Ελλείψεις στα καύσιμα πλήττουν ολοένα και περισσότερες περιοχές της Ρωσίας, καθώς τα ουκρανικά πλήγματα σε διυλιστήρια αναταράσσουν την εγχώρια αγορά και αναγκάζουν τους οδηγούς να στήνονται σε πολύωρες ουρές για ένα γέμισμα, σύμφωνα με το Bloomberg.
Τα πλήγματα, που κλιμακώθηκαν τον Μάιο με τουλάχιστον 17 επιθέσεις, προκάλεσαν διακοπές στην παραγωγή μονάδων που τροφοδοτούσαν μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής Ρωσίας. Η παραγωγή πετρελαιοειδών υποχώρησε τον Ιούνιο «στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών», όπως καταγράφει η EA Analytics, ενώ δύο πλήγματα σε διυλιστήριο της Μόσχας ουσιαστικά παρέλυσαν τον βασικό προμηθευτή της πόλης.
Το έλλειμμα, που αρχικά περιοριζόταν στη νότια Ρωσία και σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη, έχει πλέον εξαπλωθεί ως τις ακτές του Ειρηνικού. Μέχρι τα τέλη Ιουνίου, περίπου το 90% των ρωσικών περιφερειών είχε επιβάλει δελτίο ή ανέφερε προβλήματα εφοδιασμού, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Η Μόσχα, η μεγαλύτερη αγορά καυσίμων της χώρας, βλέπει πλέον και αυτή τις επιπτώσεις. Μία 37χρονη κάτοικος της πρωτεύουσας είπε στο Bloomberg: «Μπορείς να βρεις βενζίνη, αλλά πρέπει να ψάξεις πολύ» (Reuters/Sergey Pivovarov).
Πολλοί οδηγοί ξυπνούν πριν από τα ξημερώματα για να πιάσουν θέση στις ουρές, κατεβάζουν εφαρμογές που δείχνουν πού υπάρχει διαθέσιμο καύσιμο ή στρέφονται στη μαύρη αγορά. Κάποιοι μάλιστα μετατρέπουν τα αυτοκίνητά τους ώστε να κινούνται με εναλλακτικά καύσιμα.
Ο 44χρονος Αλεξάντερ περιέγραψε τη δυσκολία των μετακινήσεων: σε διαδρομή 100 χιλιομέτρων από το Μπριάνσκ δεν βρήκε ούτε ένα πρατήριο σε λειτουργία. «Μέχρι την Παρασκευή και το Σάββατο υπήρχε ακόμη βενζίνη. Την Κυριακή βρήκα μόνο σε ένα πρατήριο, κυριολεκτικά στη μέση του πουθενά», ανέφερε.
Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν παραδέχθηκε για πρώτη φορά ότι υπάρχουν προβλήματα στον εφοδιασμό, αν και υποστήριξε πως η κατάσταση «δεν είναι κρίσιμη». Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ έδωσε εντολή για στενή παρακολούθηση της διανομής καυσίμων και εξετάζεται το ενδεχόμενο απαγόρευσης εξαγωγών ντίζελ.
Σε ορισμένες περιφέρειες, όμως, οι τοπικές αρχές ή οι κάτοικοι αποδίδουν μεγάλο μέρος του προβλήματος στον πανικό των καταναλωτών. Στο Ταταρστάν, για παράδειγμα, μία καφετέρια προσέφερε 3 έως 5 λίτρα βενζίνης δωρεάν με κάθε παραγγελία άνω των 1.500 ρουβλίων, ένδειξη της αξίας που απέκτησε το καύσιμο.
Η τεχνολογία προσπαθεί να καλύψει το κενό: εφαρμογές όπως η Yandex.Fuel επιτρέπουν στους οδηγούς να εντοπίζουν πρατήρια ανάλογα με το είδος καυσίμου, αν και οι πληροφορίες δεν είναι πάντοτε ενημερωμένες. Η νέα πλατφόρμα Benzinradar.com, που βασίζεται σε δεδομένα καταχωρημένα από τους ίδιους τους οδηγούς, επεκτάθηκε μέσα σε μια εβδομάδα από 133 σε πάνω από 1.300 πρατήρια, ενώ ο ιστότοπος Gdebenzin.org, που παρακολουθεί 26.000 πρατήρια, έχει δεχθεί επικρίσεις για αξιοπιστία.
Η αυξημένη εξάρτηση από τέτοιες εφαρμογές έχει και κινδύνους: η εταιρεία κυβερνοασφάλειας Kaspersky προειδοποίησε ότι μία από αυτές περιείχε κακόβουλο λογισμικό, το οποίο ενδέχεται να επηρέασε τουλάχιστον 1.000 χρήστες, αυξάνοντας τις ανησυχίες για την αξιοπιστία και την ασφάλεια των πληροφοριών.
Οι ελλείψεις έχουν επίσης τροφοδοτήσει παραοικονομία. Στην κατεχόμενη Κριμαία, όπου οι αρχές ανέστειλαν τις πωλήσεις βενζίνης σε ιδιώτες, εμφανίστηκαν κανάλια στο Telegram που προσφέρουν προπληρωμένες παραδόσεις. Στην Ιρκούτσκ, οι αρχές συνέλαβαν άτομα που μεταπωλούσαν καύσιμα σε υψηλότερες τιμές.
Ταυτόχρονα παρατηρείται στροφή στο φυσικό αέριο: θυγατρική της Gazprom ανακοίνωσε αύξηση 35% στις αιτήσεις για μετατροπή αυτοκινήτων σε οχήματα με μεθάνιο, με ενδιαφέρον από ιδιώτες αλλά και εταιρείες λεωφορείων και φορτηγών.
Για όσους συνεχίζουν να ψάχνουν βενζίνη, οι προσωπικές γνωριμίες συχνά αποτελούν την πιο άμεση λύση. «Γνωρίζω τον ιδιοκτήτη ενός πρατηρίου και, από φιλία, μου πούλησε βενζίνη, παρότι το πρατήριό του ήταν επισήμως κλειστό», δήλωσε ο 50χρονος Κίριλ στο Bloomberg.
