Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί νέο πλαίσιο ιδιωτικής πολεοδόμησης με στόχο την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων μικρών και φθινόντων οικισμών, σύμφωνα με σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ που τέθηκε ήδη σε λειτουργία.
Σύμφωνα με το σχέδιο, δικαίωμα ένταξης έχουν οικισμοί οι οποίοι, κατά την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, εμφανίζουν μόνιμο πληθυσμό κάτω των 150 κατοίκων και παρουσιάζουν δημογραφική συρρίκνωση κατά την τελευταία 30ετία ή μικρή μεταβολή πληθυσμού έως 5%.
Η προς πολεοδόμηση έκταση πρέπει να είναι ενιαία και να έχει ελάχιστη επιφάνεια 50 στρεμμάτων. Επιπλέον προϋπόθεση είναι ο οικισμός να κρίνεται ενδιαφέρων αρχιτεκτονικά, να μην έχει χαρακτηριστεί γεωλογικά ακατάλληλος και να διαθέτει «συνεκτικό τμήμα», δηλαδή αναγνωρίσιμο πυρήνα υφιστάμενης οικιστικής ανάπτυξης.
Το νέο πλαίσιο ξεκαθαρίζει ότι οι περιοχές ανάπτυξης δεν θα λειτουργούν ως αυτοτελείς οικιστικές ενότητες, αλλά πρέπει να συνδέονται λειτουργικά με τον υφιστάμενο οικισμό και να εξυπηρετούνται από κοινά δίκτυα τεχνικών και κοινωνικών υποδομών.
Καθορίζονται σαφείς υποχρεώσεις για τους φορείς ανάπτυξης: αυτοί οφείλουν να παραχωρούν και να υλοποιούν, με δικές τους δαπάνες και χωρίς αποζημίωση από τον οικείο δήμο, τουλάχιστον το 50% της πολεοδομούμενης έκτασης.
Από το παραπάνω ποσοστό, τουλάχιστον το 25% θα πρέπει να προορίζεται για τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Το υπόλοιπο της παραχωρούμενης έκτασης μπορεί να διατεθεί για ειδικές χρήσεις που προβλέπονται από το σχέδιο ανάπτυξης ή, σε ποσοστό έως 15%, να μετατραπεί σε ειδική χρηματική εισφορά υπέρ του δήμου.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στην αναζωογόνηση μικρών οικισμών μέσω οργανωμένης ιδιωτικής παρέμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλίζεται η σύνδεση με υπάρχουσες υποδομές και ο σεβασμός των γεωτεχνικών και αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών κάθε τόπου.
