Κέρδη έως 120 ευρώ το μήνα διασφαλίζονται για 163.600 εργαζόμενους συνταξιούχους, καθώς η προσαύξηση στο ανταποδοτικό μέρος της κύριας και στην επικουρική σύνταξη ενεργοποιείται μετά τη διακοπή της επαγγελματικής τους δραστηριότητας. Συνολικά, σχεδόν 300.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει απασχόληση στον ΕΦΚΑ, αλλά δικαίωμα σε μόνιμη προσαύξηση έχουν κυρίως όσοι καταβάλλουν κανονικά εισφορές.
Η αύξηση δεν καταβάλλεται όσο ο συνταξιούχος συνεχίζει να εργάζεται· η διαδικασία ξεκινάει όταν ο ασφαλισμένος υποβάλει τα απαιτούμενα στοιχεία και ο e-ΕΦΚΑ προχωρήσει σε επανυπολογισμό. Το νέο θεσμικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων από 1/1/2024 προβλέπει, επίσης, ότι δεν κόβεται καμία σύνταξη, εκτός από την περίπτωση απασχόλησης συνταξιούχων κάτω των 62 ετών στο Δημόσιο.
Υπάρχουν δύο τρόποι καταβολής εισφορών για όσους επανέρχονται στην αγορά εργασίας: οι μισθωτοί και οι αυτοαπασχολούμενοι καταβάλλουν εισφορές που μετατρέπονται σε μόνιμο «μπόνους» στη σύνταξη, ενώ όσοι αναλαμβάνουν εργασία καταβάλλουν ειδικό πόρο 10% επί του μισθού ή, για συνταξιούχους με ελεύθερο επάγγελμα, προσαύξηση της εισφοράς του κλάδου κύριας σύνταξης κατά 50%.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ, 298.600 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει απασχόληση. Από αυτούς, 91.500 είναι μισθωτοί, 72.100 ελεύθεροι επαγγελματίες/αυτοαπασχολούμενοι και 135.000 αγρότες. Οι συνταξιούχοι αγρότες, ωστόσο, εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής εισφορών και δεν θεμελιώνουν δικαίωμα για επιπλέον προσαύξηση, εκτός αν αναπτύξουν εξωαγροτική δραστηριότητα. Κατά συνέπεια, το σύνολο των εργαζόμενων που εισφέρουν κανονικά και έχουν κλειδώσει δικαίωμα σε υψηλότερη σύνταξη φτάνει τους 163.600.
Ήδη 10.278 δικαιούχοι λαμβάνουν αυξημένες συντάξεις, που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν τα 100 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τον χρόνο απασχόλησης και το ύψος των εισφορών. Την ίδια ώρα, 3.827 άτομα βρίσκονται σε αναμονή για την έκδοση των αντίστοιχων αποφάσεων, ενώ περίπου 4.000 αιτήσεις επεξεργάζονται αυτή τη στιγμή.
Πώς υπολογίζεται η προσαύξηση
Η μόνιμη μηνιαία αναπροσαρμογή προκύπτει με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% για κάθε έτος επί των μεικτών αποδοχών (ή επί του πλασματικού μισθού για τους αυτοαπασχολούμενους, ο οποίος προκύπτει από τη διαίρεση της εισφοράς σύνταξης με το 0,20). Παράδειγμα: μισθωτός με αποδοχές 1.150 ευρώ κερδίζει 9 ευρώ για 1 έτος εργασίας και 53 ευρώ για 6 έτη. Σε μισθό 2.300 ευρώ, η 5ετής απασχόληση δίνει 89 ευρώ έξτρα και η 6ετής φτάνει τα 106 ευρώ.
Για επαγγελματίες με υψηλή εισφορά, τα νούμερα ανεβαίνουν: π.χ. ένας γιατρός ή δικηγόρος με εισφορά 419 ευρώ εξασφαλίζει 97 ευρώ μόνιμη αύξηση μετά από 6 χρόνια. Η λήψη του μπόνους προϋποθέτει την υποβολή αίτησης στον τοπικό ΕΦΚΑ μετά την οριστική διακοπή της εργασίας.
Η παράλειψη δήλωσης της απασχόλησης φέρει αυστηρές συνέπειες: σε περίπτωση εντοπισμού αδήλωτου συνταξιούχου, επιβάλλεται αναδρομικό πρόστιμο ίσο με 12 κύριες και επικουρικές συντάξεις. Η είσπραξη γίνεται με παρακράτηση έως 25% από την κύρια και έως 100% από την επικουρική σύνταξη.
Δήλωση και επιστροφές
Οι συνταξιούχοι που εργάζονται ή ξεκινούν εργασία οφείλουν να το δηλώσουν στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ, με κωδικούς Taxisnet και ΑΜΚΑ. Η δήλωση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ημερομηνία έναρξης και τυχόν προϋποθέσεις εξαίρεσης από τον ειδικό πόρο ή τις ασφαλιστικές εισφορές. Η προθεσμία είναι έως την τελευταία ημέρα του μήνα κατά τον οποίο ξεκινά η εργασία ή υποβάλλεται η αίτηση συνταξιοδότησης, εφόσον ο ασφαλισμένος συνεχίζει να εργάζεται.
Επιπλέον, ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει ηλεκτρονική υπηρεσία για την εκκαθάριση και επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε περίπτωση υπέρβασης του ετήσιου ανώτατου ορίου ειδικού πόρου. Το ανώτατο όριο είχε οριστεί για το 2024 στα 5.114,04 ευρώ και για το 2025 στα 5.236,80 ευρώ. Η αίτηση επιστροφής γίνεται ηλεκτρονικά και αφορά εργαζόμενους συνταξιούχους που υπερέβησαν το πλαφόν.
