Η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται με νέα επεισόδια στη θάλασσα και ταυτόχρονα με διπλωματικές κινήσεις που δεν έχουν ακόμη φέρει αποτέλεσμα. Το πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LPG) με σημαία Μοζαμβίκης, το οποίο μετέφερε 28 Ινδούς ναυτικούς, δέχθηκε επίθεση στα χωρικά ύδατα του Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση της πρεσβείας της Ινδίας στην Τεχεράνη. Η πρεσβεία τόνισε ότι όλοι οι Ινδοί ναυτικοί είναι σώοι και διατηρεί επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να διευκρινίζεται αν στο πλοίο επέβαιναν ναυτικοί άλλων εθνικοτήτων.
Το πλοίο “Disha” επλήγη από άγνωστο πύραυλο κοντά στο Στενό του Ορμούζ, ενώ κατευθυνόταν στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με το σωματείο που εκπροσωπεί τους Ινδούς ναυτικούς. Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε, επικαλούμενο ανεπιβεβαίωτη πηγή, ότι οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε δεξαμενόπλοιο LPG στον Κόλπο του Ομάν με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο μέλη του πληρώματος. Το πρακτορείο ισχυρίζεται ότι το τάνκερ χτυπήθηκε επειδή αμερικανικές δυνάμεις θεωρούσαν ότι μετέφερε ιρανικό αέριο και υπέστη ζημιές στο μηχανοστάσιο.
Εν μέσω των ναυτικών επεισοδίων, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε πως υπάρχουν συνομιλίες με το Ιράν με στόχο την εξεύρεση λύσης στη σύγκρουση, αλλά προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη δεν είναι ακόμη έτοιμη για συμφωνία. «Συζητούμε μαζί τους. Θεωρώ ότι είναι σοβαροί. Θεωρώ… ότι είναι μακράν πιο σοβαροί από όσο τους έχουμε δει ποτέ, αλλά δεν σημαίνει ότι το πετυχαίνουμε. Θα δούμε τι θα γίνει», είπε ο Trump σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Ταυτόχρονα, δημοσιεύματα αναφέρουν μυστικές επιχειρήσεις από χώρες του Κόλπου. Η Wall Street Journal μετέδωσε, και το ΒΗΜΑ αναδημοσίευσε, ότι το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ απέστειλαν κρυφά μαχητικά για να πλήξουν στόχους εντός του Ιράν — εγκαταστάσεις αποθήκευσης drones, πυραύλων και άλλες στρατιωτικές υποδομές — στις αρχές του μήνα. Στις επιχειρήσεις αυτές φέρονται να παρείχαν πληροφορίες και αεροπορική κάλυψη τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι κυβερνήσεις του Κόλπου δέχονται πλέον πιέσεις από την κλιμάκωση: το Ιράν έχει επικεντρώσει αντίποινα σε κράτη όπως το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, ενώ η Τεχεράνη εντείνει τις επιθέσεις της σε κρίσιμες υποδομές. Το υπουργείο Εξωτερικών του Κουβέιτ κατήγγειλε ότι το Ιράν έπληξε εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και μονάδα αφαλάτωσης νερού, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες απειλή για τους πολίτες και επικίνδυνη κλιμάκωση.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι θέλουν αποκλιμάκωση και το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, που είναι κρίσιμη θαλάσσια οδός για τις εξαγωγές πετρελαίου του Κόλπου. Ωστόσο, παρά την έκκληση για σταθερότητα, οι Εμιράτες είχαν εμπλακεί νωρίς σε αεροπορικά πλήγματα και φέρονται να συνεχίζουν επιχειρησιακές δράσεις και μετά την προσωρινή εκεχειρία του Απριλίου.
Η σύγκρουση χτυπάει και την οικονομία της περιοχής. Οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο πλήττονται από τον έλεγχο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, ενώ νέες απειλές προκύπτουν από τον αποκλεισμό στην Ερυθρά Θάλασσα και τις επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα από τους Χούθι της Υεμένης. Τουρισμός και επενδύσεις έχουν ήδη αρχίσει να υποχωρούν εξαιτίας της παρατεταμένης αστάθειας.
Κράτη όπως το Ομάν και το Κατάρ προσπαθούν καιρό τώρα να ισορροπήσουν ανάμεσα στο Ιράν και τη Δύση, αποφεύγοντας ανοιχτή σύγκρουση με την Τεχεράνη. Η Σαουδική Αραβία, που συμμετείχε αρχικά μαζί με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στα πλήγματα κατά του Ιράν, επανεξετάζει πλέον τη στρατηγική της, καθώς ο πόλεμος βρίσκεται στον πέμπτο μήνα χωρίς ένδειξη ταχείας λύσης.
«Η συνέχιση του πολέμου με τον τρόπο που εξελίσσεται σήμερα είναι το χειρότερο σενάριο για αυτές», σημειώνει η Ντίνα Εσφαντιάρι, αναλύτρια Μέσης Ανατολής στη Bloomberg Economics. «Δεν τους επιτρέπει να ξαναχτίσουν και να διατηρήσουν την εικόνα τους ως ασφαλών καταφυγίων σταθερότητας σε μια ασταθή περιοχή. Επηρεάζει το ίδιο το μοντέλο ανάπτυξής τους».
Για πολλούς αναλυτές, οι χώρες του Κόλπου πλέον εξετάζουν ακόμη και πιο επιθετικές επιλογές για να προστατεύσουν τις θαλάσσιες οδούς και τις υποδομές τους. «Νομίζω ότι οι χώρες του Κόλπου αρχίζουν να αντιλαμβάνονται πως αυτός ο πόλεμος θα συνεχιστεί για αρκετό καιρό ακόμη», δήλωσε ο Ούμερ Καρίμ, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ. Κατά τον ίδιο, οι κυβερνήσεις της περιοχής εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, καθώς «η συνύπαρξη με το σημερινό ιρανικό καθεστώς στην ίδια γειτονιά θα σημαίνει ουσιαστικά υποταγή στην ιρανική ηγεμονία».
