θα προχωρήσει άμεσα στις προβλεπόμενες διαδικασίες ώστε να αποκατασταθούν η «δημοκρατική νομιμότητα και η κανονικότητα». Ο νόμος, επιπλέον, προβλέπει τη δυνατότητα παραμονής της προσωρινής διοίκησης για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και έως εννέα μήνες υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο ΠΙΣ, όμως, δεν περιορίστηκε στις δημόσιες διαμαρτυρίες. Σε έκτοτε ανακοινώσεις του υπογραμμίζει ότι η «προτεινόμενη διάταξη δεν αποκαθιστά τη νομιμότητα. Δημιουργεί έναν μηχανισμό κυβερνητικού διορισμού της διοίκησης του ΠΙΣ και παρέχει στον υπουργό τη δυνατότητα να επιλέγει πρόσωπα του απολύτου ελέγχου του τα οποία θα λειτουργήσουν ως μαριονέτες του» και κάνει λόγο ακόμη και για «διεθνή διασυρμό» της χώρας.
Τις ελληνικές αντιδράσεις συνόδευσαν και διεθνείς φωνές: η CPME (Μόνιμη Επιτροπή Ευρωπαίων Γιατρών), η CEOM (Συνδιάσκεψη των Ευρωπαϊκών Ιατρικών Συλλόγων) και η UEMS (Ευρωπαϊκή Ενωση Ειδικευμένων Γιατρών) εξέφρασαν την αντίθεσή τους, τονίζοντας την ανάγκη διαφύλαξης της ανεξαρτησίας της ιατρικής εκπροσώπησης. Ο ΠΙΣ θεωρεί δε θέμα χρόνου και την αντίδραση του Παγκόσμιου Ιατρικού Συλλόγου, ενώ έχει λάβει και ανακοινώσεις συμπαράστασης από ιατρικούς συλλόγους της χώρας και την ολομέλεια των δικηγορικών συλλόγων, καθώς και αντιδράσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η απόφαση του ΣτΕ
Η ρίζα της οξείας σύγκρουσης ανάγεται σε απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που σχετίζεται με τη συμμετοχή ιατρικών συλλόγων στις εκλογές του ΠΙΣ το 2022, όταν αποκλείστηκαν από τις αρχαιρεσίες 18 ιατρικοί σύλλογοι επειδή δεν είχε βεβαιωθεί ότι ήταν οικονομικά τακτοποιημένοι. Το τότε Δ.Σ. του ΠΙΣ, επικαλούμενο την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, συμπεριέλαβε επιπλέον 12 συλλόγους στις εκλογές, μεταξύ των οποίων και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών.
Το υπουργείο Υγείας έκρινε ότι οι αποκλεισμοί αυτοί υπερέβαιναν τα όσα προέβλεπε η δικαστική απόφαση και, για τον λόγο αυτό, δεν επικύρωσε τα αποτελέσματα των εκλογών της 26ης Απριλίου. Στηριζόμενος στην ιστορική πρακτική, ο κ. Γεωργιάδης επικαλείται προηγούμενα: την απόφαση του τότε υπουργού Υγείας Ανδρέα Ξανθού το 2019, ο οποίος επίσης αρνήθηκε να επικυρώσει εκείνες τις εκλογές, αλλά και την περίπτωση του Δημήτρη Αβραμόπουλου, ο οποίος επικαλούμενος βασιλικό διάταγμα του 1957 είχε ορίσει προσωρινή διοίκηση θεωρώντας ότι «παρακωλύεται η ομαλή λειτουργία του πανελλήνιου ιατρικού συλλόγου και δεν εκπληρούνται οι σκοποί αυτού».
Η αντιπαράθεση δείχνει ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο την εσωτερική λειτουργία ενός επαγγελματικού σώματος, αλλά και τη συνολική σχέση μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκητων επαγγελματικών θεσμών, με επιπτώσεις που ενδέχεται να απλωθούν σε διεθνές επίπεδο και να δοκιμάσουν την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς.
