Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με ανησυχία την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, καθώς η προειδοποίηση των Χούθι ότι μπορούν να αποκλείσουν τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ φέρνει στο προσκήνιο έναν νέο, κρίσιμο κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες ροές ενέργειας.
Παρά το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχει επιβληθεί πλήρης αποκλεισμός, η απειλή έχει προκαλέσει ήδη πρακτικές αλλαγές: ορισμένα δεξαμενόπλοια απέφυγαν τη διέλευση από την Ερυθρά Θάλασσα, πέντε πλοία πραγματοποίησαν αναστροφή σύμφωνα με στοιχεία της Windward Intelligence, ενώ ένα δεξαμενόπλοιο που είχε αναχωρήσει από το λιμάνι Γιανμπού με προορισμό την Κίνα επέστρεψε μετά από προειδοποιήσεις για πιθανή επίθεση.
Η σημασία του Μπαμπ ελ Μαντέμπ για το παγκόσμιο εμπόριο δεν πρέπει να υποτιμάται: στη στενότερη διατομή του έχει πλάτος περίπου 14 μίλια και συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης ναυτιλιακών δεδομένων Kpler, περίπου 6,2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα πέρασαν από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό τον τελευταίο μήνα.
Για να γίνει σαφέστερη η κλίμακα, τα Στενά του Ορμούζ προϋπήρξαν ως σημείο αναφοράς της περιοχής: πριν από την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, από εκεί διέρχονταν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης. Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αν και μικρότερο σε ροές, αποτελεί κρίσιμη εναλλακτική διαδρομή.
Η Σαουδική Αραβία έχει ιδιαίτερο συμφέρον στο να παραμείνει ανοικτή αυτή η θαλάσσια δίοδος: ο τεράστιος αγωγός Ανατολής-Δύσης μεταφέρει πετρέλαιο προς το λιμάνι Γιανμπού, παρακάμπτοντας το Ορμούζ, και μέσω αυτής της διαδρομής μεταφέρονται περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Επιπλέον, υπολογίζεται ότι περίπου 2,5 έως 3,5 εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού πετρελαίου κατευθύνονται καθημερινά προς ασιατικούς πελάτες μέσω της περιοχής.
Οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά δεν είναι αμελητέες: σημαντικές ποσότητες ντίζελ μεταφέρονται μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από εγκαταστάσεις κοντά στην Υεμένη, και οι τιμές του ντίζελ έχουν ήδη δεχθεί πιέσεις, επιβαρυμένες επιπλέον από τις επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.
Η αγορά πετρελαίου έχει αντιδράσει έντονα στην αναζωπύρωση των εντάσεων: οι τιμές αυξήθηκαν πάνω από 20 δολάρια το βαρέλι μέσα στον μήνα και ξεπέρασαν προσωρινά τα 95 δολάρια. Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια πλήρης διακοπή της λειτουργίας του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσε να οδηγήσει το πετρέλαιο πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.
«Εάν αυτή η διαδρομή καταστεί μη λειτουργική, τότε η διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου γίνεται πολύ πιο σοβαρή», εκτιμούν ειδικοί της αγοράς, προειδοποιώντας ότι θα χαθεί μια κρίσιμη εναλλακτική για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας.
Η Ουάσινγκτον έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής αντίδρασης εάν οι Χούθι προχωρήσουν σε επιθέσεις κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας, αλλά το δίλημμα είναι πολύπλοκο: οι Ηνωμένες Πολιτείες ήδη προσπαθούν να διασφαλίσουν την κίνηση στα Στενά του Ορμούζ, όπου η ναυτική δραστηριότητα έχει μειωθεί. Η πιθανότητα να χρειαστεί να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα δύο κρίσιμα σημεία διέλευσης αυξάνει την αβεβαιότητα για τη στρατηγική και τις διεθνείς αγορές.
Προς το παρόν, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ παραμένει περισσότερο απειλή παρά πραγματικός αποκλεισμός, αλλά, όπως υπογραμμίζουν αναλυτές, ακόμη και η προοπτική μιας μεγάλης διακοπής είναι ικανή να προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στην αγορά ενέργειας και στη ναυτιλία.
