Πολύς αναβρασμός και ερωτήματα κυριαρχούν στην αγορά και στους καταναλωτές μετά την εφαρμογή από την 1η Ιουλίου του νέου δασμού των 3 ευρώ σε εισαγωγές αξίας έως 150 ευρώ από πλατφόρμες εκτός ΕΕ. Το μέτρο που ανακοίνωσε η Κομισιόν στοχεύει στις φθηνές αγορές από υπηρεσίες όπως η Temu και η Shein, ωστόσο τις πρώτες μέρες της εφαρμογής του τα πρακτικά ζητήματα παραμένουν ασαφή για πολλούς χρήστες.
Το βασικό ερώτημα είναι ποιος επιβαρύνεται τελικά με το τέλος: ο αγοραστής ή η πλατφόρμα; Η απάντηση, όπως διευκρινίζει η ΑΑΔΕ, εξαρτάται από τον τρόπο παράδοσης και το ποιος δηλώνεται ως εισαγωγέας — είτε δηλαδή ο πωλητής/πλατφόρμα είτε ο αγοραστής. Στην περίπτωση που ο πωλητής δηλώνεται ως εισαγωγέας, ο δασμός καταβάλλεται από την πλατφόρμα· αν δηλώνεται ο αγοραστής, τότε η επιβάρυνση βαρύνει τον ίδιο.
Στην εγκύκλιο της ΑΑΔΕ επισημαίνεται ότι «στην τελωνειακή ορολογία, το μέρος που πρέπει να πληρώσει τον τελωνειακό δασμό ονομάζεται διασαφιστής και καθίσταται ο οφειλέτης. Η νομοθεσία για την εφαρμογή του τελωνειακού δασμού των € 3 ορίζει ρητά, ότι ο οφειλέτης δεν μπορεί να είναι ο καταναλωτής».
Επιπλέον, η νομική ευθύνη για την καταβολή του δασμού κατά την άφιξη στην ΕΕ βαραίνει τις πλατφόρμες, τους πωλητές ή τον μεταφορέα που δηλώνει τα εμπορεύματα στις τελωνειακές αρχές. Συνεπώς, δεν πρόκειται για χρέωση η οποία εισπράττεται κατ’ ανάγκην από τον αγοραστή κατά την παράδοση. Όπως τόνισε στον ΟΤ ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης, «Η απόφαση ανήκει στον πωλητή, όπως και σε κάθε περίπτωση επιβολής δασμών».
Οι εξωχώριες πλατφόρμες αντέδρασαν άμεσα: η Temu ανακοίνωσε ότι όρισε ελάχιστο ποσό 10 ευρώ για την πρώτη παραγγελία και 20 ευρώ για τις επόμενες, ενώ ενημερώνει τους πελάτες για «επιπλέον τέλη εισαγωγής». Συγκεκριμένα, «για παραγγελίες που αποστέλλονται από χώρες εκτός ΕΕ αξίας 150 ευρώ ή λιγότερο, η Temu θα χρεώνει τέλη εισαγωγής 3 ευρώ ανά διαφορετικό είδος της παραγγελίας, συν τον ισχύοντα ΦΠΑ». Τα τέλη εμφανίζονται ξεχωριστά κατά την ολοκλήρωση της αγοράς και δεν υπολογίζονται στις προωθητικές παροχές.
Η Shein, από την πλευρά της, προβάλλει πλέον την επιλογή «Αποθήκη ΕΕ» και αναπροσάρμοσε τους όρους για κουπόνια και δωρεάν αποστολές: για ποσά κάτω των 19 ευρώ το κόστος αποστολής ή παραλαβής από locker ανέρχεται σε 4,90 ευρώ, ενώ για παραγγελίες άνω των 19 ευρώ η αποστολή είναι δωρεάν — έναντι 39 ευρώ που ίσχυε προηγουμένως.
Στελέχη της αγοράς προβλέπουν ότι η εφαρμογή του δασμού θα οδηγήσει σε μείωση των μικρών παραγγελιών. «Αναμένεται μια μικρή κοιλιά στις παραγγελίες», εκτίμησε στον ΟΤ ο αντιπρόεδρος του ΕΣΑ, Μάκης Σαββίδης. Παρόμοια εκτίμηση διατυπώνει και ο κ. Καφούνης, σημειώνοντας πως «θα υπάρξει κάποια υποχώρηση και αυτός είναι και ο σκοπός της συγκεκριμένης ενέργειας. Κάθε ευρώ που δεν φεύγει σε εξωχώριες πλατφόρμες, μένει στην Ευρώπη και στην Ελλάδα».
Ο νέος αυτός δασμός έχει χαρακτήρα μεταβατικό και θα ισχύσει μέχρι τις 30 Ιουνίου 2028, δίνοντας περίοδο προσαρμογής ώστε όσοι πωλούν στην ευρωπαϊκή αγορά να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι τις επόμενες εβδομάδες οι εταιρείες θα αναζητήσουν λύσεις προσαρμογής, όπως η χρήση αντιπροσώπων ή logistics centers εντός ΕΕ που θα εισάγουν συγκεντρωτικά προϊόντα και θα τα διανέμουν με χαμηλότερο κόστος.
Τα μεγέθη της δραστηριότητας από εξωχώριες εταιρείες είναι εντυπωσιακά: το 2025 πραγματοποιήθηκαν 4 δισ. παραδόσεις προς Ευρωπαίους καταναλωτές. Με μέση παραγγελία περίπου 40 ευρώ ανά πακέτο, ο συνολικός τζίρος υπολογίζεται στα 160 δισ. ευρώ — σε σχέση με τα 23 τρισ. του ΑΕΠ της Ευρώπης και την αγοραστική δύναμη που εκτιμάται στα 30 τρισ. ευρώ.
