Η διείσδυση των κινεζικών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ευρώπη παρουσιάζει έντονες γεωγραφικές ανισότητες: στα νότια κράτη-μέλη, και ειδικότερα στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία, πάνω από το 70% των καταναλωτών δηλώνουν ότι ψωνίζουν από τέτοιες υπηρεσίες — στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει περίπου το 80% — ενώ στη Γερμανία και τη Γαλλία η χρήση τους περιορίζεται σε λιγότερο από το 50%.
Στην ανάλυση που δημοσιεύουν στο ιστολόγιο (blog) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ Μαρία Δήμου, Maarten Dossche, Teresa Hütten, Georgi Kocharkov και Όμηρος Κουβαβάς, επισημαίνεται ότι οι διαφορές αυτές αντανακλούν ποικίλους παράγοντες: διαφορετικές καταναλωτικές συνήθειες, επίπεδο ενημέρωσης για τις πλατφόρμες, υποδομή παράδοσης, βαθμό εμπιστοσύνης και ύπαρξη τοπικών εναλλακτικών.
Κεντρικός μοχλός της ανάπτυξης παραμένουν οι χαμηλότερες τιμές. Οι καταναλωτές αγοράζουν κυρίως ρούχα και παπούτσια, προϊόντα για το σπίτι και ειδικά κουζίνας, καθώς και ηλεκτρονικές συσκευές και γκάτζετς. Αντίθετα, λιγότερο δημοφιλείς κατηγορίες σε αυτές τις πλατφόρμες είναι τα προϊόντα ομορφιάς και προσωπικής φροντίδας, τα βιβλία και τα φαρμακευτικά είδη, σύμφωνα με τον πίνακα της ΕΚΤ.
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ηλεκτρονικό εμπόριο, που επικαλούνται οι οικονομολόγοι, δείχνουν πως το 2024 περίπου το 90% των αποστολών ηλεκτρονικού εμπορίου αξίας έως 150 ευρώ που εισήλθαν στην ΕΕ προήλθε από την Κίνα. Ο αριθμός των ειδών αυτών υπερδιπλασιάστηκε σε ένα έτος — από 1,9 δισεκατομμύρια τεμάχια το 2023 σε 4,17 δισεκατομμύρια το 2024 — εξέλιξη που συνδέεται με την εκθετική αύξηση της πελατειακής βάσης κινεζών διαδικτυακών λιανεμπόρων όπως οι Temu και Shein.
Παράλληλα, η πλειονότητα των παραγγελιών είναι μικρής αξίας: σχεδόν τα δύο τρίτα δεν υπερβαίνουν τα 25 ευρώ και το 90% κινούνται έως τα 50 ευρώ. Επιπλέον, ένας στους πέντε ερωτηθέντες δηλώνει ότι ψωνίζει τουλάχιστον μία φορά τον μήνα από αυτές τις πλατφόρμες.
Η έρευνα επισημαίνει ακόμη ότι οι αγορές από κινεζικές πλατφόρμες είναι πιο διαδεδομένες μεταξύ νοικοκυριών με χαμηλότερο και μεσαίο εισόδημα. «Αυτό συνάδει με τον ισχυρό ρόλο της προσιτής τιμής: οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν αυστηρότερους περιορισμούς στον προϋπολογισμό μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε προσφορές χαμηλών τιμών. Ωστόσο, πολλά νοικοκυριά με υψηλότερο εισόδημα ψωνίζουν επίσης σε κινεζικές πλατφόρμες», αναφέρεται.
Από την 1η Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει τέλος 3 ευρώ ανά κωδικό προϊόντος που προέρχεται από χώρες εκτός ΕΕ, ακόμη και όταν η συνολική αξία είναι κάτω από τα 150 ευρώ (de minimis). Το μέτρο ελήφθη μετά από πιέσεις επαγγελματιών της ΕΕ που παρακολουθούσαν την εντεινόμενη πίεση του ανταγωνισμού λόγω των πολλαπλών, μικρής αξίας παραγγελιών από την Κίνα.
Σκοπός του νέου τέλους είναι να περιορίσει, τουλάχιστον εν μέρει, τις πολύ μικρής αξίας παραγγελίες, καθώς το πρόσθετο κόστος αναμένεται να αυξήσει την τελική τιμή για τα πολύ φθηνά προϊόντα και να επηρεάσει τη συμπεριφορά των καταναλωτών.
