Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε οριστική διακοπή της κοινοτικής χρηματοδότησης προς τη Μπιενάλε της Βενετίας, κίνηση που αποδίδεται στην απόφαση του ιταλικού ιδρύματος διοργάνωσης να επιτρέψει την επιστροφή του ρωσικού εθνικού περιπτέρου στην 61η διοργάνωση —την πρώτη επιστροφή μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Κομισιόν, ο Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA) ακύρωσε την επιχορήγηση ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ προς το Ίδρυμα La Biennale di Venezia. Όπως υπογράμμισε η Κομισιόν, «οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που χρηματοδοτούνται από τους Ευρωπαίους φορολογουμένους οφείλουν να διαφυλάσσουν τις δημοκρατικές αξίες, τον ανοιχτό διάλογο και την ελευθερία της έκφρασης» — αρχές που, κατά την Επιτροπή, «δεν γίνονται σεβαστές από το σημερινό ρωσικό καθεστώς».
Η απόφαση αυτή ακολουθεί τις έντονες προειδοποιήσεις που είχαν εκφράσει ήδη από τον Μάρτιο ο Επίτροπος Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού Glenn Micallef και η Αντιπρόεδρος Henna Virkkunen, οι οποίοι τόνιζαν ότι οι ευρωπαϊκές σκηνές πρέπει να αντανακλούν τις ευρωπαϊκές αξίες όσο συνεχίζεται ο παράνομος πόλεμος της Ρωσίας.
Η 61η Μπιενάλε, που εγκαινιάστηκε τον Μάιο και θα διαρκέσει έως τον Νοέμβριο, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κρίσης. Εκτός από την επιστροφή της Ρωσίας, σφοδρές αντιδράσεις προκάλεσε και η παρουσία του Ισραήλ, γεγονός που οδήγησε τη διεθνή κριτική επιτροπή σε μαζική παραίτηση όταν δεν έγινε δεκτό το αίτημά της για αποκλεισμό από τα βραβεία των χωρών των οποίων οι ηγέτες κατηγορούνται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, τα βραβεία για τον καλύτερο καλλιτέχνη και το καλύτερο περίπτερο θα αναδειχθούν απευθείας από την ψηφοφορία του κοινού —μια αλλαγή που προέκυψε μέσα στη δίνη της αντιπαράθεσης.
Η κριτική και οι κινητοποιήσεις δεν έμειναν μόνο σε θεσμικό επίπεδο: πάνω από εβδομήντα καλλιτέχνες, ανάμεσά τους εκπρόσωποι 22 εθνικών περιπτέρων, δήλωσαν ότι αποσύρουν την υποψηφιότητά τους από τα βραβεία του κοινού, καταδικάζοντας τους χειρισμούς της διοίκησης. Ακτιβιστικές ομάδες όπως οι Pussy Riot και οι Femen πραγματοποίησαν δυναμικές διαμαρτυρίες έξω από το ρωσικό περίπτερο.
Την απόφαση του προέδρου της Μπιενάλε, Pietrangelo Buttafuoco, να προσκαλέσει εκ νέου τη Μόσχα επέκρινε ακόμη και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Giorgia Meloni, επισημαίνοντας ότι η κίνηση «έχει βυθίσει τον αρχαιότερο πολιτιστικό θεσμό στον κόσμο σε πλήρη απομόνωση».
