Μια απλή εικόνα —μια γυναίκα κάτω από την ομπρέλα με μια πίτσα από το σπίτι— πυροδότησε νέα δημόσια συζήτηση στην Ιταλία για το αν επιτρέπεται ή όχι το «pranzo al sacco» σε ιδιωτικές οργανωμένες παραλίες. Το επεισόδιο στον δημόσιο διάλογο ξεκίνησε από τη Βιέστε στην Απουλία, αλλά γρήγορα βρήκε ξεχωριστό αντίκτυπο και σε άλλες ακτές, όπως στο Il Tirreno στο Μοντάλτο ντι Κάστρο του Λάτσιο.
Στο Il Tirreno, η Μπεατρίτσε Μπόρντο κάθεται κάτω από μια μπλε ομπρέλα και ανοίγει ένα κομμάτι πίτσας που έχει φέρει από το σπίτι. Η ίδια, που έχει νοικιάσει δύο ξαπλώστρες και μία ομπρέλα για ολόκληρη τη θερινή περίοδο, λέει ότι δεν θεωρεί υποχρεωτική την κατανάλωση φαγητού από το εστιατόριο του beach bar και εξηγεί γιατί: «Έχω πληρώσει 850 ευρώ για τη σεζόν και ξοδεύω χρήματα στο μπαρ για καφέ, παγωτό, γρανίτα. Δεν μπορούν να περιμένουν να δίνω έως και 50 ευρώ τη μέρα για το εστιατόριό τους. Δεν είναι υποχρέωση. Αυτοί ας κάνουν ό,τι θέλουν στο θέρετρό τους, εγώ θα κάνω ό,τι θέλω κάτω από την ομπρέλα μου».
Το περιστατικό που άνοιξε τη συζήτηση ωστόσο συνέβη στη Βιέστε: μια γυναίκα, η Ροζάρια, είχε μαζί της σάντουιτς για την ίδια και τα δύο παιδιά της. Παρότι είχε πληρώσει για ξαπλώστρες και ομπρέλα, τα σάντουιτς ήταν τοποθετημένα στον πάτο της τσάντας και όταν ήρθε η ώρα του γεύματος έστειλε τον γιο της να φάει κοντά στη θάλασσα, μακριά από το προσωπικό — ωστόσο το περιστατικό έγινε αντιληπτό και της επισημάνθηκε ότι το beach bar δεν επιτρέπει την κατανάλωση φαγητού από το σπίτι.
Νομικά, δεν υπάρχει εθνική απαγόρευση που να απαγορεύει την μεταφορά φαγητού στις ιδιωτικές παραλίες, αλλά πολλές επιχειρήσεις επιβάλλουν δικούς τους κανόνες. Οι αντιδράσεις από πλευράς του κλάδου δεν άργησαν: ο πρόεδρος της τοπικής Assoturismo, Νίκολα Ράνιο, υπογράμμισε ότι η πρακτική αυτή «επηρεάζει την εικόνα των οργανωμένων παραλιών», επισημαίνοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις οι επισκέπτες δεν περιορίζονται σε ένα σάντουιτς. «Στις περισσότερες περιπτώσεις βλέπουμε πλήρη γεύματα – μακαρόνια, κυρίως πιάτα, φρούτα, επιδόρπια, ποτά. Αυτό δημιουργεί προβλήματα υγιεινής, απορριμμάτων και γενικής τάξης».
Στη δημόσια αντιπαράθεση πήρε θέση και ο πρόεδρος της Περιφέρειας Απουλίας, Αντόνιο Ντεκάρο, υπενθυμίζοντας μέσω ανάρτησης στο Facebook την νομική πλευρά και τον κοινωνικό χαρακτήρα της θάλασσας: «Κανείς δεν μπορεί να σας απαγορεύσει να φάτε φαγητό που φέρατε από το σπίτι στην παραλία. Η τιμή για ομπρέλες και ξαπλώστρες είναι ήδη υπέρογκη. Η θάλασσα είναι κοινό αγαθό και δεν πρέπει να γίνει πολυτέλεια».
Η αύξηση των τιμών στις οργανωμένες παραλίες τροφοδοτεί τον προβληματισμό. Οι ιδιωτικές παραχωρήσεις καλύπτουν περίπου το 20% των ακτών στη Σαρδηνία και φτάνουν το 70% σε περιοχές όπως η Εμίλια-Ρομάνια και η Λιγουρία. Η καταναλωτική ένωση Altroconsumo καταγράφει ότι η μέση τιμή για δύο ξαπλώστρες και μια ομπρέλα έχει αυξηθεί κατά 6% σε σχέση με το 2025, με κάποιες περιοχές να φτάνουν ακόμα και το 16%. Στο Il Tirreno, όπου η ημερήσια χρέωση είναι 20 ευρώ, επισκέπτες όπως η Μόιρα Μακχαρίνι παρατηρούν ότι το κόστος του εστιατορίου επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό: «Γίνεται υπερβολικό αν πρέπει να πληρώνεις και για το εστιατόριο. Είναι πιο ευχάριστο να φέρνεις φαγητό από το σπίτι». Η μητέρα της, Ελιζαμπέτα, προσθέτει: «Αυτή η παραλία κάποτε ήταν γεμάτη. Ο κόσμος δυσκολεύεται πολύ με το κόστος ζωής».
Από τη μεριά της διεύθυνσης του Il Tirreno, η Ρακέλε Τζιάμπι —που διαχειρίζεται το beach bar μαζί με τον αδελφό της Αλέσιο και τον σύζυγό της Μάρκο Καμπιόνε— ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει γενική απαγόρευση, αλλά αναφέρει πρακτικά προβλήματα: «Δεν απαγορεύουμε τα φαγητά από το σπίτι. Το πρόβλημα είναι όσοι δεν έχουν τρόπους, φέρνουν πίτσες και μας αφήνουν τα κουτιά για να τα πετάξουμε». Και σχολιάζει τα οικονομικά της επιχείρησης: «Είναι μεγάλη επένδυση. Μπορούμε να λειτουργούμε μόνο τρεις μήνες το χρόνο, αλλά οι φόροι τρέχουν όλο το χρόνο».
Κάποια άλλα μαγαζιά ακολουθούν πιο ευέλικτη πολιτική: το Il Gabbiano, σε κοντινή απόσταση, προσφέρει έτοιμα γεύματα που οι πελάτες μπορούν να καταναλώσουν είτε στο κατάστημα είτε κάτω από την ομπρέλα τους — μια λύση που, όπως λένε πελάτες, «Είναι πολύ βολικό. Με ένα μπουκάλι νερό, κόστισε μόλις 9 ευρώ».
Στο παρασκήνιο της αντιπαράθεσης, το κίνημα Mare Libero συνεχίζει να ζητά περιορισμό των ιδιωτικών παραχωρήσεων και βελτίωση των υποδομών στις ελεύθερες παραλίες. Όπως δηλώνει η ίδια η Μπόρντο για τη γειτονική δημόσια παραλία: «Δεν είναι καλά φροντισμένο και δεν υπάρχουν υπηρεσίες. Μέχρι να αλλάξει αυτό, θα μείνω εδώ».
Πηγή: The Guardian
