Μετά το άνοιγμα της πλατφόρμας των 72 δόσεων για τα παλαιά χρέη προς την εφορία, στην οποία έχουν ήδη ενταχθεί περισσότεροι από 2.000 φορολογούμενοι, η σκυτάλη περνάει στη Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους: από τις 26 Ιουλίου 2026 ανοίγει η «πόρτα» του εξωδικαστικού μηχανισμού και για όσους έχουν μικρότερες οφειλές, από 5.000 ευρώ και άνω, προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δήμους, τις τράπεζες ή τους servicers.
Τότε, περίπου 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με το δίλημμα: «ρύθμιση 72 δόσεων ή εξωδικαστικός μηχανισμός;». Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη —οι δύο λύσεις έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, προϋποθέσεις και κόστος— και το ζητούμενο είναι να επιλέξει ο κάθε οφειλέτης αυτή που ταιριάζει καλύτερα στην οικονομική του κατάσταση.
Η επιλογή της ρύθμισης των 72 δόσεων αφορά αποκλειστικά οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Επιπλέον, οι οφειλές δεν πρέπει να βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και να μην έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση ή δικαστική τακτοποίηση μέχρι την υποβολή της αίτησης. Στη ρύθμιση δεν εφαρμόζονται εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, ενώ το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84% και η ελάχιστη μηνιαία δόση στα 30 ευρώ —δηλαδή, για να είναι δικαιούχος κάποιος των 72 δόσεων, η οφειλή του πρέπει να φτάνει τουλάχιστον τα 2.160 ευρώ. Οι αιτήσεις για τις 72 δόσεις μπορούν να υποβληθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Αντίθετα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός δίνει τη δυνατότητα συνολικής διευθέτησης οφειλών ανεξάρτητα από το πότε δημιουργήθηκαν και επιτρέπει να συμπεριληφθούν στην ίδια αίτηση όλοι οι πιστωτές —εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες, servicers και δήμοι— εφόσον το συνολικό χρέος ξεπερνά τα 5.000 ευρώ. Στον εξωδικαστικό λαμβάνονται υπόψη το εισόδημα, η περιουσιακή κατάσταση και το ύψος των οφειλών. Ο αριθμός των δόσεων προκύπτει αυτοματοποιημένα βάσει του ειδικού αλγορίθμου της πλατφόρμας: ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης μπορούν να ρυθμιστούν έως 240 δόσεις, ενώ για χρέη προς τράπεζες και servicers προβλέπονται έως 420 δόσεις. Το επιτόκιο στον εξωδικαστικό είναι 3% σταθερό για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης και, σε αρκετές περιπτώσεις, προβλέπεται μερική διαγραφή βασικής οφειλής, προσαυξήσεων και προστίμων.
Σημειωτέον ότι στον εξωδικαστικό με την αίτηση παρέχεται από τον οφειλέτη άδεια για την άρση του απορρήτου των τραπεζικών καταθέσεων και του φορολογικού απορρήτου, στοιχείο που για πολλούς αποτελεί βασικό κριτήριο αποφυγής της λύσης αυτής.
Υπάρχουν επίσης κανόνες απώλειας της ρύθμισης των 72 δόσεων: η ρύθμιση χάνεται και καθίσταται άμεση η υποχρέωση καταβολής του υπολοίπου, εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλλει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις ή καθυστερήσει την καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών. Επίσης, εάν μετά την παρέλευση ενός μηνός από την υπαγωγή στη ρύθμιση δεν έχει τακτοποιήσει με νόμιμο τρόπο το σύνολο των λοιπών ληξιπρόθεσμων οφειλών του προς τη φορολογική διοίκηση (που δεν εμπίπτουν στη ρύθμιση), χάνει τη ρύθμιση. Αντίστοιχα, δεν επιτρέπεται η μη εξόφληση ή μη τακτοποίηση τέτοιων οφειλών κατά τη διάρκεια της ρύθμισης εντός τριμήνου από τη λήξη της προθεσμίας καταβολής τους.
Συνοπτικά, η ρύθμιση των 72 δόσεων συμφέρει όσους έχουν παλαιές οφειλές σε Εφορία ή ΕΦΚΑ, έχουν δυνατότητα να τις τακτοποιήσουν σε 72 δόσεις, διαθέτουν υψηλά εισοδήματα ή περιουσιακά στοιχεία και θέλουν να αποφύγουν τα κριτήρια, τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού και την άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός, αντίθετα, συμφέρει περισσότερο όσους έχουν χρέη σε τράπεζες, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και δήμους, επιδιώκουν περισσότερες δόσεις και θέλουν να εξαντλήσουν τις πιθανότητες για κάποιο «κούρεμα». Οφειλέτες με χαμηλά εισοδήματα και χωρίς περιουσιακά στοιχεία έχουν περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν διαγραφή οφειλής και εκτεταμένες δόσεις μέσω του εξωδικαστικού.
Η επιλογή απαιτεί προσεκτική εκτίμηση των οικονομικών δεδομένων και συχνά συμβουλή εξειδικευμένου συμβούλου, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες εκπλήξεις και να προσαρμοστεί η λύση στην πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.
