Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε σαρωτική αναθεώρηση της στρατηγικής για την ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης, παραδεχόμενη ουσιαστικά ότι το αρχικό σχέδιο για ένα ενιαίο ταμείο εγγύησης καταθέσεων βρίσκεται σε αδιέξοδο από το 2015. Η πολιτική αντιπαράθεση, με κύριους «αποφασιστές» που μπλοκάρουν την πρόοδο όπως η Γερμανία και η Αυστρία, καθιστά ανέφικτη μέχρι σήμερα τη δημιουργία ενός πλήρως κοινού συστήματος εγγύησης.
Αντί να επιμείνει σε μια λύση που δεν συγκεντρώνει επαρκή συναίνεση, η Κομισιόν ανοίγει την πόρτα για την οριστική εγκατάλειψη του αρχικού σχεδίου και προκρίνει νέα προσέγγιση: αναθεώρηση και απλούστευση της υπάρχουσας δομής εγγύησης, αλλά «διατηρώντας ωστόσο τους ίδιους ακριβώς στόχους ασφάλειας, προσαρμοσμένους στα νέα δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας».
Πρόκειται για μια προσπάθεια να αρθούν τα φραγμάτα που κρατούν τον τραπεζικό τομέα κατακερματισμένο: το νέο πλαίσιο στοχεύει στην καλύτερη εναρμόνιση αρμοδιοτήτων και χρηματοδότησης της διαχείρισης κρίσεων, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Στόχος είναι να αποφευχθούν στρεβλώσεις σε περίπτωση κατάρρευσης διασυνοριακών ομίλων και να μην επιβαρυνθούν ανεξέλεγκτα εθνικά ταμεία εγγύησης και κρατικοί προϋπολογισμοί.
Παράλληλα, η πρόταση επιδιώκει να διατηρήσει την ίδια προστασία για τις καλυπτόμενες καταθέσεις σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, μειώνοντας την πολυπλοκότητα που προκύπτει σήμερα από τον διαχωρισμό μεταξύ συστημάτων εγγύησης και ταμείων εξυγίανσης. Για να καθησυχάσει τις ανησυχίες των χωρών του ευρωπαϊκού Βορρά, το σχέδιο προβλέπει πιο ολοκληρωμένη κατανομή κεφαλαίων εντός των τραπεζικών ομίλων και κίνητρα για διαφοροποίηση των επενδύσεων σε κρατικά ομόλογα.
Η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι η μεταρρύθμιση δεν στοχεύει σε απορρύθμιση ούτε σε χαλάρωση των απαιτήσεων κεφαλαιακής επάρκειας που θεσπίστηκαν μετά την κρίση του 2007. Αντιθέτως, με δεδομένα τα ισχυρότερα μαξιλάρια ρευστότητας που διαθέτουν σήμερα οι ευρωπαϊκές τράπεζες, η επιδίωξη είναι να εξαλειφθεί η γραφειοκρατία που λειτουργεί ως εμπόδιο στις διασυνοριακές συνεργασίες.
Η βασική διάγνωση της Επιτροπής είναι ότι πολλά ευρωπαϊκά πιστωτικά ιδρύματα παραμένουν υπερβολικά μικρά και απομονωμένα στις εγχώριες αγορές τους, γεγονός που περιορίζει τις συγχωνεύσεις και τις διασυνοριακές τραπεζικές συναλλαγές. Το νέο νομοθετικό πακέτο φιλοδοξεί να στρώσει το έδαφος για τη δημιουργία τραπεζικών ομίλων ευρωπαϊκού βεληνεκούς, ικανών να στηρίξουν τη μεγάλη επενδυτική ατζέντα της Ευρώπης.
Οι ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν πως το διεθνές περιβάλλον έχει αλλάξει ριζικά και ότι η Ευρώπη πρέπει να λάβει υπόψη τις κινήσεις ανταγωνιστών όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, εάν επιθυμεί να διατηρήσει τον ρόλο της στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό στερέωμα. Το επικείμενο νομοθετικό πακέτο θα κριθεί, όμως, στη δυνατότητα να γεφυρώσει τις πολιτικές αντιστάσεις που κρατούν τη μεταρρύθμιση σε στασιμότητα από το 2015.
